İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳol- fiil

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳol- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḳolsa 55 (KB, KuT, DLT) · kolsa 1 (KB)
  • ḳolup 14 (KB, KİP) · qolup 1 (ShoR)
  • ḳolġıl 6 (KuT) · kolġıl 1 (Mait)

Çekimli biçimler (45):

KB Kutadgu Bilig

148 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 4 tiledi törütti bu bolmış ḳamuġ / bir ök bol tidi boldı ḳolmış ḳamuġ
KB 1432 özüŋ ḳolsa iki ajun begliki / bu biş işke yaḳma bu ol yigliki
KB 3187 XXXIX. KÜN TOĠDI İLİG OḌĠURMIŞḲA BİTİG BİTİP IḌMIŞIN AYUR / / devat ḳoldı kaġıd bitidi bitig / bitig birle itti işiŋe itig
KB 3976 özüŋ ‘uḳbi ḳolsa ay zahid bulur / muyan eḍgü mundın iletse bolur
KB 5014 atın mindi keldi iligke turup / tüşüp kirdi ilig tapa yol ḳolup

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

23 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/6b3 … lar körksüz işni azu küç ḳılsalar özleringe yad ḳılurlar taŋrını yarlıḳatu ḳolarlar yazuḳlarını kim yarlıḳasa yazuḳlarını meger taŋrı tutaşı turmazlar anıŋ üz …
Ku. T. 26/75a3 110 kim kim ḳılsa yawuzluḳ azu küç ḳılsa öziŋe yana yarlıḳatu ḳolsa taŋrıda bulur taŋrını örtgen ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 29/57a2 80 yarlıḳatu ḳolġıl olarḳa azu yarlıḳatu ḳolmaġıl olarnı eger yarlıḳatu ḳolsaŋ olarḳa yėtmiş yolı hiç yarlıḳamaz taŋrı olarḳa ol olar tandılar taŋrıḳa he …
Ku. T. 35/55b1–3 55 sergil bütünlükin taŋrınıŋ vaʿdesi rast turur yarlıḳatu ḳolġıl yazuḳuŋnı tesbih ḳılġıl iḍiŋe hamd aytu kėçelik hem ertelerde
Ku. T. 37/86a1 18 seherlerde olar yarlıḳatu ḳolarlar

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.010.05–06 taḳı saŋa buşı tavar kergek erser badari bramannaŋ (ev)iŋe barıp buşı kolġıl..
Mai.Tek.070.02–09 … eki otın yalının (yörgen-) -miş ulug bedük bulıt (osu-) -glug sansız tümen kolti nayut san(ı)n--ça kiçig tamuluglar kelirler..
Mai.Tek.084.03–06 ne yėme (tınlı)glarnıŋ iki yüz otuz kolti.. ... yüz tümen yıl ertser m(a)ha--raurap tamuda tėmin ök bir kün bir tün …
1b-11–12 yalŋuḳlar sanı-nça bükser elig yėti kolti altı yüz tümen yıl ertmiş erür ..
6a-4–5 ḳut ḳol[mış tınlġlar alḳu tŋri yėrinte] yalŋuḳ et’özinte tuġmış . . . . . .

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 3.1.2.R/1 … nlarıġ ötünmek samadi dyan atlġ tamġa[ġ tükel qıltuqta] ötrü kentü özi qut qolup yanmaqsız berk qatı[ġ] /// tek oqımaq atlġ törö qılıp oqısar : qamaġun [ba …
Sho.Rosia 8.3 /128 ötrü anta 十 ḳata yüzer (öŋi) kolḍi nom paḳıġ(-lar)-ında ünmek 入 üz-e tıdıġsız 大 erksinmek-ke tegir-ler ::
Sho.Rosia 8.3 /176 一 kşan üdte yüz 千 kolḍi nayut sanınça burḫan-lar uluş-ın 見 uyur-lar.
Sho.Rosia 8.3 /178–179 birisinde (yüzer miŋ kolḍi) yüzer miŋ kolḍi nayut sanınça {艹+廾} -lar ḳuvraġ-ın teŋçiglemiş-in 見 uyur-l …
Sho.Rosia 8.3 /217–219 ötrü töz-ün {艹+廾} yüz miŋ 万 kolḍi nayut sanınça oḳ 世界 -teki tınlġ-larıġ大悲心 -lüg bulıt-ların toyu örḍüp nomlu …

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 177 ḳut ḳolup ant antıḳmışı taluy ögüzde teriŋrek ol ..
KİP 178–179 kolti sanınça burḳanlarḳa tapınıp . . antıḳa ḳut ḳolmış ėrür ..
KİP 178–179 kolti sanınça burḳanlarḳa tapınıp . . antıḳa ḳut ḳolmış ėrür ..
KİP 195 mėn ḳut ḳolur mėn

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 399 Apaŋ ḳolsam udu barıp / Tutar erdim süsin tarıp / Bulun ḳılıp başı yarıp / Yuluġ barça …
DLT I, 274 Ḳolsa ḳalı uġrapan birgil taḳı azuḳluḳ / Ḳarġış ḳılur ümeler yunçıġ körüp ḳonuḳl …
DLT I, 417 Ḳoldaçı-ḳa miŋ yaġaḳ / Barça bile ayruḳ tayaḳ

IB Irk Bitig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 47 (ė)r ümėl(ė)yü b(a)rmiş. t(ė)ŋrikė sookuşmiş. kut kolmiş. kut / bėrmiş. ‘(a)g(ı)l(ı)nta yılkıŋ bolzun, özüŋ uzun bolzun!’ tėmiş.

Huast Huastuanift

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. M. 183-9–11 … u t(e)ŋrike nomḳa arıġ di[ntarlar ḳa] [suy]umuznı-ı yazuḳumuznı-ı [boş]uyu [ḳolmaḳ] [k(e)rgek er]ti-i ..

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
D III D 25913.-172 ḳut ḳolur-biz

KP Kalyanamkara Papamkara

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP VII-2–3 küniŋe ḳolġuçı-lar üzülmedi taḳı adın aġlıḳ ḳoltı yeme bėr-di

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 309–312 … niŋ emin kim bilür ḫabėr bar birilse ėgėr adėmi iki ḳol dinar ma ol üç ḳol ḳolur

Aynı gövdeden maddeler

“kol” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).