Derlem sözlüğü · ters sözlük

Ters sözlük

Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.

11 Türkçe karşılık · 21 madde

ün 3

çaw isim KarahanlıÜn, şöhret, nam; çoğu kez ikilemesiyle
at isim OrhonUygurKarahanlıAd, isim; san, ün
ad isim UygurKarahanlı3. anlam: Ün, şan; adı yüceltilmiş, yüce adlı

ünlü 3

adlıġ sıfat UygurÜnlü, adı saygıyla anılan
çawluġ sıfat KarahanlıÜnlü, adı sanı bilinen; çoğu kez ile
atlıg sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Ünlü, adı sanı olan

ünsüz 1

atsız sıfat OrhonKarahanlıAdsız, ünsüz

ünlenmek 2

çawlan- fiil KarahanlıÜnlenmek, adı yayılmak
atan- fiil UygurKarahanlı2. anlam: İyi ad kazanmak, ünlenmek

ün salmak 1

çawıḳ- fiil UygurKarahanlıÜn salmak, tanınmak, adı yayılmak

ün ve uğur 1

admaŋgal isim UygurÜn ve uğur, kutlu ad

ün kazanmak 1

atıḳ- fiil KarahanlıAdı çıkmak, ün kazanmak

hitap ünlemi 2

aya ünlem UygurKarahanlıHitap ünlemi, ey
ay isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: Hitap ünlemi, ey

uğurlu ve ünlü 1

adlıġ sıfat Uygur2. anlam: kutlu, uğurlu ve ünlü

cümle sonunda ünlem gibi 1

‘aceb sıfat Karahanlı2. anlam: Cümle sonunda ünlem gibi

şaşkınlık bildiren ünlem 1

a ünlem OrhonUygurKarahanlıSeslenme ya da acı, şaşkınlık bildiren ünlem

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “ün” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

ayaġlıġ sıfat Uygur…tibarlı saygın adı sanı yüce babam mani burhan saygın tatlı ünlü melek tanrı brahmanların soyu saygın olursa köken ve soy saygındır…
ayuḳluḳ isim Karahanlı…rılır kimine bilgelik düşer bilge olur kimi kök ayukluk ile ün kazanır ona kök ayukluk düşerse…
balbal isim Orhonbalbal ölünün mezarı önüne onun öldürdüğü düşmanları simgeleyerek dikilen taş baz kağan’ı babamın mezarına balbal olarak dikmiş yiğit erlerini öldür…
batsık isim OrhonUygurKarahanlıbatı gün batısı çoğunlukla ileride gün doğusuna geride gün batısına dek gün batısına yerin batı yerleri batı yanı ünüm gün doğusuna gün batısına ula…
diriġa ünlem Karahanlıyazık eyvah ne yazık acınma ünlemi kb’de hep der ey yazık o yiğitlerin yiğidi der eyvah o adamı yitirdim yazık böyle insanlar ölür…

Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.