Abh sözlüğü · madde
baġ isim
Tanım
- Bağ, ip; zincir, pranga: “örtlüg temirlig baglar üze yaturur” kızgın demir zincirlerle yatırırlar; “baġda buḳaġuda yatıp” bağda, prangada yatıp; “saḳınç ḳaḍġu baġın yöreyin” kaygı ve tasa bağını çözeyim; “aġı barımḳa tegip baġın sesip” hazineye ulaşıp bağını çözüp. Tanıklar: KİPMaitKB
- (Budist) insanı sansaraya bağlayan tutku bağı: “nirvannıŋ baġtın öŋi üdrülmekig” nirvananın bağlardan ayrı oluşunu; “tınlıġlar baġıntın” canlıları bağlarından (kurtarmak); “yeklerke bagı bolzun” cinlere bağ olsun. Tanıklar: AbhMan
- (Budist) soy, cins: “baġın uġuşın tözin” soyunu, cinsini, kökenini. Tanıklar: ShoR
- (Farsça) bağ, bahçe: “baġ bustan ḳarşılar” bağlar, bostanlar, köşkler; “yėrin suvın baġın borluḳın” yerini suyunu, bahçesini bağını. Tanıklar: MaitKuT
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): baġ — yalın hâliyle 31 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- baġı 8 (KB) · bagı 2 (Man)
- baġda 3 (KİP, ShoR) · bagda 1 (Mait)
Çekimli biçimler (16):
Bağlamlar
Bütün geçişler (59) →Abh Abhidharma (Shogaito)
59 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 2690–2691 | munda-ta ulatı-lar yol kėrdü-te tudulur üçün tėp 問涅槃nirvan-nıŋ | baġ-tın | öŋi üdrülmekig pirapdi-sı köŋül ėyin evrildeçi ermez. |
| Abh.Sho. 2695–2698 | … irapdi bululur aḳıġ-sız pirapdi tüz-ün yol-nuŋ edrem-i tıldaġ-ında bululur | baġ-tın | öŋi üdrülmek-lig pirapdi. |
| Abh.Sho. 2699 | bu | baġ-tın | öŋi üdrülmek-lig pirapdi erür tüz-ün yol-nüŋ tüş-i. |
| Abh.Sho. 3213–3214 | baġ | boldaçı ed-i ėyin öŋin々adırılur tėp論bilip öçmek erser inçip baġ-tın öŋi üd … | |
| Abh.Sho. 3213–3214 | baġ boldaçı ed-i ėyin öŋin々adırılur tėp論bilip öçmek erser inçip | baġ-tın | öŋi üdrülmek töz-lüg erür. |
| Abh.Sho. 3215–3217 | … ap bulmış ḳudrulmaḳ-nıŋ adı bolur bilip öçmek tėp釋日bilip öçmek erser inçip | baġ-tın | öŋi üdrülmek töz-lüg erür tėptėmiş-i erser. |
| Abh.Sho. 3219–3220 | baġ-tın | öŋi üdrülmek erser erür belgüledeçi yörüg-lüg或azu-ça yme bilip öçmek erser … | |
| Abh.Sho. 3223 | baġ-tın | öŋi üdrülmek erser erür adırtlataçı yörüglüg有bar adın baḫşı-lar söz-ler. | |
| Abh.Sho. 3224 | baġ-tın | öŋi üdrülmek tėptėmiş-i erser. | |
| Abh.Sho. 3235–3236 | öŋdün söz-lemek üz-e bilip öçmek erser ḳaltı | baġ-tın | öŋi üdrülmek erür tėp adırılu tüket -ti erti adın öçmek-ler-tin. |
| Abh.Sho. 3240 | ne kergek erti söz-lemek üz-e | baġ-tın | öŋi üdrülmek tėp. |
| Abh.Sho. 3247 | baġ-tın | öŋi üdrülmek tėgüçi sav-ta ne yörüg’ol tėptėser baġ erser baġ çuġ tėp yörü … | |
| Abh.Sho. 3247 | baġ-tın öŋi üdrülmek tėgüçi sav-ta ne yörüg’ol tėptėser | baġ | erser baġ çuġ tėp yörüg’ol. |
| Abh.Sho. 3248 | baġ-tın | bolmış üçün ozġalı adı bolmış ol baġ-tın öŋi üdrlmek tėp. | |
| Abh.Sho. 3248 | baġ-tın bolmış üçün ozġalı adı bolmış ol | baġ-tın | öŋi üdrlmek tėp. |
| Abh.Sho. 3249–3251 | baġ-tın öŋi üdrülmek | baġ | birle erür ḳarşı yörüglüg tėp問ḳayu-nuŋ adı bolur baġ çuġ tėptėser答niz -van … |
| Abh.Sho. 3249–3251 | baġ-tın öŋi üdrülmek baġ birle erür ḳarşı yörüglüg tėp問ḳayu-nuŋ adı bolur | baġ | çuġ tėptėser答niz -vanı-lar üklimiş aşılmış üçün anı üçün adamış ol baġ çuġ … |
| Abh.Sho. 3253–3255 | … üz-e bilmiş kergek ḳayu niz-vanı-lar ükliser aşılsar anıŋ adı bolur ḳoşuġ | baġ | tėp. |
| Abh.Sho. 3259 | munuŋ tegşüt-inçe-si erser adamış ol ḳoşuġ-tın | baġ-tın | öŋi üdrülmiş tėp. |
| Abh.Sho. 3261–3263 | … tėp 答於何假名ḳayu-ta yılayu adantaçı tınlġ-nıŋ tayanġuluḳ kez -iginde baġ-nıŋ | baġ-tın | öŋi üdrülmek-niŋ pirapdi-sı yügerü yorısar munda munuŋ kez-igi-niŋ tayaḳın … |
| Abh.Sho. 3261–3263 | baġ-nıŋ | . | |
| Abh.Sho. 3264–3265 | baġ-tın | öŋi üdrülmek -niŋ pirapdi-sı adırılur tėp或azu-ça yme kkir-lig nom-nuŋ pira … | |
| Abh.Sho. 3266 | kkir-siz aḳıġ-lıġ nom-nuŋ pirapdi-sın adamış ol | baġ | tėp. |
| Abh.Sho. 3277 | baġ-tın | öŋi üdrülmek yme ḳayu ol tėptėser. | |
| Abh.Sho. 3278–3286 | … gmemeki birle birgerü bir ödte turur üçün munı adamış ol tegşüt-inçe tė離繁言中 | baġ-tın | öŋi üdrülmek tėgüçi sav-ta bar iki türlüg vibakdi-lar ḳaltı yėtinç bėşinç … |
| Abh.Sho. 3278–3286 | … e bilip öçmekig adḳanġuluḳ adḳanġu-lar-ta öŋi üdrülür niz-vanı -lıġ badaçı | baġ-ındın | adḳanġu-sı erür üçün niz-vanı-lar-nıŋ tayaḳ-ı yėtinç ta vibakdi üz-e yörmi … |
| Abh.Sho. 3287–3289 | … çip erür bėşinç tın vibakdi üz-e yörmek tėp有一师云bar birer baḫşı-lar söz-ler | baġ-tın | öŋi üdrül -mek tėgüçi savıġ üçünç vibakdi üz-e yörmiş kergek. |
| Abh.Sho. 3293–3294 | … ġ erser tüz-ün yol yme ök uyur tarġarġalı niz-vanı-lar-ıġ adı bolġu kergek | baġ-tın | öŋi üdrülmek tėp. |
| Abh.Sho. 3299–3300 | bu | baġ-tın | öŋi üdrülmek-te tek tudulur bilip öçmek anda tudulmaz pirapdi-sı. |
| Abh.Sho. 3302–3303 | inçip bu pirapdi | baġ-tın | öŋi üdrülmek ermez nedegin tėptėser erür üçün lokik yol üz-e tarıḳmış niz- … |
| Abh.Sho. 3358–3363 | … ıġ-ın ükliyür aşılur tarġarmış üçün aldın orun-taḳı niz-vanı-larıġ bululur | baġ-tın | öŋi üdrülmeklig pirapdi. |
| Abh.Sho. 3366–3373 | … nom-lar bir tek bir bilip öçmek-lig mü ol andaġ ermeser nedeg’ol tėptėser | baġ | boldaçı ed-i ėyin adrılur ḳaltı baġ boldaçı ed-i-niŋ ülgü-si ėyin baġ-tın … |
| Abh.Sho. 3366–3373 | … ėser baġ boldaçı ed-i ėyin adrılur ḳaltı baġ boldaçı ed-i-niŋ ülgü-si ėyin | baġ-tın | öŋi üdrülmek -lig ed-i yme ök andaġ oḳ erür tėp釋日munda sėzik abipiray-ın s … |
| Abh.Sho. 3375 | baġ-tın | öŋi üdrülmek-lig vasdu yme ök bolur andaġ oḳ tėp. | |
| Abh.Sho. 3394 | … mek erser yılayu adı bolur tınlġ tėp ḳoşulmaḳ balmaḳ erser munuŋ adı bolur | baġ | tėp. |
| Abh.Sho. 3395 | anın söz-lemiş ol | baġ | boldaçı ed -i-niŋ ülgüsi ėyin bululur bilip öçmek yme ök andaġ oḳ. |
| Abh.Sho. 3397–3398 | … yükmek-niŋ bolsar neçe teŋlig ed-i öŋi üdrüldükte badaçı mundaġ osuġ -luġ | baġ-ındın | . |
| Abh.Sho. 3405–3407 | birök ança teŋlig | baġ | boldaçı ed-i-niŋ ülgüsi ėyin bululmasar ança teŋlig bilip öçmek ulatı söz- … |
| Abh.Sho. 3552 | anın şasdr-ta karikda söz-lemiş ol隨繁 事各別 | baġ | boldaçı ed-i. |
| Abh.Sho. 3805–3807 | baġ-tın | öŋi üdrülgeli bolmaḳ-ıġ adamış ol bilip öçmek tėp baġ erser ḳaltı alḳu ḳoş … |
Aynı gövdeden maddeler
“bag” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).