İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ay

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.568
geçiş
581,1
milyonda
2
biçim
19
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Ongin Yazıtı14.048,6
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Şine Usu Yazıtı1815.138,8
Irk Bitig1771,0
Sekiz Yükmek91.952,7
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)251.154,5
Abhidharma (Shogaito)4100,7
Manichaica I-III31.457,0
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)25.763,7
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)8785,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig97913.307,8
DLT’deki Türkçe parçalar51.723,5
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı23709,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi478195,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

O —
KT D 0,00
BK D 0,00
T —
ŞU —
IB D 0,00
Sek D 0,58
Mait D 0,67
Abh D 0,45
Man D 0,29
AO —
Sukh —
ShoR D 0,39
KuT D 0,45
KB D 0,87
DLT D 0,67
AH D 0,00
DK D 0,68
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ay) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
toldı18215611,767,9713,441.957,7
ilig22360411,726,3114,751.607,5
cevabı6816510,336,478,15508,1
iligke6515710,276,487,97486,5
kâmil931.4469,983,798,95322,0
toldıḳa48439,937,916,90515,8
ḳılḳı511709,916,017,03341,5
eḍgü656879,884,357,67274,2
kün605319,874,607,43274,6
ḳadaş40919,636,566,26305,5
oğul442709,625,136,44234,9
altı962.7509,512,918,49223,8
bügü36899,486,445,93267,2
muhâsara414819,364,206,05164,3
toŋa30549,246,905,43248,4
köŋli311479,215,505,45182,7
oġul291249,135,655,28177,6
kör375969,133,745,63125,4
ersig27459,107,015,16229,7
birdi302269,104,845,29147,2
bilgi27699,086,405,13198,1
eşitgil292399,044,715,18136,9
yıl293448,964,185,09115,6
kişi389928,933,045,4294,7
su’ali23428,876,884,76189,4
silig22778,785,944,61144,7
söz275188,733,494,7382,6
ḳutı21698,726,034,51141,3
sekiz431.8738,682,305,2369,5
yanut222088,674,514,4897,7
tetig20508,666,434,42147,9
beg222518,634,244,4489,4
zevk234628,543,424,3568,4
tüzün191318,524,964,2296,7
bilge235698,463,124,2459,6
bayat192118,454,284,1378,2
uluġ203988,383,434,0659,8
tut182408,354,013,9867,6
bilig204728,333,193,9853,5
üç857.1638,321,355,6156,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.568) →
KB 1273 yana aydı ay toldı uḳ ay oġul / ölümüg unıtma öyü tur oḍul
KB 2430 ilig aydı uḳtum munı belgülüg / taḳı bir sözüm bar anı ay külüg
KB 3759 bu neŋler maŋa birse sen ay ilig / özüm ḳul ḳılayın bireyin elig
EÇS VIII 270a … lsitân bâd-ı nesîm-i müferrehât: Hevâsı mâh-ı Temmûz'da iki ay gâyet şiddet-i hâr üzre olup sehel sakîlcedir, ammâ on ay h …
KB 1094 aġırladıŋ erdi tapuġsuz mini / tapuġ yetrümedim ay ilig ḳanı
KB 6512 yime yarlıḳaġıl ḳamuġ mü‘minıġ / toġardın batarḳa tegi ay arıġ
EÇS VIII 287a … r olup bi-tamâm bir sûr-ı hümâm oldu, ammâ yüz bin asker üç ay içinde bu hısn-ı hasîni müceddeden sedd-i İskender-vâr binâ …
EÇS VII 53a … üleymân Hân bu mahalle gelüp iki kerre yüz bin askeriyle üç ay Beç kal‘asın döğüp ve kışa kalup ve Beç kal‘asın alamayup b …
KB 1792 ayur ay ögdülmiş baḳ emdi maŋa / ataŋ emgeki kirmedi bir saŋa
KB 5489 müsülmanḳa yaḳma tegürme elig / anıŋ ḫasmı teŋri turur ay ilig