erk isim

41 geçiş 10 biçim 8 eser Mait KB KuT ShoR BK U TT Abh Anlam haritasında göster

Tanım

Güç, erk, yetki, iradi egemenlik; çoğu kez “erk türk”: “bar erse yazuḳum ḳına erk saŋa” suçum varsa cezalandırmak sana kalmış; “dyan saḳınçlar üze erk tarta umaz” meditasyonlar üzerinde egemenlik kuramaz; “erk türk üze” güç kudretle; “azunlarḳa ed tavarḳa erkke türkke azlanmaḳ” doğumlara, mala mülke, güce kudrete tutkunluk; “yaʿni erk bolmasa” yani güç olmazsa. Tanıklar: Mait2 U ShoR2 KuT KB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): erk — yalın hâliyle 29 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (9):

erkin 2 erkke 2 erkçe 2 erkdin 1 erkimiz 1 erkimizte 1 erkimizçe 1 erkini 1 erḳin 1

Ku. T. 30/2a1	… ük taŋrıdın keldürge sizler maŋa anı meger kim tegre ḳapsalsa sizler yaʿni	erk	bolmasa ḳaçan [bėrdi]ler erse aŋa bütünlüklerini aydı: taŋrı anıŋ üze aytu …
Ku. T. 30/25b1–2	42 bütünlükin kim meniŋ ḳullarım yoḳ saŋa olarnıŋ üze	erk	ḳural meger ol kim saŋa uḍsa yolsuzlardın
Ku. T. 31/63b3	87 aydılar: ḫilaf ḳılmadımız seniŋ vaʿdeŋḳa	erkimizçe	ançası bar kötürdimiz yüklerni boḍun bezekindin ata bėrdimiz anı mundaġuḳ …
Ku. T. 33/41b1	21 Yoḳ bolġusı aŋar anlar üze hiç	erkdin	meger belgürtse-miz ol kim kirtgünse aḫiretḳa andın kim ol andın şek içind …
Ku. T. 34/80a3	… törütmekde kiḍin üç ḳaraŋḳuluḳlar içinde ol taŋrı siziŋ iḍiŋiz aŋar turur	erk	taŋrı yoḳ meger ol ḳayda evrülür sizler
Ku. T. 35/31a3	… 6 olar ol künde çıḳġanlar örtüglüg kelmez taŋrı üze olardın nerse kimke ol	erk	bu kün ol taŋrıḳa kim bir turur boynaġularnıŋ boynın sıġan turur
Ku. T. 38/65b1	… yad ḳılur taŋrını ol kim kökler içinde ol kim yerler içinde turur aŋar ol	erk	aŋar ol şükr ol ḳamuġ neŋ üze uġan

“erk” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).