İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bul- fiil

725 geçiş 115 biçim 20 eser KBAbhMaitShoRKuTSekTTDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bulmak: “yaġlıg kamıç bulupan yalgayu tirilmiş” yağlı kepçe bulup yalayarak yaşamış; “ür oġul köseser bultuŋ” oğul istersen buldun; “yaraġ bulup” fırsat bulup; “ne eḍgü bulayı” ne iyilik bulayım; “yarın bul tatıġ” yarın tadını bul; “tünün kündüzün bul açıġlıġ ḳapuġ” gece gündüz açık kapıyı bul. Tanıklar: IBTTKB3DLT
  2. Elde etmek, erişmek: “bulġalı ḳutuġ” kutsallığa erişmek için; “burḫan ḳutın bulġınçaḳadegi” Budalığa erişinceye dek; “alp bulġulug kişi et-özin bultum” zor bulunan insan bedenini buldum; “yarın bulġu ermez özüm eḍgüler” yarın iyilikleri elde edemem. Tanıklar: MaitAbhKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bul- — yalın hâliyle 10 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • bulġuluḳ 14 (Abh, Mait, ShoR, Tövbe) · bulġuluq 1 (ShoR)
  • bulġay 12 (KB, Mait, KuT, Abh) · bulgay 2 (IB, EÇS)
  • bulġınçaḳadegi 2 (Abh) · bulġınça’ḳadegi 1 (Abh)

Çekimli biçimler (114):

IB Irk Bitig

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 13 t(ė)ŋrilig kurtga yurt(t)a k(a)lmiş. y(a)gl(ı)g k(a)mıç bulup(a)n y(a)lg(a)yu tirilmiş, ölümdė ozmiş tir.
IB 23 ogl(a)n k(ė)kük t(a)z(ė)kin bultı.
IB 24 kün ortu yütürüp, tün ortu k(a)nta n(ė)güdė bulg(a)y ol? tėr.
IB 31 b(a)rs kėyik (ė)ŋkė m(ė)ŋkė b(a)rmiş. (ė)ŋin m(ė)ŋin bulmiş. / bulup(a)n uyasıŋ(a)ru ögirė s(ė)binü k(ė)lir tėr.
IB 31 b(a)rs kėyik (ė)ŋkė m(ė)ŋkė b(a)rmiş. (ė)ŋin m(ė)ŋin bulmiş. / bulup(a)n uyasıŋ(a)ru ögirė s(ė)binü k(ė)lir tėr.
IB 42 y(a)na k(ė)lmiş. idişin (a)y(a)kın (ė)s(ė)n tüük(ė)l bulmiş. ögir(ė)r s(ė)binür tėr.

Aynı gövdeden maddeler

“bul” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).