Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
13 Türkçe karşılık · 22 madde
sap 1
- buta isim Karahanlıbacak; sap, gövde
sapmak 1
- az- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: Yanılmak; ayrılmak, sapmak
sapkınca 1
- aḍınsıġ sıfat UygurKarahanlı2. anlam: daha başka türlü, sapkınca
saptırma 1
- azıtıġ isim UygurSaptırma, yanıltma; yanlış
saptırmak 3
sapsız testi 1
- bardaḳlar isim Karahanlıbardak, sapsız testi
saplanıp kalmak 1
- çomuḳ- fiil UygurBatmak, saplanıp kalmak
sapkın öğreti izleyen 1
- azaḳ sıfat UygurKarahanlı2. anlam: dış, Budizm dışı; sapkın öğreti izleyen
dinden sapma 1
- fısḳ isim KarahanlıFısk, günah, dinden sapma
yoldan sapmak 1
- az- fiil OrhonUygurKarahanlıYolunu şaşırmak, yoldan sapmak
amacından sapan 1
- azaḳ sıfat UygurKarahanlı3. anlam: Amacından sapan, boşa giden; gevşek, dikkatsiz
doğruluktan sapma 1
- egrilik isim KarahanlıEğrilik; doğruluktan sapma, hile
doğru yoldan sapmak 1
- az- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: doğru yoldan sapmak, azmak
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “sap” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- bedbaḫt sıfat Karahanlı…ahtsız olmadım beni zorba bahtsız kılmadı benim yoluma uyan sapmaz ve bahtsız olmaz…
- bikteçi Uygurfalcılar sayılırken bir tür kâhin ya da falcı sapkın töreciye yıldızcıya bakıcıya giderler…
- biligsizlik isim Karahanlı…ik gitsin kuran çevirisinde cahiliye öfkesi onları bilmeden saptırırlar bilmeden kötülük ettiler…
- bıçġu isim UygurKarahanlı…ici çoğunlukla ile ikileme alevli bıçaklarla kendi konuğunu saplayarak yedi bıçakla ardı arkası kesilmeden öldürürler bıçak dokunmayacak…
- cefan Karahanlı…buyrukta geçer eline bir demet al onunla vur bağlamda çubuk sap demeti’ karşılığı beklenir…
- destan isim Karahanlı…iler biz onları alçaklardan kıldık kâfirlerin hilesi düzeni sapıklıktan başka bir şey değildir…
- dıntar isim Uygur… arhat rahip evden barktan çıkmış rahipler bilge brahmanlar sapkın öğretili rahipleri…
- fitne isim Karahanlı…ıkarma kâfirlerin size fitne çıkarmasından korkarsanız seni saptırmak için fitneye düşürmelerinden sakın gerçekten fitne istediler bu fitneyi belay…
- ilgek isim Uygur…gel cehennem bekçileri üç çatallı mızraklarını çengellerini saplarlar…
- boġuzlan- fiil OrhonUygurKarahanlı… adına boğazlanan kılavuz yolu şaşırıp öldürüldü boğazlanıp saplanıp ölmeyecek…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.