İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ilk*

212
geçiş
78,6
milyonda
19
biçim
18
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Şine Usu Yazıtı1841,0
Huastuanift1987,2
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)241.108,3
Abhidharma (Shogaito)125,2
Manichaica I-III2971,3
Uigurica I-IV91.425,9
TT I-X51.962,3
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)12.881,8
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig65883,6
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9137,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,00
T —
ŞU —
Huast D 0,00
Sek D 0,00
Mait D 0,82
Abh D 0,00
Man D 0,33
U D 0,39
TT D 0,55
AO —
ShoR D 0,29
KuT D 0,33
KB D 0,77
AH D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,81

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ilkâ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
elig81949,336,042,7951,5
eŋ5469,317,432,2242,2
deryâya124109,305,543,3969,1
yut479,239,832,0049,4
asġı61189,226,342,4241,2
tegir5649,216,962,2238,7
baru4279,107,881,9936,4
ajunta4289,097,831,9936,0
elgi4369,057,471,9933,9
ertmiş4488,987,051,9831,5
ağzı51238,936,022,2032,1
ütret348,8310,221,7339,7
ḫutluġ348,8310,221,7339,7
ildin358,829,901,7337,5
nîl’e4888,776,181,9726,5
begi4918,766,131,9726,3
aŋ3198,737,971,7327,7
erk3298,677,361,7225,0
tözü3428,606,831,7222,7
tetig3508,556,581,7121,6
erken3598,506,341,7120,6
ilig96048,504,572,8739,9
törü41598,465,321,9521,8
mn3788,415,941,7018,9
asıġ42228,244,841,9319,2
bilig64728,174,342,3324,8
kör75968,154,222,5027,8
ḳıldı42788,064,521,9117,5
üküş54228,014,242,1220,0
uzun44107,723,961,8714,5
türlüg44467,643,831,8613,9
kişi69927,353,272,1916,5
inçe34267,273,491,589,1
atı34347,253,461,579,0
içine46817,203,221,7910,8
köni34587,203,381,578,7
edince35247,063,191,547,9
koyup49426,832,761,708,5
etdiler71.9886,702,492,1712,7
ederler84.5655,781,481,816,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (212) →
T 15 … (ı)ḳ(ı)m : k(e)lm(e)z (e)rti : / (a)nta s(a)ḳ(ı)nt(ı)m a: / [ilk ḳıırḳ(ı)zk]a : sü[l(e)s](e)r [y(ė)g (e)r]m(i)ş : t(ė)d(i)m …
Mait [bėş yigirminç ülüş / / 7 = 109a ilki tıltag sögüt ünmiş erür
KB 2172 ḳayu ilke bolsa bu yaŋlıġ begi / ḳutuldı ol il boḍnı kitti igi
KB 1037 ḳamuġ ilke ḳıldı kör elgi uzun / boyun egdi düşman kiterdi özün
ShoR 8.3 /38 munda yene 一 ilki töz-te turmış uġuş-luġ töz-lüg neteg ol téser.
EÇS II 265a–265b … ları dutup merhûm olunca emr-i Hudâ deyüp na‘şların deryâya ilkâ edüp yine 265b sandal içre kel-evvel sekiz âdem kaldık. A …
KB 1784 bilig birdiŋ ilke elig birdiŋ erk / könilik üze tut köŋül bolsu berk
KuT T. 36/89a2 1 Tüzün ilk iḍi haḳḳı
KB 3460 negü tir eşitgil bu il kend begi / ajun başlap ilke yetilmiş ögi
EÇS IV 371b … ına dökdü. Âhir Hacerü'l-Esved'i yerinden kal‘ edüp deryâyâ ilkâ etmek içün her kankı fîle Hacerü'l-Esved'i tahmîl etdilerse …