Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “yüksek” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• akaniştabavan özel ad Uygurbudist evreninde biçim âleminin en yüksek göğü akaniṣṭha yukarıda akanişta göğü aşağıda awiş cehennemi akanişta tanrı katında çince 究竟…
• alḳınçu isim Uygurson bitim biçim âleminin sonundaki tanrı katı en yüksek gök sonuna dek şüpheli gönlümüz sonuna dek kesilsin…
• baġnalıġ sıfat Karahanlıbasamaklı gördüğüm yüksek basamaklı merdiven…
• başdınḳı sıfat Uygur…ki en üst mertebeye ulaşmış en başta gelen yedi mücevher en yüksek yerdeki gibi…
• beḍizlig sıfat Karahanlısüslü nakışlı yüksek süslü nakışlı sarayın kalıp süslü evin bedeninin evidir…
• beḍük sıfat OrhonUygurKarahanlı… ulu yüce büyük yılan zengin ulu kişiler büyük ağaç tepeler yüksek büyük bilgili sakıngan adı yüce güçlü büyük olur bilgili daha büyüktür…
• boḍ isim OrhonUygurKarahanlı…zun olursa kızın boyu söğüt gibi boy bos beden üç adam boyu yüksekliğinde kendimi bütün varlığımla tutarak inanırım…
• bodluġ sıfat UygurKarahanlıboylu biçimli iki bin kulaç yüksek boylu renkli biçimli olmadığı hâlde yok da değil boylu renksiz yüzsüz boylu olsa büyük boylu bedenli budalar…
• buyruḳ isim OrhonUygurKarahanlıköktürk yazıtlarında buyruk kağana bağlı yüksek görevli komutan buyruk beyleri iç buyruk komutanları da bilgeymiş vaiśravaṇa’nın üç büyük güçlü güve…
• ekiz Karahanlı… söz kb kafiyede ile kendisi aşağı alçakgönüllü ne de gönlü yüksek…
• ės isim UygurKarahanlıleş kokmuş hayvan cesedi dlt akbaba leşi görünce yüksek gökten aşağı dalar malı görünce akbaba gibi leşe dalar…
• ev isim OrhonUygurKarahanlı… kalkıp evine geldi evinden kalkıp çıktı evlerinizden ya da yüksek bir evde ise yurduma ordugâhıma inmiş…
• çıġ isim UygurKarahanlı…arşılığı parmak ile birlikte anılır on altı ayak beş parmak yüksekliğinde biner ayak boylu satışta hile sayılırken terazisini ölçeğini ayağını parm…
• ėn- fiil UygurKarahanlıinmek tuṣita tanrı yurdundan aşağı inip doğum alarak yüksek köşkten inip uysal binitlere binip bu elli üç tanrının gelişini inişini soylu yolda inil…
• çat- fiil Karahanlı2. anlam: tırmanmak çıkmak oğlak yüksek dağa tırmanır…
• çoḳ- fiil UygurKarahanlı…tıcı kuş yukarıdan dalmak üstüne çökmek akbaba leşi görünce yüksek gökten aşağı dalar malı görünce akbaba gibi leşe dalar…