İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

saḳınç

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): saḳınç — yalın hâliyle 119 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • saḳınç 117 (KB, Mait, Sek, U) · saqınç 2 (ShoR)
  • saḳınçın 16 (KB, Mait, Huast, Tövbe) · saqınçın 2 (ShoR)
  • saḳınçı 9 (KB, Mait, U, Sek) · saqınçı 6 (ShoR)
  • saḳınçlar 4 (Mait, KB) · sakınçlar 1 (Man)
  • saḳınçka 2 (Mait) · saḳınçḳa 2 (KB)

Çekimli biçimler (16):

KB Kutadgu Bilig

72 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 117 sewerin esen tut yaġısın kötür / sewinçin tolu tut saḳınçın ḳotur
KB 1549 ayur ay oġul ḳılma artuḳ saḳınç / saḳınç keçse aḫır tüpinde sewinç
KB 3411 saḳınç ḳaḍġu bolsa yuluġlar özüg / sewinç bolsa sewnür yarutur közüg
KB 5458 nerek emdi beglik bu yalŋuḳ yüki / bu ḳaḍġu saḳınç üzdi köŋlüm köki
KB 6214 yana yandı ewke töşekke kirip / yatıp bardı bir az saḳınçın serip

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

50 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.00235–00241 … --inte nız- -vanılag yaġı--larag utmış inçip öçmek dyan samarda ulatı dyan saḳı--nçlar üze erk tarta umaz
Mai.Tek.041.40–41 ötrü bodis(a)v(a)t inçe saḳınç saḳınur
Mai.Tek.064.22–27 … yavız ögretigler (ü)çün tükel bilge maytrı burkanag körüp köŋ--ülinte inçe saḳınç saḳınur--lar..
Mai.Tek.074.17–28 ança saḳınç saḳıntuḳlarınta ötrü ayıg kılınçlıg yėl kelip yanturu evirip ulug tamulard …
2a-12–13 yene ok ayaġḳa tegimlig bodiswt yrlıḳançuçı biligin inçe saḳınç saḳınur . .

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.1 /10 iki(niŋ) saqınçı büte tüketser : üçerig saqınġu ol :
Sho.Rosia 2.2.1 /14–15 bir yoçanta tolu saqınçı büte tüketser bo çambodivipta toluġ saqınġu ol :
Sho.Rosia 2.2.9.V/2 … ökünki künte ınaru alqu öç kekler i[g] tidip ıdal[lap a]yıġ ögli edgü ögli saqınçlarıġ yoqadtur -up alquġun [bar]ça suvlı sütli teg tüz baz bolup alqu -ġun barça …
Sho.Rosia 6.1.2.2/27–32 … üsençig-lerig 言 | | | sav söz söz-ledükde bil[ge bilig]// //[köŋül]-inteki saqınçın 有 | | | bar yügerü et’öz-lüg kizle[g]// /// 判 adırt(l)amadımız 各 | | | öŋi …
Sho.Rosia 7.2 /89–107 … ḳ [/// etöz nom] erür üçün et’öz-ke tayaḳlıġ nom 於身属 et’öz-ke san-l[ıġ /// saḳınç-] lıġ inçge saḳınç-lıġ bolmış üçün 則口語 ötrü tilin s[öz-leyür ///] saḳınç-lıġ …

Sek Sekiz Yükmek

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.023 (IIc) tınlıġlar az saḳınç köŋüllüg yaŋuluḳ saḳınçlıġ tınlġlar
Jut.Sek.T-1.103 (Ia) barġalı saḳınç saḳınsar azu suü suüleser --- at yol tileyür
Jut.Sek.T-1.184 (Ia) saḳınç saḳınur ertiler ol kim törü titir yoḳ ḳuruġ yme
Jut.Sek.T-1.251 (Ib) oġulın evde barḳta igidürçe borunḳa neŋ yavlaḳ saḳınçı yoḳ
Jut.Sek.T-1.312 (Ia) saḳınç saḳınurlar inçip kin yene ajuntaḳı ulaġ sapġ

U Uigurica I-IV

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II S.2b-19 ötrü bodisvt inçe saḳınç saḳınur
U II, T II B1-7-8 ötrü bodısvt inçe saḳınç saḳınur
U II, T II B1-7-30 ötrü bodısvt-niŋ inçe saḳınçı bolur
U II, T. II Y. 52,1- III 21-12 tev . . [kür] . . . yvlaḳ saḳınç köŋülinte yaşuru kit- . . . . . . turur erdi
T. III M. 225-2 … zle--dim erser .. aşġunçuladım erser .. köŋülin adın kşi-niŋ edgüsiŋe küni saḳınç turġurdum erser .. öpke üz boz köŋül tutdum erser .. trs körüm öritdim ers …

Huast Huastuanift

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II D. 178 IV.-4 … ntadda-ta baru t(e)ŋrim yek ḳılınçıŋa-h anıġ ḳılınçl(ı)ġ şmnu-u ögümüzni-i saḳınçım(ı)znı azġurduḳın a/////ḳ ? // uun biligsiz ögsüz boltuḳumuz [ü]çün ḳam(a)ġ y(a)r …
T. II Y. 60 b.-31–35 … ] [edgüti tüketi alḳan]madım(ı)z [erser] .. yme alḳanur [erken köŋülümüzni saḳınçımıznı t(e)ŋrigerü tut[madımız] erser .. [al]ḳışım(ı)z [ötügümüz t(e)ŋrike arıġın …
T. II D. 178 V.-7–8 bėş y(i)g(i)rminç kü[n sayu] neçe y(a)vlaḳ saḳınç s[aḳınur biz] .
T. II D. 178 VI.-1–7 ötegçi bırımçı biz [totunçsuz] avutsuz soḳ yek üçün . [saḳınçın] sözin ḳılınçın . yme köz [in] körüp ḳulḳaḳın eşidip . [til]i[n] sözlep . e …
T. II Y. 59-7–14 … üm körüp ḳulḳaḳım isidip tünle küntüz saḳınmayu saḳınıp üküş türlüg yaŋluġ saḳınç turġurdum erser ..

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT III, 333 Ewin barḳın satıġsadı / Yuluġ birip baŋsâdı / Tirig erse turuġsadı / Aŋar saḳınç küni tuġdı
DLT I, 142 Ottuz içip ḳıḳralm / Yoḳar ḳopup sekrelim / Arslan-layu kükrelim / Ḳaçtı saḳınç sewnelim
DLT I, 100 Iwrıḳ başı ḳazlayu / Saġraḳ tolu közleyü / Saḳınç ḳodı kizleyü / Tün kün bile sewnelim
DLT I, 69 Üdig mini ḳomıttı / Saḳınç maŋa yumıttı / Köŋlüm aŋar emitti / Yüzüm meniŋ sarġarur

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 5. -108–110 … e işi-ke ınanġıl . emin yürüntegin anutġıl [.] egri yorıġ kemişgil . tetrü saḳınç tarḳarġıl [.] buyanıġ sewgil [.] edgü ḳılınç ḳılġıl .
T II D 178b. 180-60–70 köŋül tekii [alḳu anunmş bışrunmış nom larıġ . asra-a mansız saḳınç larıġ . ] alḳu anunmış bışru -nmış nomlarıġ asra mansız saḫınçlarıġ turum …

AH Atebetü’l-Hakâyık

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 293–296 … ėl ėmėl asrasında busuġlı ėcėl ėmėl timişim dost uzun sanmaḳ ol uzun sanma saḳınç üküş ḳıl ‘amėl
AH 425–428 aya malḳa suḳ er yaḳin bil bu mal bu kün ḳaḍġu saḳınç yarın yük vėbal haram erse malıŋ ‘azab ol soŋı hisab ol ėgėr bolsa malıŋ h …

Abh Abhidharma (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 4374–4375 ḳaltı bar erser tuġurup ḳudrulmaḳ yol tėgüçi saḳınçıġ.
Abh.Sho. 4376 bu saḳınç-lar-ı biligsiz birle.

Man Manichaica I-III

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II K. 2a-135–137 ėkinti griwin öz sınl(ı)g ögdir kim k(e)ntü ol tirig edgü sakın[çl]ar ol kim nom kutı t(e)ŋriden tugarlar

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 30/7a1–2 86 aydı: anıŋ üçün ınçıḳlanur men ḳaḍġum saḳınçımdın teŋrike bilür men taŋrıdın anı kim bilmez sizler

Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II S-6–8 ylvi kömen töz:lüg nomuġ ėrtiŋü edgü ötgürm[i]ş üçün yivli teg yaŋluḳ saḳınç niz:vani -larıġ baġ bu[ḳ]aġulaġ alḳu buz:ar boşuyur : lar

Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 40.1 [U 3113]-23–30 … oyunuġ ölürtümüz erser : bursuŋ ḳuvraġıġ ėki yartım ḳıltım erser : ölürmek saḳınçın t(e)ŋri burḳan et’özinte ḳan ün--türtümüz erser : bo bėş türlüg an(a)ntara …

Aynı gövdeden maddeler

“sakınç” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).