İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

baġ isim

Tanım

  1. Bağ, ip; zincir, pranga: “örtlüg temirlig baglar üze yaturur” kızgın demir zincirlerle yatırırlar; “baġda buḳaġuda yatıp” bağda, prangada yatıp; “saḳınç ḳaḍġu baġın yöreyin” kaygı ve tasa bağını çözeyim; “aġı barımḳa tegip baġın sesip” hazineye ulaşıp bağını çözüp. Tanıklar: KİPMaitKB
  2. (Budist) insanı sansaraya bağlayan tutku bağı: “nirvannıŋ baġtın öŋi üdrülmekig” nirvananın bağlardan ayrı oluşunu; “tınlıġlar baġıntın” canlıları bağlarından (kurtarmak); “yeklerke bagı bolzun” cinlere bağ olsun. Tanıklar: AbhMan
  3. (Budist) soy, cins: “baġın uġuşın tözin” soyunu, cinsini, kökenini. Tanıklar: ShoR
  4. (Farsça) bağ, bahçe: “baġ bustan ḳarşılar” bağlar, bostanlar, köşkler; “yėrin suvın baġın borluḳın” yerini suyunu, bahçesini bağını. Tanıklar: MaitKuT

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): baġ — yalın hâliyle 31 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • baġı 8 (KB) · bagı 2 (Man)
  • baġda 3 (KİP, ShoR) · bagda 1 (Mait)

Çekimli biçimler (16):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.069.13–16 yėrin suvın baġın borluḳın erin atın oḳlatdımız.. seŋrem sanlıg edin tavarın artattımız ayma …
Mai.Tek.082.41–45 … süsüp ol tamut(uglar) ... -ça yançarlar.. antada basa (ört-) -lüg temirlig baglar üze yatu--rurlar
Mai.Tek.082.46–48 anın baglarıg et-özleri üze örtüp yörgep ulug bedük ... ş / delig orġaḳlar içinte soḳar- …
Mai.Tek.083.11–18 kim yėme tınlıg--(lar adınlarıg) bagda buḳaġuda kerikde ... - / / lir emgek tolġaḳ körkütser--(ler kim y)ėme yarl …
6b-12–16 … adaḳın bıçġalı amraḳ kişi . . . oġulın ewin barḳın ordusın . . . [yėr] suw baġ borluḳ uluġ uluġ . . . . . . tėp buşı birdi . .

Aynı gövdeden maddeler

“bag” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).