İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bul- fiil

725 geçiş 115 biçim 20 eser KBAbhMaitShoRKuTSekTTDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bulmak: “yaġlıg kamıç bulupan yalgayu tirilmiş” yağlı kepçe bulup yalayarak yaşamış; “ür oġul köseser bultuŋ” oğul istersen buldun; “yaraġ bulup” fırsat bulup; “ne eḍgü bulayı” ne iyilik bulayım; “yarın bul tatıġ” yarın tadını bul; “tünün kündüzün bul açıġlıġ ḳapuġ” gece gündüz açık kapıyı bul. Tanıklar: IBTTKB3DLT
  2. Elde etmek, erişmek: “bulġalı ḳutuġ” kutsallığa erişmek için; “burḫan ḳutın bulġınçaḳadegi” Budalığa erişinceye dek; “alp bulġulug kişi et-özin bultum” zor bulunan insan bedenini buldum; “yarın bulġu ermez özüm eḍgüler” yarın iyilikleri elde edemem. Tanıklar: MaitAbhKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bul- — yalın hâliyle 10 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • bulġuluḳ 14 (Abh, Mait, ShoR, Tövbe) · bulġuluq 1 (ShoR)
  • bulġay 12 (KB, Mait, KuT, Abh) · bulgay 2 (IB, EÇS)
  • bulġınçaḳadegi 2 (Abh) · bulġınça’ḳadegi 1 (Abh)

Çekimli biçimler (114):

Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II-14 … -lar [. . . . . ] tegz : -ün-ler tŋrim mn öz:üm [. . . ] ödün burḫan ḳutın bulayın tŋrim : [. . . ] [. . . . . ]r ilin ilenti : burḫan drm[. . . ] [inçe tė]p …
T II-14 … i . . . ] a[nç]ulayu [y]me ḳayu ki[ş]i burḫan b[ol . . . ] mn burḫan ḳutın bulup otun sıŋaḳı tınlġ-lar mėniŋ atımın ėşidip alḳu tuġmaz : tuġmaz :
T II S-33–38 mn : tŋrim : : tört ḳırḳınç mn burḫan ḳutın bulup otun sıŋarḳı ḳamaġ yėr [suv]daḳı tişi tınlġ-lar kntü-nüŋ emgeklig arḳasız …
T II S-39–49 … bir ed[. . . . . . ] [. . . ]yin tŋrim işimin kötügümin b[. . . . .] ḳutın bulur erser mn tŋrim i [. . . . . ] [on]tun sıŋar yėr suvda tüz yartl[. . . ] [t …

Aynı gövdeden maddeler

“bul” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).