erk isim

41 geçiş 10 biçim 8 eser Mait KB KuT ShoR BK U TT Abh Anlam haritasında göster

Tanım

Güç, erk, yetki, iradi egemenlik; çoğu kez “erk türk”: “bar erse yazuḳum ḳına erk saŋa” suçum varsa cezalandırmak sana kalmış; “dyan saḳınçlar üze erk tarta umaz” meditasyonlar üzerinde egemenlik kuramaz; “erk türk üze” güç kudretle; “azunlarḳa ed tavarḳa erkke türkke azlanmaḳ” doğumlara, mala mülke, güce kudrete tutkunluk; “yaʿni erk bolmasa” yani güç olmazsa. Tanıklar: Mait2 U ShoR2 KuT KB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): erk — yalın hâliyle 29 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (9):

erkin 2 erkke 2 erkçe 2 erkdin 1 erkimiz 1 erkimizte 1 erkimizçe 1 erkini 1 erḳin 1

14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Mai.Tek.00235–00241	… ılag yaġı--larag utmış inçip öçmek dyan samarda ulatı dyan saḳı--nçlar üze	erk	tarta umaz
Mai.Tek.041.45–48	ol oḳ teginmek tıltaġınta ajunlarka ed tavarka	erkke	türkke azlanm--aḳ turur.. ötrü bodis(a)v(a)t inçe saḳ--ınç saḳınur .
Mai.Tek.050.22–28	… brhmayu purohit sekiz tümen tört mıŋ purohit bramanlar birle purohit--ler	erkin	türkin erdnilig evler--in kodup ıdalap ulug tikin çuġın balıḳ uluşlug bodu …
Mai.Tek.070.57–60	teŋrim bir öŋre yalaŋuḳ ajunınta erken ėligler begler atlıglar bolup kentü	erkimizte	ötrü v(i)rhar saŋram sanlıg seŋıḳ edin tavarın basınıp kuntumuz..
Mai.Tek.111.16–28	… öbik yavlaḳ ü(dler) birle soḳuşup yek içge(k) ... / / - ... nizvanılarınaŋ	erk	türkin ança munça tėser k / - ... (burkan) şazanınta köŋ(ül) ... artamış t …

12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

KB 639	bar erse yazuḳum ḳına	erk	saŋa / yoḳ erse yüzüŋni ḳarartma maŋa
KB 942	ulutluḳ bile bul üküş ilke erk / bu	erk	birle beglik ulı bolsu berk
KB 3440	kişiler üze yoḳ saŋa	erk	elig / özüŋ yıġsa sen bolsa atıŋ silig
KB 4588	negü tir eşitgil boġuz tıḍġuçı / özi boġzıŋa	erk	bolup tutġıçı
KB 4952	manga kelsü tuşsu yana barsu terk / küçün tıḍmaġay men aŋa birdim	erk

Ku. T. 30/2a1	… ük taŋrıdın keldürge sizler maŋa anı meger kim tegre ḳapsalsa sizler yaʿni	erk	bolmasa ḳaçan [bėrdi]ler erse aŋa bütünlüklerini aydı: taŋrı anıŋ üze aytu …
Ku. T. 30/25b1–2	42 bütünlükin kim meniŋ ḳullarım yoḳ saŋa olarnıŋ üze	erk	ḳural meger ol kim saŋa uḍsa yolsuzlardın
Ku. T. 31/63b3	87 aydılar: ḫilaf ḳılmadımız seniŋ vaʿdeŋḳa	erkimizçe	ançası bar kötürdimiz yüklerni boḍun bezekindin ata bėrdimiz anı mundaġuḳ …
Ku. T. 34/80a3	… törütmekde kiḍin üç ḳaraŋḳuluḳlar içinde ol taŋrı siziŋ iḍiŋiz aŋar turur	erk	taŋrı yoḳ meger ol ḳayda evrülür sizler
Ku. T. 35/31a3	… 6 olar ol künde çıḳġanlar örtüglüg kelmez taŋrı üze olardın nerse kimke ol	erk	bu kün ol taŋrıḳa kim bir turur boynaġularnıŋ boynın sıġan turur

Sho.Rosia 6.1.2.2/21		erk	türk üz-e /// /// qarı anityat qamaġ igl(e)mek emgek turġaq erür
Sho.Rosia 7.2 /268–269	恣於五欲 ’	erkçe	tapça ḳılt[ı///bêş] küsençig meŋi-lerig 不勝不類 yêg ermez oḫşadı ermez 於大聚曾中 …
Sho.Rosia 8.3 /225–227	无量 teŋlençsiz et’öz-lüg	erk	(öŋ körk) bod sın belgü-leri üz-e oḫşaḍġuluḳ-suz onunç ḳaḍın adın-lar tegi …

BK D 15	(e)çim ḳ(a)g(a)n : ol(u)rtuḳ(k)a : öz(ü)m : tėgin / :	(e)rk	⟨…⟩ iy[ ] t(e)ŋri : y(a)rl(ı)ḳ(a)duḳ üçün tört y(ė)g(i)rmi : y(a)ş(ı)mḳa : …
BK G 13–15	… (a)g(a) t(a)rḳ(a)n : ul(a)yu : / buyruḳ […………..] iç buyruḳ : s(e)b(i)g kül	(e)rḳ(i)n	: b(a)şl(a)yu : / ul(a)yu : buyruḳ : bunça : (a)mtı : b(e)gl(e)r : ḳ(a)ŋ(ı …