ata- fiil

72 geçiş 27 biçim 11 eser KİP KB ShoR U Man KuT TT ŞU Anlam haritasında göster

Tanım

Adlandırmak, ad vermek; unvan vermek: “bu ma‘ni üçün atım ay toldı tip atadı” bu anlam için adımı Aytoldı diye koydu; “yabġu atadı” yabgu unvanı verdi; “mahaḳaşip tėp atayurlar erdi” (ona) Mahakaşip derlerdi. Tanıklar: ŞU Mait KB
(Birinin) adını anmak, adını çağırmak: “ḳuanşi im pusar atın atasar” Kuanşi İm bodhisattvanın adını anarsa; “atın ataŋlar” adını anın; “meni atayu yarlıḳazunlar” beni ansınlar. Tanıklar: KİP2 Man
Saymak, … diye nitelemek: “kim anı er atayı” onu kim er sayar. Tanıklar: KB

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): ata- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (27):

27 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

KİP 9–10a	… n t (ınlıġlar) … emgenser ol emgekinte ḳuanşi im pusarḳa umuġ ınaġ tutup …	atasar	… bu bodisvt kentüni atamış üçün anta oḳ ėşidür
KİP 34–39	… -mış baġda buḳaġuda yatıp emgek emgenser ol emgekinte ḳuanşi im pusar atın	atasar	ḳut ḳolu yalvara ötünser baġda buḳaġuda yime (ol) tınlıġ boşunur.
KİP 63–64	kim ḳayu tınlıġ artuḳ küçlüg övkeçi ėrser ḳuanşi im pusar atın	atasar	övkesi ḳorayur ..
KİP 83–87	… um sanınça bodisvtlar atın atayu tapınu udunu ḳataġlansar ölüm küniŋe tegi	atayu	tapıġın uduġın egsütmeser aşın içgüsin tonın tonanġusın . . . -ltın töşeki …
KİP 190	kim kentü özi tėgmeser kentüni	atamış	ünüg anta oḳ ėşidür

16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

KB 748	bu ma‘ni üçün atım ay toldı tip /	atadı	biliglig sözin yinçke yip
KB 1995	ne eḍgü turur bu kişike öge / ögi bolsa ötrü	ataġu	öge
KB 3011	örüŋ ḳuş ḳutı teg bu erdem ḳutı / yorı ḳuş	ataġıl	sen erdem atı
KB 3441	ḳayu neŋ bulup ḳoḍtuŋ emdi anı / ḳayu tilwe zahid	atadı	sini
KB 4215	ḳalı umdusın bulsa ol umduçı /	ataġay	sini ol ini ya içi

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Sho.Rosia 1.3/14		atamadın	erte yaroq-ta ulatı-larıġ : tek a[tamış ol] [er]te kerig öŋüg :
Sho.Rosia 1.3/15–17	… olmaq üz-e uġuş oḫşatıġ üz-e adrılıp bod sın birleki kök qalıq uġuş-ı öŋüg	atamatın	erte quruġ tép :
Sho.Rosia 1.3/19–20	yana yme bo kerig öŋüg yme ök kök qalıq uġuş-ı öŋ tek ök ü[s] -tünki yaŋça	atamatın	erte quruġ tép :
Sho.Rosia 1.3/24–25	tartılmaq [erser qaltı ] teginmek-niŋ tartıtılġuluqı üçün	atamış	[ol teginmek-tin tartıtılġu-luq tép : teginmek-tin] tartılġu-luq qayu erse …
Sho.Rosia 6.2.2.4/24–27	… 正欲四文 uġrayu tapı bolup ataġuluq [namo bud yükünürmn tép] /// [bolup] birle	ataġalı	namo yükünürmn tép 不爲Ο /// [如人] ΟΟ qaltı kişi-ler kentü öz-leri qılsar-lar …

U II, T II Y 10-2–4	… … [oġu]l tileser [ḫuanşı ım-] pusar -ḳa tapınu udunu teginip antın üzüksüz	atasar	ötrü köŋül--teki teg körkle ḳutluġ ülüglüg ur . . [ı] oġul keltürür
U II, T II Y 10-8	ḳamaġ yalŋuḳlar alḳuġun ḫuanşı ım pusar atın	atamş	krgek
U II, T II Y 10-10–13	… ayu tınlġ altmış ėki kuti sanı keŋ ögüz içinteki ḳum sanınça bodi-svt atın	atayu	tapınu udunu ḫataġlansar ölüm künketegi atayu tapayın uduġın egsütmeser aş …
U II, T II Y 10-15–17	birök taḳı bir kişi teg bir ḫuanşi ım pusar atın	atayu	teg bir ödün tapınu udunu atayu teginser ol kişi . . edgü ḫılınçı öŋreki k …
U II, T II Y 10-15–17	… taḳı bir kişi teg bir ḫuanşi ım pusar atın atayu teg bir ödün tapınu udunu	atayu	teginser ol kişi . . edgü ḫılınçı öŋreki kişi edgü ḫılınç bir--le töz tėti …

T II D 171-270–272	kim m(e)nte ken okısar meni	atayu	y(a)rl(ı)k(a)zunlar
T II D 173 a1-311–315	… ėrde açıg emgek körtükin yme irinç kişi oglı k(e)ntü körmiş ötekin emgekin	atayurlar
T II D 173b2-384–388	… şi bėrigli özütin tilegli kişilerig k(e)ntünüŋ edgü öglisiŋe edgü ögli tėp	atadı	inçe tėp y(a)rl(ı)kadı

Ku. T. 30/93b3	… iŋ üze murdarnı ḳannı toŋuz etini anı kim taŋrı atında aḍın[nı] anıŋ birle	atasalar	kim muŋadsa artuḳluḳ tilemegüçi ap yime teŋde keçürdeçi bütünlükin taŋrı ö …
Ku. T. 32/35a1–3	54 bu ögür bėrlürler yanutları iki yolı anın kim serindiler	atarlar	eḍgülük birle yawuzluḳnı andın kim ruzi bėrdimiz olarḳa hezine ḳılurlar
Ku. T. 33/62a3	53 bütünlükin tandılar aŋar munda burun	atarlar	belgüsüz ıraḳ yerdin

T II Y 36. 5. -114–115	… üzüŋde ayaġ çilteg ornanġu birdi . köŋülüŋ-teki kösüşüŋ barça ḳantı . atıŋ	atayu	ḳut ḳıw özin kelti .
T III D 25925. 26020.-96–97	küntemek tıı siznii körgü üçün [.] adaḳın yorıp siznii	atayu	[.] aġızınta siznii öge alḳayu [.] ançulayu amrar ertii siznii tözügü .