İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erde*

1.025
geçiş
379,9
milyonda
84
biçim
15
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı411.764,7
Süci Yazıtı114.285,7
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra73.932,6
Sekiz Yükmek71.518,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)20923,6
Abhidharma (Shogaito)13327,2
Manichaica I-III31.457,0
Uigurica I-IV1158,4
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig1281.739,9
DLT’deki Türkçe parçalar134.481,2
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı12369,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi812331,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
Sü —
KİP D 0,57
Sek D 0,15
Mait D 0,61
Abh D 0,50
Man D 0,49
U D 0,00
Sukh —
ShoR D 0,00
KB D 0,79
DLT D 0,57
AH D 0,33
DK D 0,65
EÇS D 0,70

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erdel) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kralı6255910,325,197,66332,7
diyârı589949,884,267,22236,3
tâbi‘dir28629,727,225,26239,5
vilâyeti531.1789,623,896,79189,2
gılâl292189,585,455,26166,5
diyârında283289,414,815,10135,2
krallarına22469,397,304,66191,6
macarı211019,266,104,52140,7
rakofçi20929,206,164,41136,0
bilig264729,154,184,82102,9
eflak211889,155,204,46112,9
vilâyetinde181718,955,114,1294,6
leh214128,904,074,3179,9
şa‘îr15458,846,783,84116,8
diyârının151138,755,453,7886,0
tahsîl183438,754,114,0069,5
seykel14838,695,793,6787,4
gılâli13388,656,813,57102,1
saz141638,594,823,6167,7
kral206878,583,264,0155,1
diyârına131328,525,023,4966,5
kü11268,427,123,2992,2
tâbi121408,404,823,3458,0
kralına11858,345,413,2462,5
er176978,343,003,6141,4
orta144018,333,523,4243,2
erzel10108,318,363,15115,9
bânîsi155668,273,123,4338,7
macar133888,243,463,2839,1
uluġ133988,233,433,2738,5
kralları10828,215,333,0855,6
hemedân10898,205,213,0853,9
demekdir134558,173,233,2235,3
kelig9158,157,632,9884,2
ḳoldaş9178,147,442,9880,9
varat101398,144,573,0344,8
hayduşak9298,136,672,9768,5
betlen9308,136,632,9767,8
gazâsına101518,124,453,0243,2
vilâyetine101538,124,433,0242,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.025) →
EÇS V 41b … rına tabur handakı kazmağa başladılar. Meğer Rakofçi kralın Erdel memleketinden çıkup geliyorduğun haber almışlar. Gerçi Tata …
EÇS IV 391a–391b … Irâkeyn derler. Zîrâ Bağdâd'a ve Haleb'e ve Diyârbekir'e ve Erdebil'in cümle mâbeynlerine 391b vâki‘ olmağile Nasîbîn-i Irâkeyn …
EÇS VII 90b … etmişdik, hâlâ ma‘mûr olup kal‘a-i Varat'a tâbi‘dir. İçinde Erdel küffârı vardır. Bir azîm nâhiyesi var, cümle Varat'a tahrîr …
EÇS VII 87b … kup Nemse çâsârı dostumuzun ricâsıyla Varat kal‘ası kurbuna Erdel diyârının Hayduşak nâhiyesinde Seykelhit kal‘asın münhedim …
EÇS VII 170a … Süleymân Hân Budin'i sene 936 târîhinde feth edüp krallığın Erdel banı olan Yanoş Kral'a verüp hazîneden tâc-ı goronayı dahi …
EÇS VII 65b … harâb etmeğe ricâ eylemişsiz, münhedim ola, ammâ vilâyet-i Erdel'deki kal‘alarda zerre kadar Nemse askerleriniz olmaya, rızâ-yı h …
KB 2171 ḳamuġ erdemi bolsa erde örü / boḍunḳa birür bolsa eḍgü törü
EÇS VI 77b … edince cümle Rûmeli eyâleti askeriyle Kâsım Paşa'yı diyâr-ı Erdel'e kral götürmeğe me’mûr edüp pâdişâh-ı âlem-penâh bu müdebbir …
EÇS VI 91b–92a Ba‘dehu küffâr-ı Erdel sene 1004 târîhinde Tımışvar kal‘asın muhâsara edüp Ca‘fer …
EÇS VII 98b–99a … eş yüz hâneli beş aded ma‘mûr düyûrlu köydür. Nehr-i Jibel, Erdel'in Praşo dağlarından gelüp bu mahalde nehr-i Tuna'ya mahlût ol …