boş sıfat

45 geçiş 8 biçim 11 eser KB Huast U Mait Sek AH ŞU IB Anlam haritasında göster

Tanım

Boş, serbest, özgür: “boş azad kişi barça eḍgü ḳulı” özgür, hür kişi iyiliğin kuludur; “üç ḳata oḳısar alḳu boş bolur” üç kez okursa hepsinden kurtulur; “tili boş kişi” dili gevşek (boşboğaz) kişi. Tanıklar: Sek KB AH
(Suçtan) kurtulmuş, bağışlanmış; “boşunu ötün-” bağışlanma dilemek: “tsuida yazuḳda boş bolayın” günahtan, suçtan kurtulayım; “yazuḳda boşunu ötünürbiz” suçumuzdan bağışlanmayı dileriz. Tanıklar: Huast U
“boşuġ” izin, müsaade: “teŋri teŋrisi burkantın boşug yarlıḳap” Tanrılar Tanrısı Buda’dan izin alıp; “boşuġ birgü” izin vermeli. Tanıklar: Mait KB

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): boş — yalın hâliyle 126 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (7):

boşunu 11 boşuġ 6 booş 1 boşug 1 boşuna 1 boşunuu 1 boşı 1

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

T. II D. 178 IV.-4	… m(ı)z erser t(e)ŋrim amtı-ı m(e)n raim(a)st f(e)rzind ögü[nür men yaz]uḳda	boşunu-u	ötünür men
T. II Y. 60 a.-4	[yazuḳda	boşunu	ötünürbiz
T. II Y. 60 a.-15–20	… (ı)m(ı)z erser . . t(e)ŋri tamġası bozultı erser . . amtı t(e)ŋrim yazuḳda	boşunu	ötünürbiz .. ..
T. II Y. 60 a.-24	… er .. neçe egsü]t(ü)m(ü)z k(e)rget(i)m(i)z erser .. amtı [t(e)ŋrim yazuḳda	boşunu	ötünürbiz ..]
T. II Y. 60 b.-31–35	… gmedi er[ser] .. ne [yėrde tıdıntı] tutuntı erser .. amtı t(e)ŋrim yazuḳda	boşunu	ötünür [biz ..
T. II Y. 60 b.-41–46	… )ŋri y(a)ruḳın y(a)vlaḳ yėrgerü ıdt(ı)m(ı)z erser .. amtı t(e)ŋrim yazuḳda	boşunu	ötünür biz
T. M. 183-1–7	… edgüti] [nom]ç[a törüçe] baçamad(ı)m(ı)z erser .. [t(e)ŋrim amtı] yazuḳdda	boşunu	ö[tünürbiz]
T. M. 183-12–14	… ltanı[p yazuḳda boşunġalı] barmad(ı)m(ı)z erser .. t(e)ŋrim [amtı] yazuḳda	boşunu	ötünür [biz
T. II D. 178 V.-6–5	… [b]olt[ı-ı] erser . amtı-ı-h t(e)ŋrim m(e)n ra[im(a)]st f(e)rzind yazuḳda	boşu[nu]	ötünür m(e)n
T. II D. 178 VI.-7–9	[anı-ı üç]ün t(e)ŋrim m(e)n raim(a)s[t] ḳop yazuḳdda-h	boşun[u]	arıġ k(a)rm(a)şuḥn ḳolu-u ötün[ürme]n .
T. II Y. 59-6	irinçüde	boş	bolalım kşant-i bolzun .. ..

“boş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).