Mait sözlüğü · madde
baġ isim
Tanım
- Bağ, ip; zincir, pranga: “örtlüg temirlig baglar üze yaturur” kızgın demir zincirlerle yatırırlar; “baġda buḳaġuda yatıp” bağda, prangada yatıp; “saḳınç ḳaḍġu baġın yöreyin” kaygı ve tasa bağını çözeyim; “aġı barımḳa tegip baġın sesip” hazineye ulaşıp bağını çözüp. Tanıklar: KİPMaitKB
- (Budist) insanı sansaraya bağlayan tutku bağı: “nirvannıŋ baġtın öŋi üdrülmekig” nirvananın bağlardan ayrı oluşunu; “tınlıġlar baġıntın” canlıları bağlarından (kurtarmak); “yeklerke bagı bolzun” cinlere bağ olsun. Tanıklar: AbhMan
- (Budist) soy, cins: “baġın uġuşın tözin” soyunu, cinsini, kökenini. Tanıklar: ShoR
- (Farsça) bağ, bahçe: “baġ bustan ḳarşılar” bağlar, bostanlar, köşkler; “yėrin suvın baġın borluḳın” yerini suyunu, bahçesini bağını. Tanıklar: MaitKuT
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): baġ — yalın hâliyle 31 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- baġı 8 (KB) · bagı 2 (Man)
- baġda 3 (KİP, ShoR) · bagda 1 (Mait)
Çekimli biçimler (16):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.069.13–16 | yėrin suvın | baġın | borluḳın erin atın oḳlatdımız.. seŋrem sanlıg edin tavarın artattımız ayma … |
| Mai.Tek.082.41–45 | … süsüp ol tamut(uglar) ... -ça yançarlar.. antada basa (ört-) -lüg temirlig | baglar | üze yatu--rurlar |
| Mai.Tek.082.46–48 | anın | baglarıg | et-özleri üze örtüp yörgep ulug bedük ... ş / delig orġaḳlar içinte soḳar- … |
| Mai.Tek.083.11–18 | kim yėme tınlıg--(lar adınlarıg) | bagda | buḳaġuda kerikde ... - / / lir emgek tolġaḳ körkütser--(ler kim y)ėme yarl … |
| 6b-12–16 | … adaḳın bıçġalı amraḳ kişi . . . oġulın ewin barḳın ordusın . . . [yėr] suw | baġ | borluḳ uluġ uluġ . . . . . . tėp buşı birdi . . |
Aynı gövdeden maddeler
“bag” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).