KuT sözlüğü · madde
baġ isim
Tanım
- Bağ, ip; zincir, pranga: “örtlüg temirlig baglar üze yaturur” kızgın demir zincirlerle yatırırlar; “baġda buḳaġuda yatıp” bağda, prangada yatıp; “saḳınç ḳaḍġu baġın yöreyin” kaygı ve tasa bağını çözeyim; “aġı barımḳa tegip baġın sesip” hazineye ulaşıp bağını çözüp. Tanıklar: KİPMaitKB
- (Budist) insanı sansaraya bağlayan tutku bağı: “nirvannıŋ baġtın öŋi üdrülmekig” nirvananın bağlardan ayrı oluşunu; “tınlıġlar baġıntın” canlıları bağlarından (kurtarmak); “yeklerke bagı bolzun” cinlere bağ olsun. Tanıklar: AbhMan
- (Budist) soy, cins: “baġın uġuşın tözin” soyunu, cinsini, kökenini. Tanıklar: ShoR
- (Farsça) bağ, bahçe: “baġ bustan ḳarşılar” bağlar, bostanlar, köşkler; “yėrin suvın baġın borluḳın” yerini suyunu, bahçesini bağını. Tanıklar: MaitKuT
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): baġ — yalın hâliyle 31 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- baġı 8 (KB) · bagı 2 (Man)
- baġda 3 (KİP, ShoR) · bagda 1 (Mait)
Çekimli biçimler (16):
Bağlamlar
Bütün geçişler (4) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 28/17a3 | … ḳılur erdi firʿavn-ı kafir / kibr anıŋ boḍnı ol kim yoḳlatur erdiler yaʿni | baġ | bustan ḳarşılar |
| Ku. T. 31/42b3 | 27 yeşe bėrgil | baġnı | tilimdin |
| Ku. T. 34/64a2 | 44 alġıl elgiŋ birle bir | baġ | cefan urġıl anıŋ birle andıŋ sıma biz bildimiz anı sergen nėme körklüg ḳul … |
| Ku. T. 37/6a3 | … im tandılar uruŋ boyunlarını ançaḳa tegi ḳaçan aġrutsa siz olarnı berkitiŋ | baġnı | ya minnet ḳılġu mundın soŋ ya yuluġ alġu kerek ançaḳa tegi ḳoḍġınça toḳış … |
Aynı gövdeden maddeler
“bag” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).