İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

belgü isim

Tanım

  1. İşaret, belirti, alamet: “ıḳi kırk kut buyanlıg irü belgüke tükellig” otuz iki kutlu belirtiye sahip; “bosuş ḳadġu belgüsi eŋire turur” kaygı ve tasa belirtisi inler durur; “öŋrekilerniŋ ölezin belgüsin” öncekilerin izini, belirtisini. Tanıklar: MaitTTShoR
  2. Nişan, anıt, iz: “belgümin bitigimin anta yaratıtdım” nişanımı, yazıtımı orada yaptırdım; “belgüsin bitigin bu urtı” nişanını, yazıtını dikti; “toġuġlı ölür, kör, ḳalır belgü söz” doğan ölür, kalıcı iz sözdür. Tanıklar: TesŞUKB
  3. (Kuran çevirisinde) ayet, delil: “biziŋ belgülerimizke tandılar” ayetlerimizi inkâr ettiler.
  4. (Abhidharma çevirisinde) nitelik, ayırt edici belirti: “belgüsin tudmaḳ üze” niteliğini kavramakla. Tanıklar: Abh

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): belgü — yalın hâliyle 32 kez

Çekimli biçimler (27):

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.15-70–71 oot köyürdi altun-uġ adırtlaġu-luġ blgü bar . ėki köŋül ḳarışdı [.] tüdüşgülüg emgek bar .
T II Y 36.15-77–80 … pa körser sn ed öŋedmeki alp - yıraḳ barmış kişi klmeki sarp . bosuş ḳadġu belgüsi eŋire turur . inçip edgü ḳılınç -lıġ iş-lerke ınanmaġınça bu inçsiz-tin ay …

Aynı gövdeden maddeler

“belgü” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).