İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bul- fiil

725 geçiş 115 biçim 20 eser KBAbhMaitShoRKuTSekTTDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bulmak: “yaġlıg kamıç bulupan yalgayu tirilmiş” yağlı kepçe bulup yalayarak yaşamış; “ür oġul köseser bultuŋ” oğul istersen buldun; “yaraġ bulup” fırsat bulup; “ne eḍgü bulayı” ne iyilik bulayım; “yarın bul tatıġ” yarın tadını bul; “tünün kündüzün bul açıġlıġ ḳapuġ” gece gündüz açık kapıyı bul. Tanıklar: IBTTKB3DLT
  2. Elde etmek, erişmek: “bulġalı ḳutuġ” kutsallığa erişmek için; “burḫan ḳutın bulġınçaḳadegi” Budalığa erişinceye dek; “alp bulġulug kişi et-özin bultum” zor bulunan insan bedenini buldum; “yarın bulġu ermez özüm eḍgüler” yarın iyilikleri elde edemem. Tanıklar: MaitAbhKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bul- — yalın hâliyle 10 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • bulġuluḳ 14 (Abh, Mait, ShoR, Tövbe) · bulġuluq 1 (ShoR)
  • bulġay 12 (KB, Mait, KuT, Abh) · bulgay 2 (IB, EÇS)
  • bulġınçaḳadegi 2 (Abh) · bulġınça’ḳadegi 1 (Abh)

Çekimli biçimler (114):

KP Kalyanamkara Papamkara

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP I-6–8 tarıġ tarıyu emeri tınlıġ-larıġ ḳuşçı kėyikçi balıḳçı avçı tor-çı tuzaḳçı bulup ayıġ ḳılınç ḳılur ..
KP X-2–4 anta ötürü kim ḳolġuçı-r(=l)ar kelser bulmaz ėrti bulmatın aġıçılal(=r)nın (=-a?) bulmadı bergü burmatın bulmadı
KP X-2–4 anta ötürü kim ḳolġuçı-r(=l)ar kelser bulmaz ėrti bulmatın aġıçılal(=r)nın (=-a?) bulmadı bergü burmatın bulmadı
KP X-2–4 … ürü kim ḳolġuçı-r(=l)ar kelser bulmaz ėrti bulmatın aġıçılal(=r)nın (=-a?) bulmadı bergü burmatın bulmadı
KP X-2–4 … kelser bulmaz ėrti bulmatın aġıçılal(=r)nın (=-a?) bulmadı bergü burmatın bulmadı
KP XII-6 neçükin aġı barım ḳazġansar üküş bulur
KP XIII-2–3 ḳazġanç neŋ tarıġ tarımaḳda edgü yoḳ kim bir tarısar miŋ tümen bulur
KP XIV-3 … rip köŋül-teki küs-üşin ḳanturġalı saḳınsar bulunçusuz çi[n?]temeni erdini bulsar ḳamaġ yėrtünçüdeki tınlıġ-larnıŋ küsüşin inçip tegin alḳunı taplamadı

Aynı gövdeden maddeler

“bul” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).