Abh sözlüğü · madde
belgü isim
Tanım
- İşaret, belirti, alamet: “ıḳi kırk kut buyanlıg irü belgüke tükellig” otuz iki kutlu belirtiye sahip; “bosuş ḳadġu belgüsi eŋire turur” kaygı ve tasa belirtisi inler durur; “öŋrekilerniŋ ölezin belgüsin” öncekilerin izini, belirtisini. Tanıklar: MaitTTShoR
- Nişan, anıt, iz: “belgümin bitigimin anta yaratıtdım” nişanımı, yazıtımı orada yaptırdım; “belgüsin bitigin bu urtı” nişanını, yazıtını dikti; “toġuġlı ölür, kör, ḳalır belgü söz” doğan ölür, kalıcı iz sözdür. Tanıklar: TesŞUKB
- (Kuran çevirisinde) ayet, delil: “biziŋ belgülerimizke tandılar” ayetlerimizi inkâr ettiler.
- (Abhidharma çevirisinde) nitelik, ayırt edici belirti: “belgüsin tudmaḳ üze” niteliğini kavramakla. Tanıklar: Abh
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): belgü — yalın hâliyle 32 kez
Çekimli biçimler (27):
belgüsi 26
belgüler 14
belgüsin 13
belgüleri 6
belgülerimizni 4
belgüleriŋe 4
belgülerimiz 3
belgülerini 3
belgülerni 3
belgün 3
belgülerdin 2
belgüke 2
belgülerimizke 2
belgüg 2
blgülerig 2
belgümin 2
blgülerin 2
belgülerimdin 1
belgülerim 1
belgülerin 1
belgülerte 1
belgüsinde 1
belgüm 1
blgü 1
blgüg 1
belgüsinçe 1
blgüler 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (32) →Abh Abhidharma (Shogaito)
32 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 487 | belgü-sin | tudmaḳ üz-e savın tudmaḳ üz-e. | |
| Abh.Sho. 492–493 | anın munda yükünmiş erür tŋri burḫan-ḳa adın baḫşı-ḳa ermez如何是相nedegin | belgü-sin | tudmaḳ üz-e tėptėser. |
| Abh.Sho. 934–936 | … miş於一孔雀輪bir yuy ḳuş -nuŋ ay-çuḳ atlġ tilgen-i-niŋ : alḳu türlüg tıldaġ-lıġ | belgü-si | 又tıldaġ-tın bolmış belgü-si yme tėr :: |
| Abh.Sho. 934–936 | … çuḳ atlġ tilgen-i-niŋ : alḳu türlüg tıldaġ-lıġ belgü-si 又tıldaġ-tın bolmış | belgü-si | yme tėr :: |
| Abh.Sho. 1765–1767 | … bolur abidarim tėp其得相レ四 olar-nıŋ tegmek-ler-i tört türlüg ėdiglig ḳıldaçı | belgü-ler-i | köŋül ėyinki öŋ-te taş öŋi. |
| Abh.Sho. 1872 | ḳaltı uḳıdur alḳu nom-lar-nıŋ | belgü-sin | (bu) nom-nuŋ bar üçün uḳıdġuluḳ belgü-si. |
| Abh.Sho. 1872 | ḳaltı uḳıdur alḳu nom-lar-nıŋ belgü-sin (bu) nom-nuŋ bar üçün uḳıdġuluḳ | belgü-si | . |
| Abh.Sho. 1873 | belgü | bolur iki türlüg. | |
| Abh.Sho. 1888–1889 | bildürür üçün tört kėrtü-te ulatı alḳu nom-lar-nıŋ | belgü-sin | tėp有餘师説 bar adın baḫşı-lar söz-leyür-ler. |
| Abh.Sho. 1890–1892 | … nlayu abidarim tuşġarur nirvan -ḳa ölenmek-ke yılayu abidarim tuşġarur nom | belgüsin | körmek-ke tėp 疏主esdiramati baḫşı söz-ler çınlayu abidarim yılayu abidarim. |
| Abh.Sho. 1896–1898 | … birle ölenmek-ke tuşġarıp ikigü birle uyur yügerü uḳġalı alḳu nom-lar-nıŋ | belgü-sin | bilir kirlig kkir -siz adırtın çınlayu-sı-nıŋ ölenmek-ke tuşġarmaḳ-ı arıġ … |
| Abh.Sho. 1899–1901 | … rmaḳ-ı kirlig adırtlıġ odġuraḳ bilgülük ermez對法 論者abidarim şasdr erser nom | belgü-sin | körmek-ke tuşġarur nom belgü-si nirvan-ḳa ölenmek-ke tuşġarur. |
| Abh.Sho. 1899–1901 | … lgülük ermez對法 論者abidarim şasdr erser nom belgü-sin körmek-ke tuşġarur nom | belgü-si | nirvan-ḳa ölenmek-ke tuşġarur. |
| Abh.Sho. 1911–1913 | umaz üçün arıġ(ın) süz-ükin又alḳu uġur-ın yme/tėr bildürgeli nom | belgü-sin | bulmamış ol çınlayu abidarim tėgüçi adıġ azu-ça yme bu uyur üçün bilge bil … |
| Abh.Sho. 3004 | aḳıġ-lıġ nom yene bolur iki türlüg aŋ’ilki töz ikinti | belgü | . |
| Abh.Sho. 3006 | aḳıġ-lıġ | belgü | nom erser olart-ta aḳıġ-lar-nıŋ ėyin üklimeki erür. |
| Abh.Sho. 3007 | 无漏法aḳıġ-sız nom yme ök bolur iki türlüg aŋ’ilki töz ikinti | belgü | . |
| Abh.Sho. 3010–3015 | aḳıġ-sız | belgü | erser inçip bu söz-legüçi-te olar-ta aḳıġ-lar ėyin üklimez üçün adamış ol … |
| Abh.Sho. 3010–3015 | … çip bu söz-legüçi-te olar-ta aḳıġ-lar ėyin üklimez üçün adamış ol aḳıġ-sız | belgü | tėp öŋdün aḳıġ -lıġ-ıġ yörgü-te adıru tükedmek üz-e yol kėrdüg neçe yörügi … |
| Abh.Sho. 3059 | ikinti ad üçünç | belgü | . |
| Abh.Sho. 3088 | töz-ı | belgü-si | alp bilgülük üçün anın kergek yinçgeleyü sėzik ḳılmaḳ. |
| Abh.Sho. 3114–3118 | … uz ḳıdıġ-sız erür tėp munda-ta ulatı alḳu baḫşı-lar-nıŋ söz-lemiş-i mundaġ | belgü-ler | üz-e söz-ler bu kök ḳalıḳ-ta alḳu nom-lar yaruḳ yaşuḳ uḳulur üçün anın ada … |
| Abh.Sho. 3127–3143 | … olsar tıdıġ-sız töz-i barça adamış ol kök ḳalıḳ tėp ikileyü yoḳ erser adın | belgüsi | . |
| Abh.Sho. 3144–3146 | … çmek-ler-niŋ neçe bolsar yme tıdıġ-sız yörügi yme ök ikileyü bar üçün adın | belgüsi | anın kök ḳalıḳ ermez tėp 問定言虚空odġuraḳ söz-leser kök ḳalıḳ tek tıdıġ-sız tö … |
| Abh.Sho. 3606–3607 | bu türlügsüz üz-e öçmek於四相中tört türlüg | belgü-ler-te | tegşürür-ler ol tuġmaḳ belgüg tıdar ermez kėn tuġdaçıġ. |
| Abh.Sho. 3606–3607 | bu türlügsüz üz-e öçmek於四相中tört türlüg belgü-ler-te tegşürür-ler ol tuġmaḳ | belgüg | tıdar ermez kėn tuġdaçıġ. |
| Abh.Sho. 3630 | anda yene uḳıdmaḳ üz-e ol bir-in uçuz bolur bilgeli körgidgeli anıŋ | belgü-sin | oḫşadıġ-ın. |
| Abh.Sho. 3946 | ḳaltı ėdig -lig nom-lar-nıŋ tuġmaḳ-ta ulatı | belgü-ler-i | . |
| Abh.Sho. 3947 | kim öŋi rür ėdigsiz-niŋ | belgü-sinde | ol emgek ürlügsüz belgü erür anıŋ uġuş-ı tėp. |
| Abh.Sho. 3947 | kim öŋi rür ėdigsiz-niŋ belgü-sinde ol emgek ürlügsüz | belgü | erür anıŋ uġuş-ı tėp. |
| Abh.Sho. 4106–4107 | nedegin tėptėser yoḳ üçün körgitgülük | belgü-si | tėp問birök andaġ erser ḳayu söz-legüçi ėdigsiz ödrü iş-siz bolġu kergek. |
| Abh.Sho. 4108 | sav tayaḳ-ı ermez-i üz-e yoḳ üçün uḳıtġuluḳ körgitgülük | belgü-si | tėp 尊者聖奴ayaġ-ḳa tegimlig ary-a-taz-ė baḫşı (kikinç bėrü) söz-ler. |
Aynı gövdeden maddeler
“belgü” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).