İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳuş

80 geçiş 22 biçim 14 eser KBIBDLTMaitUKuTAbhTT Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳuş — yalın hâliyle 277 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • kuş 232 (EÇS, IB, DK, Mait) · ḳuş 45 (KB, DK, DLT, Abh)
  • kuşlar 71 (EÇS, Mait) · ḳuşlar 7 (DK, Sek, KİP, KuT)
  • kuşka 7 (EÇS, IB, Mait) · ḳuşḳa 5 (KB, DLT)
  • ḳuşuŋ 5 (DK, KB) · kuşuŋ 2 (IB, DK)
  • kuşug 1 (Man) · ḳuşuġ 1 (ShoR)

Çekimli biçimler (20):

KB Kutadgu Bilig

32 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 75 ular ḳuş ünin tüzdi ünder işin / silig ḳız oḳır teg köŋül birmişin
KB 2094 öḍinde keçürse bu beglik işin / anı yetse bolmaz eḍerse ḳuşın
KB 3011 örüŋ ḳuş ḳutı teg bu erdem ḳutı / yorı ḳuş ataġıl sen erdem atı
KB 4200 uçar ḳuş işin bildi tuttı ügür / kişi sen ḳatılġu kişiŋni öḍür
KB 5828 yaşıḳ baş kötürdi yüz açtı yaŋı / ajun bütrü tuttı örüŋ ḳuş öni

IB Irk Bitig

13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 3 (a)ltun k(a)n(a)tl(ı)g t(a)l(ı)m k(a)ra kuş m(ė)n. t(a)n(ı)m tüsi / t(a)kı tükėm(ė)zk(ė)n t(a)luyda y(a)t(ı)p(a)n t(a) …
IB 15 üzė tum(a)n turdı, (a)sra toz turdı. kuş oglı uça aztı, kiyik oglı / yügürü aztı, kişi oglı yorıyu aztı. y(a)na t(ė …
IB 43 tog(a)n ügüz kuşı kuşl(a)yu b(a)rmiş. utru t(a)l(ı)m k(a)ra / kuş kopup(a)n b(a)rmiş tėr.
IB 44 tog(a)n kuş t(ė)ŋrid(ė)n kodı t(a)b(ı)şg(a)n tėp(ė)n k(a)pmiş. / tog(a)n kuş tırŋ(a)kı …
IB 51 t(a)lı)m k(a)ra kuş m(ė)n. y(a)ş(ı)l k(a)ya y(a)yl(a)g(ı)m, kızıl / k(a)ya kışl(a)g(ı)m ol.

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 34 ḳuş ḳanatın, er atın
DLT III, 232 ḳuş balası ḳusunçıġ, ıt balası oḫşançıġ
DLT I, 36 Keldi maŋa Tat / Aydım emdi yat / Ḳuşḳa bolup et / Seni tiler üs böri
DLT II, 45 … wlap meni ḳoymaŋız / Ayıḳ ayıp ḳaymaŋız / Aḳar közüm uş teŋiz / Tegre yöre ḳuş uçar
DLT III, 194 Yaruḳ yulduz tuġarda odnu kelip baḳar men / Satulayu sayraşıp tatlıġ ünün ḳuş öter

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.005.25–30 , anıŋ ara bir kuşlaġu kuşka kovıt--mış kögürçgün muŋka tarkka tegip şariputri arhantnıŋ köligesiŋe sıḳ …
Mai.Tek.032.12–19 … lig kėmide olurup bėş türlüg yinçge oyun etizü kekük kıdıġulug kalvink yuy kuş--lar ünin ėşidü balıḳ uluş kay kėdinlig--ler sayu kez- -e yorıyu meŋi (meŋileyü …
Mai.Tek.055.15–21 … aḳ--tın ... -z? tıdl(a)r y(a)d(ıl)ur nanta atlıg teŋridem ... -ligteki teg kuş kuzġu(n-) -larnıŋ ėşidü kanınçsız seviglig ünleri ėştilür..
Mai.Tek.067.11–15 ... yörgenmiş kidirti ad(ruḳ) (a)druḳ kuş keyik başlıg.. tamu ... - / örtlüg yalınlıg ... öz kurug ... amarıları b / …
Mai.Tek.085.01–07 … )t(a)r osuglug ulug et yumġaḳ belgülüg bolur.. anta yėme tört sıŋardın--kı kuşlar keyikleri (buzu) butarlayu tumşuḳın ... tarmaḳın tarmayu tan(çkılay)urlar …

U Uigurica I-IV

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 22 birök tŋriler yekler lu-lar kntr-ler asurlar talım ḳra ḫuş-lar maḫaruklar kişili kişi ermez-li körkin ḳurtulġu ḳunçui bolup yangalar begi …
U II, T. III M. 207 a II.-52–58 … nuŋ . . ėt-niŋ . . tilkü-nüŋ . . biçin-niŋ . . aḳu--luġ yılan-nıŋ . . ḫara ḫuş-nuŋ . . ḫarġa-nıŋ bu yėti arıġ-sız yėteçi-ler-niŋ ajun-ınta toḳar-ın körüp . . …
U II, T. III M. 207.-14–22 … ari .. it müyüz baġa .. yılan .. ḫatır yavlaġ azıġ-lıġ tıŋraġ-lıġ tınlġ .. ḫuş .. siŋek .. tiler
U II, T. III M. 207.-12–17 aŋmıntın yılġı azun-ınta barmış ḫus-lar-nıŋ keyik-ler-niŋ ḫulḳaġ-lar-ınta yme bu darnı-nıŋ ün-in esidtürser .. anta-ta …

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 27/18a1 … ndı olarḳa ayġıl: helal ḳılındı sizke arıġlar ol kim ögrettiŋiz awlaġlı it ḳuşlardın üterçiler ögretür siz olarḳa andın kim ögretti sizke taŋrı yėŋ andın kim t …
Ku. T. 30/72a1–3 79 körmesler mü ḳuş--larnı ferman tutuġlılar köknüŋ ḳalıḳıda küdezmes olarnı meger taŋrı bütünlükin k …
Ku. T. 33/33b1 … in berdimiz Davudḳa bizdin artuḳluḳ ey taġlar tesbih ḳılıŋla anıŋ birle ey ḳuşlar. yumşattımız aŋar temürni, / 11 ėtgil tėp yarıḳlar endaze ḳılġıl ḫalḳa içi …
Ku. T. 34/52b2–3 19 hem ḳuşlarnı tėrilgen ḳamuġ aŋar yanġan turur

Abh Abhidharma (Shogaito)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 934–936 anın basa şasdr-ta şlok-ta bar söz-lemiş於一孔雀輪bir yuy ḳuş -nuŋ ay-çuḳ atlġ tilgen-i-niŋ : alḳu türlüg tıldaġ-lıġ belgü-si 又tıldaġ-tın bol …
Abh.Sho. 2488 ḳuş.
Abh.Sho. 2488 esriŋü uġuş-luġ ḳuş keyik tėp.

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 2. -23 kök ḳalıġ-ta uçar kuş uçu umadın turdı .
T II Y 36 .16. -210 ḳoġu ḳuş uçtı .

Sek Sekiz Yükmek

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.59 (IIc) --- nomluġ tirtilar oŋjınlar yekler yilpigler ḳuş ḳusġun ḳoburġa
Jut.Sek.T-1.60 (Ib) ulatı yavlaḳ blgülüg ḳorḳınçıġ (ünlüg ḳuşlar) tükel törlüg

AH Atebetü’l-Hakâyık

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 221–224 … yana terk ḳaçar yayınḳı bulıt teg ya tüş teg ḫali dirėngsiz keçer baḫt ya ḳuş teg uçar
AH 457–460 … deçi neŋ ḳazadan erür uḳuşsuzlar anı sėbėbdin körür ḳaza birle uçġan ḳalıḳ ḳuşları ḳarıḳa ḳonar hėm ḳafesḳa kirür

Man Manichaica I-III

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 171-288 T II D 173 a1 : U 168 Seite 1 / kuşug ölürür

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 141–144 birök teŋriler yekler lular gantarlar gintirviler asurlar talım ḳara ḳuşlar maḥuruklar kişili kişi ermezliler körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳua …

KP Kalyanamkara Papamkara

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP I-3–5 ḳuruġ yėrig suvayu öl yėrig tarıyu ḳuş ḳuzġun suḳar yulıyur sansız tümen özlüg ölürür

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 7.2 /88 ḳuşuġ [/// körmek] adırtlamaḳ kelteçi ::

Aynı gövdeden maddeler

“kuş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).