irinç sıfat

Tanım

1. (Budist metinlerde ve KB’de) zavallı, acınacak; (isim) sıkıntı, zahmet: “irinç lġ umuġsz inaġsz bu tınlġlar” zavallı, umutsuz, sığınaksız bu canlılar; “biz-nii teg irinj tınlġlar” bizim gibi zavallı canlılar; “ay ilig üç iştin tegir küç basınç / biri beg usal bolsa tegse irinç” ey hükümdar, üç şeyden zor ve baskı gelir: biri bey gevşek olursa sıkıntı erişmesidir; “erejleri emgek … awınçı irinç” (dünyanın) rahatı zahmet, tesellisi sıkıntıdır; “irinçig ḳışıġ sürdi yazḳı esin” bahar yeli sıkıntılı kışı kovdu; “uzun sözlese söz irinçig bolur” uzun söylenirse söz bıktırıcı olur; “ḳamuġ eski neŋler irinçig bolur” bütün eski şeyler usandırıcı olur. Tanıklar: UTTKB4
2. (Kur’an çevirisinde) nimet, lütuf; dünya geçimliği: “taŋrı irinçiŋe anlar tanarlar” Tanrı’nın nimetini inkâr ederler; “şükr öteŋler taŋrı irinçiŋe” Tanrı’nın nimetine şükredin; “tükel ḳılur irinçini sizlerniŋ üze” nimetini size tamamlar; “şükr ötegli anıŋ irinçlerinke” onun nimetlerine şükreden; “ermez yaḳın tiriglikniŋ irinçi aḫiret içinde meger azḳına” dünya hayatının geçimliği ahiret yanında pek azdır; “bu yaḳın tiriglik irinç turur” bu dünya hayatı geçici bir yararlanmadır. Tanıklar: KuT5

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

TT’deki irinj, irinz yazımları da bu maddede. ‘Günah’ anlamlı irinçü ayrı maddededir.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): irinç — yalın hâliyle 23 kez

Çekimli biçimler (10):