İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

inç isim

Tanım

  1. Esenlik, huzur, rahat; (sıfat gibi) esen, rahat; “inçke teg-” huzura kavuşmak: “ajun inçke tegdi tüzüldi törü” dünya huzura kavuştu, töre düzene girdi; “inç tirilgil” esen yaşa; “sen inçin tirilgil ay ilçi uluġ” ey büyük devlet adamı, sen esenlikle yaşa; “biz özümüzni inç meŋilik ḳılġalı üçün” kendimizi rahat ve mutlu kılmak için; “erdiŋ munda inç amul” burada rahat ve sakin idin (DLT); “tilekçe tiril inç fariġ ḳaḍġusuz” dilediğin gibi rahat, kaygısız yaşa (AH); “yalvara inçke ötüg ötünü” esenlik için yalvararak dilekte bulunarak. Tanıklar: MaitTövbeKB3DLTAH

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): inç — yalın hâliyle 25 kez

Çekimli biçimler (2):

U Uigurica I-IV

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II B1-7-31 ḳayu teginmek tıltaġınta az ḳıl … / [inç] bolur
U II, T. III M. 185.-19–21 adı kötrülmis-a bu darnı-nıŋ inçke yanın osuġ-ı birle .. ḫılġuluġ çöke yaŋın kiŋürü-sinçe nomlayu yrlıġazun
U II, T. III M. 225.-5 … ŋkada mali-ta ulatı-lar-nıŋ tutmaġ-lıġ ada-lar-ıntın alḳu tutdaçı--lar-tın inç esen ḳılzun mėni ..
U II, T. II Y 42.-19–27 … . [ḳ]utluġ on . . [t]ürlüg krmbut . . . [t]sui ayıġ ḳılınç ḳıltım erser .. inç . . . . . . lti yinin ölüm [ö]lürdim erser atnaġu tavarın .. oġurladım ers …

Aynı gövdeden maddeler

“inç” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).