Mait sözlüğü · madde
bul- fiil
Tanım
- Bulmak: “yaġlıg kamıç bulupan yalgayu tirilmiş” yağlı kepçe bulup yalayarak yaşamış; “ür oġul köseser bultuŋ” oğul istersen buldun; “yaraġ bulup” fırsat bulup; “ne eḍgü bulayı” ne iyilik bulayım; “yarın bul tatıġ” yarın tadını bul; “tünün kündüzün bul açıġlıġ ḳapuġ” gece gündüz açık kapıyı bul. Tanıklar: IBTTKB3DLT
- Elde etmek, erişmek: “bulġalı ḳutuġ” kutsallığa erişmek için; “burḫan ḳutın bulġınçaḳadegi” Budalığa erişinceye dek; “alp bulġulug kişi et-özin bultum” zor bulunan insan bedenini buldum; “yarın bulġu ermez özüm eḍgüler” yarın iyilikleri elde edemem. Tanıklar: MaitAbhKB
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bul- — yalın hâliyle 10 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- bulġuluḳ 14 (Abh, Mait, ShoR, Tövbe) · bulġuluq 1 (ShoR)
- bulġay 12 (KB, Mait, KuT, Abh) · bulgay 2 (IB, EÇS)
- bulġınçaḳadegi 2 (Abh) · bulġınça’ḳadegi 1 (Abh)
Çekimli biçimler (114):
bulup 819
bulur 349
bulurlar 82
bulsa 79
bulmış 49
buldum 48
buldı 39
bulmaz 34
bula 24
bulu 19
bulġalı 18
bulmadı 14
bulmasa 14
bulġuluḳ 14
bulmaḳ 12
bulmazlar 12
bulmadım 12
bulġay 12
bulġu 11
bulmaġay 9
bulumaz 8
bulsalar 7
bulġuḳa 7
bulduŋ 6
bulsar 6
bulmadılar 6
bulayın 6
bulzunlar 6
bulmışın 5
bulır 5
bulmadın 5
bulġa 5
bulġulug 4
bulmasar 4
bultum 4
bultuŋ 4
bulmaġı 4
bulmışım 4
bultı 4
bultılar 4
buldumız 3
bulurın 3
bulmışta 3
bulzun 3
bulsu 3
bultaçı 3
buluġlı 3
bulġulu 3
bulġuçı 3
bultuŋuz 3
bulmaduḳ 3
bulġusın 2
bulırlar 2
bulmamış 2
buldılar 2
bulsın 2
bultumuz 2
bulgay 2
bulmaġu 2
bulupan 2
bulyuḳ 2
bulmiş 2
bulġatılar 2
bulmışlar 2
bulġusı 2
bulmadımız 2
bulġınçaḳadegi 2
buldaçılarıġ 1
bulmayin 1
bulsarlar 1
bultımu 1
bultıı 1
buldaçı 1
buluduḳta 1
bulumadı 1
bulmaduḳlarıŋa 1
bulumış 1
bulsaŋ 1
buldımız 1
bulmadıŋ 1
bulurl 1
bulduŋız 1
bulurmu 1
bulmaḳnıŋ 1
bulusar 1
bulmaḳıġ 1
bulmaqı 1
bulmışıġ 1
bult 1
bulmıslarḳa 1
bulduḳta 1
bulġasuġ 1
bulmaslar 1
bulmışa 1
bulġaymn 1
bulmışka 1
bulmasunlar 1
bulmışlarıŋa 1
bulġuluq 1
bulmışlarḳa 1
bulġuluḳı 1
bulġum 1
bulmışıŋız 1
bulmışraḳ 1
bulġuça 1
bultuqta 1
bulmışı 1
bulġıl 1
bulmatuḳuġ 1
bulġınça’ḳadegi 1
bulayı 1
bulmatın 1
bulḳuluġ 1
bulmaḳıŋız 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (76) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
76 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.05–09 | … edgü kılınç kılmış ogrınta silik ... / / / ... / / / - -ta tükel(l)ig alp | bulġulug | kişi et-özin bultum.. |
| Mai.Tek.001.05–09 | … rınta silik ... / / / ... / / / - -ta tükel(l)ig alp bulġulug kişi et-özin | bultum | .. |
| Mai.Tek.001.13–19 | … tip barsar al(ku) ed tavar barça tolp karılsar alp bulġu--lug kişi et-özin | bulmışım | yoḳsuz bolġay anın amtı türk yigit erken kayu erser bir nom bitig biti--te … |
| Mai.Tek.001.67 | … 12 = 4a 414 ölürür atlıg boşġutsuz tınlıg bar tömkesiz üçün arhant kutın | bulur | .. |
| Mai.Tek.00225–00228 | … oşġutsuz tınlıg bar kim kam(ag-) -da üstünki arhantlarnınŋ edgüsin erdemin | bulġalı | tegimlig bolur.. |
| Mai.Tek.003.32–34 | … a)t(a)r atlıg ög işıḳe oḳşatı katun--tın tuġup belgülüg bolup burkan kutın | bulu | yarlıḳadaçı |
| Mai.Tek.007.18–22 | kim teŋri teŋrisi burkan burkan kutın | bulu | yarlıḳap bir prnadaşunu oluru yarlıḳap yėti yėti kün dyanlag meŋi teginü e … |
| Mai.Tek.009.00–03 | ? = 59 239 ... ... tünle inç | bultımu | erki.. ögire sevinü küler yüzin badari braman inçe tėp tėdi.. |
| Mai.Tek.012.11–12 | teginteçi dıntarlar ed tavar | bulup | ertiŋü ögrünçülüg sevinçlig boldılar |
| Mai.Tek.013.17–21 | uḳġulug törülerig alku uḳtı bilti bulġulug edlerig tükel | bultı | atı küsi yadaltı teŋri yalaŋuḳnuŋ baḳşısı ol uḳar tüpüg oloḳ töpüdin tüşme … |
| Mai.Tek.016.19–21 | … rka⟧ ėşidgil (tö)zünün kayu / - ... teŋri teŋrisi burkan bur(kan kut-) -ın | bulu | yarlıḳadı |
| Mai.Tek.019.14–25 | … kodup toyın (dıntar) (boltı)lar.. anta ötrü (bu) (ı)ḳi urı şortapan kutın | bulup | ul(ug) aġar ayamaḳın teŋri teŋrisi burk(an-) -tın boşug yarlıḳap kerti igi … |
| Mai.Tek.019.29–32 | … mbar çeçek yüleşi alpta alp bolġulug burkanlarnıŋ yėrtinçü / / arka ... | bulur | .. |
| Mai.Tek.023.29–32 | … ar kut ... -iler üçün (oġu)rlug nom nomla(yu) ... tört türlüg işi--ler kut | bultılar | ... . |
| Mai.Tek.034.08–13 | … ultuz osug- -lug kentü kentü ordularınta teŋriler teŋri katun--ları nırvan | bulmaḳ | küsüşin yalaŋuḳlar yėrin suḳlanıp tözün maytrı udusınta yirtinçüke kodı ėn … |
| Mai.Tek.039.31–33 | ol oḳ / - ... atlıg sögüt ... tüpinte olur(tı) ... burkan kutın | bultı | .. |
| Mai.Tek.041.34–39 | … aḳ nizvanı belgülüg bolur kaltı kiçigkiye ot üçüni yėlig esinig basutçı iş | bulup | ükliyür bedüyür ançulayı yėme az kılınç tıl- -taġınta alku nizvanılar ök- … |
| Mai.Tek.047.13–14 | arka ... meŋisin.. | bulzun | ança sav sözle(yür?) ... |
| Mai.Tek.050.13–16 | meniŋ oġullug erdnim burkan kutın | bulup | nomlug tilgen tevirmiş şanki çaḳr(v)rt ėlig kan başın sekiz tümen tört mıŋ … |
| Mai.Tek.051.63–66 | … edgü kılınç yıg--ladıŋız teŋrim.. anıŋ tüşinte töz--kerinçsiz burkan kutın | bultuŋuz | .. |
| Mai.Tek.054.19–21 | yıd tüsüg hua çeçek busı bėr--ser ... üç kat yėr suvda edgü at kü | bultaçı | bolur.. |
| Mai.Tek.054.22–24 | … bėrser.. üstün teŋri yėrinte altın yalaŋuḳ et-özinte ulatı nırvanlıg orun | bultaçı | bolur.. |
| Mai.Tek.059.13–16 | ürük amal (nırvan)ıg | bulurlar | üdsüz kolu--(suz) (öv)kelemez bulġanmazlar kop kamag tınlıglarıg emgetmeks … |
| Mai.Tek.072.43–47 | … (a)ḳr(a)v(a)rt ėlig kan birle teŋri meŋisi meŋi--lep kiniŋe nırvan meŋisin | bultaçı | bolġaylar.. |
| Mai.Tek.083.59 | edgü kılsar ayıg tüş bulır ayıg kılsar edgü tüş | bulır | tėp tėgliler tevlig kürlüg yazuḳug örtgüçi erser--ler tınlıglar munça türl … |
| Mai.Tek.088.02–10 | … i)şintin üküş öŋlüg yaruḳlar (üner) bėş boduglug yaruḳlar ... -ip yene ... | bulurlar | b / / / ... teŋri yėrinte ... uluşlarda yad(ı)lur ... |
| Mai.Tek.090.19–27 | arka / yėti otuzunç üç p(a)t(a)r nomlug öŋülüş | bulmaḳıŋız | bolz--un ötrü brhmavati teŋri katunı teŋri kuvraglarıŋa yol bulmışlar--ıŋa … |
| Mai.Tek.091.30–31 | ... biz yėme nomlug aş | bulmadın | aça tegintimiz |
| 1b-14–16 | … mlig maitri bodiswtnıŋ yėrtünçüke inip tüzgerinçsiz tüzü köni burḫan ḳutın | bulġusın | otġuraḳ uḳarmu siz .. |
| 3a-13–14 | r(a)tnaşiki burḫan başın tüklüg tümenlig burḫanlarda wyakrit alḳış | bultum | . . |
| 3b-17–18 | amtı meniŋ ödüm ol burḫan ḳutın | [bulġuluḳ | y]ine ök inçe saḳınur . . |
| 3b-19–20 | öŋ[reki ertmiş] burḫanlar ḳanta burḫan ḳu[tın | bultılar] | kin kelteçi bur-ḫanlar [burḫan ḳutın ḳan]ta bulırlar |
| 3b-21–23 | ötrü [titrü uḳar . . tŋr]i yėrinte burḫan ḳutın | [bulġalı | bolmaz . . üç] tamu yėrinte [yme burḫan ḳutın] bulmazlar . . |
| 3b-24 | ü[ç] [uluşlarda yme burḫan] ḳut[ın | bul]mazlar | . . |
| 3b-25–28 | … ḳutın [bulur]l [ar anın] mn yme ortun [matyadiş] uluşta tuġup burḫan ḳutın | bul-[mışım | krge]k yine yme inçe saḳınur |
| 4b-16–23 | … ki ḳırḳ irü [b(e)lgün] itiglig sekiz on nayraġın [yarataġla]ġ burḫan ḳutın | bulġuluḳ | et’özüg on ay tüni aġrıḳlamatın . . . . . . geli . . t[a]ḳı ym[e] . . . ḳu … |
| 5b-25–29 | … y üni [yėgedti utdı erser] ançulayu yme mn yėr-[tinçüke inip] burḫan ḳutın | b[ulġa]ymn | |
| 6b-9–11 | uzun ödte . . . uluġ bedük bodi burḫan ḳutın | bulup | nirwan ḳapıġın aça-[y]ın tėp ḳut ḳoltı . . |
| 7a-5–8 | … nizwaniları . . . . . . tüzgerinçsiz yėg bur[ḫan ḳutın] bulur burḫan ḳutın | [bulduḳta] | kin nomluġ tilgen tewirer . . . . . |
| Mai.T-11.13b.02–10 | … [ayaġḳa] tegimlig bodiswtn(ı)ŋ edruḳta edruḳ burḫan ḳutın | bulġuluḳ | belgülerin körüp brḫmayu purohit-ḳa inçe tėp tėyürler .. uluġ ögrünç köŋül … |
Aynı gövdeden maddeler
“bul” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).
bulul- fiil 119bulduḳmaz 34bulun isim 34bulıt isim 34buluŋ isim 25bulun- fiil 21buldur- fiil 17bulġaḳ isim 16bulna- fiil 12bulġanuḳ sıfat 9bulġa- fiil 9bulġan- fiil 8bulunç isim 4bulunçsuz sıfat 4bulġanyuḳ sıfat 3bulġalış- fiil 3bulġaş- fiil 3bulaḳ isim 2buldurçın isim 2buluḳ özel ad 2bulaŋ 1bulġanç sıfat 1buluŋsuz sıfat 1bulıtlıg sıfat 1