İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bul- fiil

725 geçiş 115 biçim 20 eser KBAbhMaitShoRKuTSekTTDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bulmak: “yaġlıg kamıç bulupan yalgayu tirilmiş” yağlı kepçe bulup yalayarak yaşamış; “ür oġul köseser bultuŋ” oğul istersen buldun; “yaraġ bulup” fırsat bulup; “ne eḍgü bulayı” ne iyilik bulayım; “yarın bul tatıġ” yarın tadını bul; “tünün kündüzün bul açıġlıġ ḳapuġ” gece gündüz açık kapıyı bul. Tanıklar: IBTTKB3DLT
  2. Elde etmek, erişmek: “bulġalı ḳutuġ” kutsallığa erişmek için; “burḫan ḳutın bulġınçaḳadegi” Budalığa erişinceye dek; “alp bulġulug kişi et-özin bultum” zor bulunan insan bedenini buldum; “yarın bulġu ermez özüm eḍgüler” yarın iyilikleri elde edemem. Tanıklar: MaitAbhKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bul- — yalın hâliyle 10 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • bulġuluḳ 14 (Abh, Mait, ShoR, Tövbe) · bulġuluq 1 (ShoR)
  • bulġay 12 (KB, Mait, KuT, Abh) · bulgay 2 (IB, EÇS)
  • bulġınçaḳadegi 2 (Abh) · bulġınça’ḳadegi 1 (Abh)

Çekimli biçimler (114):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

76 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.05–09 … edgü kılınç kılmış ogrınta silik ... / / / ... / / / - -ta tükel(l)ig alp bulġulug kişi et-özin bultum..
Mai.Tek.001.05–09 … rınta silik ... / / / ... / / / - -ta tükel(l)ig alp bulġulug kişi et-özin bultum..
Mai.Tek.001.13–19 … tip barsar al(ku) ed tavar barça tolp karılsar alp bulġu--lug kişi et-özin bulmışım yoḳsuz bolġay anın amtı türk yigit erken kayu erser bir nom bitig biti--te …
Mai.Tek.001.67 … 12 = 4a 414 ölürür atlıg boşġutsuz tınlıg bar tömkesiz üçün arhant kutın bulur..
Mai.Tek.00225–00228 … oşġutsuz tınlıg bar kim kam(ag-) -da üstünki arhantlarnınŋ edgüsin erdemin bulġalı tegimlig bolur..
Mai.Tek.003.32–34 … a)t(a)r atlıg ög işıḳe oḳşatı katun--tın tuġup belgülüg bolup burkan kutın bulu yarlıḳadaçı
Mai.Tek.007.18–22 kim teŋri teŋrisi burkan burkan kutın bulu yarlıḳap bir prnadaşunu oluru yarlıḳap yėti yėti kün dyanlag meŋi teginü e …
Mai.Tek.009.00–03 ? = 59 239 ... ... tünle inç bultımu erki.. ögire sevinü küler yüzin badari braman inçe tėp tėdi..
Mai.Tek.012.11–12 teginteçi dıntarlar ed tavar bulup ertiŋü ögrünçülüg sevinçlig boldılar
Mai.Tek.013.17–21 uḳġulug törülerig alku uḳtı bilti bulġulug edlerig tükel bultı atı küsi yadaltı teŋri yalaŋuḳnuŋ baḳşısı ol uḳar tüpüg oloḳ töpüdin tüşme …
Mai.Tek.016.19–21 … rka⟧ ėşidgil (tö)zünün kayu / - ... teŋri teŋrisi burkan bur(kan kut-) -ın bulu yarlıḳadı
Mai.Tek.019.14–25 … kodup toyın (dıntar) (boltı)lar.. anta ötrü (bu) (ı)ḳi urı şortapan kutın bulup ul(ug) aġar ayamaḳın teŋri teŋrisi burk(an-) -tın boşug yarlıḳap kerti igi …
Mai.Tek.019.29–32 … mbar çeçek yüleşi alpta alp bolġulug burkanlarnıŋ yėrtinçü / / arka ... bulur..
Mai.Tek.023.29–32 … ar kut ... -iler üçün (oġu)rlug nom nomla(yu) ... tört türlüg işi--ler kut bultılar ... .
Mai.Tek.034.08–13 … ultuz osug- -lug kentü kentü ordularınta teŋriler teŋri katun--ları nırvan bulmaḳ küsüşin yalaŋuḳlar yėrin suḳlanıp tözün maytrı udusınta yirtinçüke kodı ėn …
Mai.Tek.039.31–33 ol oḳ / - ... atlıg sögüt ... tüpinte olur(tı) ... burkan kutın bultı..
Mai.Tek.041.34–39 … aḳ nizvanı belgülüg bolur kaltı kiçigkiye ot üçüni yėlig esinig basutçı iş bulup ükliyür bedüyür ançulayı yėme az kılınç tıl- -taġınta alku nizvanılar ök- …
Mai.Tek.047.13–14 arka ... meŋisin.. bulzun ança sav sözle(yür?) ...
Mai.Tek.050.13–16 meniŋ oġullug erdnim burkan kutın bulup nomlug tilgen tevirmiş şanki çaḳr(v)rt ėlig kan başın sekiz tümen tört mıŋ …
Mai.Tek.051.63–66 … edgü kılınç yıg--ladıŋız teŋrim.. anıŋ tüşinte töz--kerinçsiz burkan kutın bultuŋuz..
Mai.Tek.054.19–21 yıd tüsüg hua çeçek busı bėr--ser ... üç kat yėr suvda edgü at kü bultaçı bolur..
Mai.Tek.054.22–24 … bėrser.. üstün teŋri yėrinte altın yalaŋuḳ et-özinte ulatı nırvanlıg orun bultaçı bolur..
Mai.Tek.059.13–16 ürük amal (nırvan)ıg bulurlar üdsüz kolu--(suz) (öv)kelemez bulġanmazlar kop kamag tınlıglarıg emgetmeks …
Mai.Tek.072.43–47 … (a)ḳr(a)v(a)rt ėlig kan birle teŋri meŋisi meŋi--lep kiniŋe nırvan meŋisin bultaçı bolġaylar..
Mai.Tek.083.59 edgü kılsar ayıg tüş bulır ayıg kılsar edgü tüş bulır tėp tėgliler tevlig kürlüg yazuḳug örtgüçi erser--ler tınlıglar munça türl …
Mai.Tek.088.02–10 … i)şintin üküş öŋlüg yaruḳlar (üner) bėş boduglug yaruḳlar ... -ip yene ... bulurlar b / / / ... teŋri yėrinte ... uluşlarda yad(ı)lur ...
Mai.Tek.090.19–27 arka / yėti otuzunç üç p(a)t(a)r nomlug öŋülüş bulmaḳıŋız bolz--un ötrü brhmavati teŋri katunı teŋri kuvraglarıŋa yol bulmışlar--ıŋa …
Mai.Tek.091.30–31 ... biz yėme nomlug aş bulmadın aça tegintimiz
1b-14–16 … mlig maitri bodiswtnıŋ yėrtünçüke inip tüzgerinçsiz tüzü köni burḫan ḳutın bulġusın otġuraḳ uḳarmu siz ..
3a-13–14 r(a)tnaşiki burḫan başın tüklüg tümenlig burḫanlarda wyakrit alḳış bultum . .
3b-17–18 amtı meniŋ ödüm ol burḫan ḳutın [bulġuluḳ y]ine ök inçe saḳınur . .
3b-19–20 öŋ[reki ertmiş] burḫanlar ḳanta burḫan ḳu[tın bultılar] kin kelteçi bur-ḫanlar [burḫan ḳutın ḳan]ta bulırlar
3b-21–23 ötrü [titrü uḳar . . tŋr]i yėrinte burḫan ḳutın [bulġalı bolmaz . . üç] tamu yėrinte [yme burḫan ḳutın] bulmazlar . .
3b-24 ü[ç] [uluşlarda yme burḫan] ḳut[ın bul]mazlar . .
3b-25–28 … ḳutın [bulur]l [ar anın] mn yme ortun [matyadiş] uluşta tuġup burḫan ḳutın bul-[mışım krge]k yine yme inçe saḳınur
4b-16–23 … ki ḳırḳ irü [b(e)lgün] itiglig sekiz on nayraġın [yarataġla]ġ burḫan ḳutın bulġuluḳ et’özüg on ay tüni aġrıḳlamatın . . . . . . geli . . t[a]ḳı ym[e] . . . ḳu …
5b-25–29 … y üni [yėgedti utdı erser] ançulayu yme mn yėr-[tinçüke inip] burḫan ḳutın b[ulġa]ymn
6b-9–11 uzun ödte . . . uluġ bedük bodi burḫan ḳutın bulup nirwan ḳapıġın aça-[y]ın tėp ḳut ḳoltı . .
7a-5–8 … nizwaniları . . . . . . tüzgerinçsiz yėg bur[ḫan ḳutın] bulur burḫan ḳutın [bulduḳta] kin nomluġ tilgen tewirer . . . . .
Mai.T-11.13b.02–10 … [ayaġḳa] tegimlig bodiswtn(ı)ŋ edruḳta edruḳ burḫan ḳutın bulġuluḳ belgülerin körüp brḫmayu purohit-ḳa inçe tėp tėyürler .. uluġ ögrünç köŋül …

Aynı gövdeden maddeler

“bul” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).