İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

erk isim

Tanım

  1. Güç, erk, yetki, iradi egemenlik; çoğu kez “erk türk”: “bar erse yazuḳum ḳına erk saŋa” suçum varsa cezalandırmak sana kalmış; “dyan saḳınçlar üze erk tarta umaz” meditasyonlar üzerinde egemenlik kuramaz; “erk türk üze” güç kudretle; “azunlarḳa ed tavarḳa erkke türkke azlanmaḳ” doğumlara, mala mülke, güce kudrete tutkunluk; “yaʿni erk bolmasa” yani güç olmazsa. Tanıklar: Mait2UShoR2KuTKB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): erk — yalın hâliyle 29 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • erkin 2 (Mait) · erḳin 1 (BK)

Çekimli biçimler (9):

BK Bilge Kagan Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK D 15 (e)çim ḳ(a)g(a)n : ol(u)rtuḳ(k)a : öz(ü)m : tėgin / : (e)rk ⟨…⟩ iy[ ] t(e)ŋri : y(a)rl(ı)ḳ(a)duḳ üçün tört y(ė)g(i)rmi : y(a)ş(ı)mḳa : …
BK G 13–15 … (a)g(a) t(a)rḳ(a)n : ul(a)yu : / buyruḳ […………..] iç buyruḳ : s(e)b(i)g kül (e)rḳ(i)n : b(a)şl(a)yu : / ul(a)yu : buyruḳ : bunça : (a)mtı : b(e)gl(e)r : ḳ(a)ŋ(ı …

Aynı gövdeden maddeler

“erk” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).