ert- fiil

107 geçiş 28 biçim 12 eser Abh Mait KB ShoR TT U T Man Anlam haritasında göster

Tanım

Geçmek, öteye geçmek; aşmak: “ögüz ertgeli oġratıŋ” ırmağı geçmeye niyetlendin; “anı ertdimiz yėnçü ügüzüg keçe” onu geçtik, İnci ırmağını aşarak; “yıraḳ barmış … ada ertgei edgü kelgei” tehlike geçecek, iyilik gelecek; “özini küḍezse ayı ertmese” kendini korusa, aşırı gitmese. Tanıklar: T TT KB
(Zaman) geçmek; ölmek: “ertmiş ödün bir ulug balık bar erti” geçmiş zamanda büyük bir şehir vardı; “ertmiş kelmedük közünür” geçmiş, gelecek, şimdiki; “üç ai ertmekinge” üç ay geçince; “muna ertimlig et-özümüz ertip barsar” işte gelip geçici bedenimiz geçip gidince; “ertmiş aradın ajunḳa barmış” aramızdan geçip öbür dünyaya gitmiş. Tanıklar: Mait Abh Man U2
(Abhidharma çevirisinde) üstün gelmek, aşmak: “ertmişin aşmışın alḳu tüzünler ḳuvraġında” bütün soylular topluluğunu aşıp geçtiğini.

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): ert- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (28):

U II, T. II Y. 52,1-22–23	ötrü anta üç ai	ertmekin--ge	çambudivip-daḳı begler ḳalısız vaid . . . . ulus . . . . ketliler
U II, T. III M. 225-7	… tŋri-ler-niŋ yıḳılḳu-[l]uġ-ın T. III M. 225. yėrtinçü-teki arḫant-lar-ḳa	ertmis	kelmedük közünür üç öldeki-ler-ke .. yükünürmn surtapan-lar-ḳa .. yükünürm …
U II, T. II, Y., 48-68–71	anta başa bu buyan edgü ḳılınçıġ avırar-mn	ertmiş	aradın ajun-ḳa barmış ḳonım du vapsi sali beg ḳutıŋa ėl oŋurt ḳarçuḳı-ġa ḫ …
U II, T. II Y 42.-85–86	taġı buyan edgü ḫılınç	ertmiş	begim yeti burḫanlar ulusında tėrzün

“ert” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).