Derlem sözlüğü · madde
ḳız
Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḳız — yalın hâliyle 379 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- kız 201 (EÇS, Mait, Man, DK) · ḳız 178 (DK, KB, KuT, Sek)
- kızı 151 (EÇS, Man, Mait) · ḳızı 69 (DK, KB, Sek, U) · qızı 1 (ShoR)
- kızlar 142 (EÇS, Mait) · ḳızlar 25 (DK, KuT, ShoR, U)
- kızları 109 (EÇS, Mait) · ḳızları 9 (KuT, DK, Mait)
- kızın 56 (EÇS, Mait) · ḳızın 14 (DK, U, KB, ŞU)
- kızta 1 (Mait) · ḳızta 1 (Mait)
Çekimli biçimler (27):
Bağlamlar
Bütün geçişler (167) →KB Kutadgu Bilig
71 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 56 | fida ḳıldı barın neŋin hem özin / yalawaç aŋar birdi iki | ḳızın | |
| KB 1164 | oġul | ḳız | saḳınçı bu tüpsüz teŋiz / oġul ḳız sarıġ ḳıldı ḳızġu meŋiz |
| KB 2278 | oġul | ḳız | kişim tip neŋin irkmese / ya yir suw baġım tip kümüş tirmese |
| KB 3389 | oġul | ḳız | isizi atada kiḍin / atamaz atasın anasın aḍın |
| KB 4507 | oġulḳa kisi al | ḳızıġ | erke bir / saḳınçsız tėrilgil aya ḳutluġ er |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/4a1 | … lmaḳḳa azad müʾmine uraġutlarnı yime andın kim erklendi eligleriŋiz yinçke | ḳızlarıŋızdın | müʾmineler ol taŋrı bilgen ol imanıŋıznı amarıŋız amarıdın nikah ḳılıŋ ola … |
| Ku. T. 31/30b2–3 | … r sen anı kim tandı biziŋ belgülerimizke hem aydı: bėrlür-miz mal hem oġul | ḳız | |
| Ku. T. 32/8a3 | 11 aydı | ḳız | ḳarındaşıŋa: uḍġıl barġıl aŋa kördi anı ıraḳdın bilmezler |
| Ku. T. 33/12a1 | … tardı taŋrı seniŋ üze ʿammuŋ ḳızları ataŋ ḳız ḳarındaşınıŋ ḳızları taġayıŋ | ḳızları | anaŋ tişi ḳarındaşınıŋ ḳızları anlar kim kesildiler ėw barḳdın seniŋ birle … |
| Ku. T. 34/40a1–2 | 149 ayġıl anlardın: seniŋ iḍiŋe mü | ḳızlar | olarḳa mu oġlanlar |
U Uigurica I-IV
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II Y 10-5 | birök | ḳız | tileser yme körkle ḳız keltürür |
| U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 20–21 | … körkin ḳurtulġu tınlġ erser ḫuanşı im pusar ol tınlġ-lar-ḳa kenç urı kenç | ḳızlar | körkin körtkürü nomlayur ḳutġarur |
| U II, T. II Y. 52,1- III 21-17–18 | anta oḳ brḫmadati ėlig batra | ḳız-ıġ | ḫalın ḳuvraġ arasınta üstünki yėg ḳunçi-i ḳıltı |
| U II, T. II Y. 52,2 - 22–23 | yekler uluġı a siziŋ | ḳızıŋız-nı | arçuni toŋa ḳunup ėldü bardı |
| U II, T. III M. 207.-81–93 | … pasanç erser .. azu olar-tın adın töz--ün-ler oġlı erser yme .. tözün--ler | ḫız-ı | erser yme .. kim-ler birök tuġ uç-ınta or-mıs-ıġ anı körser .. azu aŋa yaḳ … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.005.10–12 | bu yarlıglar | kız | ... yiti öŋi et-özlerin baçıp ... (s)uburġanlar ara kemişiŋler ... |
| Mai.Tek.038.18–24 | … luy ögüz suvı--nıŋ yüleşürgeli bolmaz.. erser.. ançulayu yėme mėni osuglug | kız | kısġa bilge biligligler neŋ biligin tözün maytrınıŋ bilge biligiŋe yüleşür … |
| Mai.Tek.062.29–33 | … entü erkimiz.. küçümüzke küvenip törüsüzin seŋik v(i)rhar sanlıg erin atın | kızın | kırkının işke küçke irtke birtke ıdtımız yumşadımız tartdımız.. |
| Mai.Tek.084.20–29 | kim kayu eren ekeler siŋiller | kızlar | analar dıntar birle yavaz iş işlep yazınsar.. kim yėme işiler bolup kentü … |
| 7a-9–12 | nayut sanınça tınlġ- larnıŋ . . . -ŋi | ḳız | ya[ġ]lılarıġ . . . üç [ta]mu . . . tuyur tŋri yėriŋe nirwanḳa barġuluḳ yol … |
Sek Sekiz Yükmek
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.5 (IIc) | ḳız | ḳıvırġaḳ saran tınlġlar üküş tŋrim kirtü tınlġlar az | |
| Jut.Sek.T-1.105 (Ib) | oġlı | ḳızı | uruġı tarıġı baġarı böşüki üklilür asılur ög |
| Jut.Sek.T-1.107 (Ia) | ḳız | yme ögiŋe ḳaŋıŋa tapġsaḳ bolur ḳa ḳadaş beg | |
| Jut.Sek.T-1.147 (IIc) | ḳızı | ḳamaġ tınlġlar üçün bo nom bitig --- kiŋürü aça yada nomlasar teriŋ | |
| Jut.Sek.T-1.311 (Ia) | ḳavışurlar | ḳız | birişip klin içgerip miŋ yıl tümen künki |
Man Manichaica I-III
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 176-88–98 | ol y(a)ruk | kızı | ögütmiş ög arıg yel kaŋ(ı)m(ı)z ulug elig t(e)ŋri hanı z(e)rua t(e)ŋri eki … |
| T II D 171-174–225 | … tegşürmekin ançulayu k(a)ltı ulug elig t(e)ŋri hanı ezrua t(e)ŋriniŋ amrak | kızı | y(a)ltr(a)glı yaşın t(e)ŋriçe toşist w(a)hm(a)n yme ulug elig ezrua t(e)ŋr … |
| T II D 173d-337 | ogul | kız | bėrü umagay |
| T II D 173d-348 | ogul | kız | yme neŋ tugurmaz |
| T II D 173d-352 | anta ötrü ogul | kız | tugar |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.1.4.V/1–7 | … ///syz emgetdeçisiz qılġalı saqıntuqumta ötrü [ol üdün] sagari luu ḫanınıŋ | qızı | bir erdini monçuq [ançuladi]// kim anıŋ satıġı bo sap lokadatu atlġ yértin … |
| Sho.Rosia 6.2.2.3/1 | … ılmaq tevr[ilmek üze] 14) /// [汝今Ο]Ο seniŋ amtı tapıŋ mu ol oġul 4) [ıŋın] | qız-ıŋın | er-k[e] /// 15) /// [tıl]taġ-ın tapıŋ ol y[a]qu[rġuluq] /// 5) /// 五聞三十三 1 … |
| Sho.Rosia 7.2 /233 | 天女衆圍遶 t(e)ŋridem | ḳız-(l)ar | ḳuvraġı [///] yan-lıġ :: |
| Sho.Rosia 7.2 /238 | urı-lar | ḳız-lar | kö[lgülük/// :: |
| Sho.Rosia 7.2 /276 | 炊飯作{麥+并} aş bışuru’ŋ-lar ö[tmek ḳılıŋlar /// 為嫁女娶] 婦耶 az-u | ḳız | mu taşġarur sn kelin mü alır sn :: |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 76 | birük | ḳız | tileser yime körkle ḳız kėlürür . . |
| KİP 76 | birük ḳız tileser yime körkle | ḳız | kėlürür . . |
| KİP 139–140 | birök kenç urı kenç | ḳızlar | körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġlarḳa kenç u … |
| KİP 139–140 | … körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġlarḳa kenç urı kenç | ḳızlar | körkin körtgürü nomlayur ḳutġarur . . |
ŞU Şine Usu Yazıtı
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| ŞU D 3 | … m burġuda yėtdim törtünç ay toḳuz yaŋıḳa süŋüşdim sançdım yılḳısın barımın | ḳızın | / ḳoduzm kelürtim bişinç ay udu kelti sekiz oġuz loḳuz tatar ḳalmatı kelti … |
| ŞU B 3 | … dım b (...) -miş labġaç ḳanı ḳaġan ... ö/üt . I barmış o/u .. ı/i . si bir | [ḳı]z | sek[iz un] oglın tutdım ı/i . k [yaḳlaşıḳ hart] yana ... d .... k .. ėki b … |
TT TT I-X
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36.1.-154–157 | oġluŋ kişiŋ ülüg -lüg ol [.] ekeŋ yeŋeŋ sewinçlig ol . ḳonşı | ḳız | utlı-lıġ . ḳop işiŋ yaraġ -lıġ [.] birök kiçig igitmek atlġ ırḳ kelser saw … |
| T III D 25925. 26020.-101–103 | … //ġ köŋülüŋüz öze [.] ḳıltıŋız edgü tüzüke . ḳılmış edgüŋüz-nüŋ tüşin-te . | ḳızıġ | orun-taḳılar barça öntiler . |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 474 | ḳız | birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma | |
| DLT I, 412 | Ardı seni | ḳız | bodı anıŋ tal / Yaylır anıŋ artuçı burnı taḳı ḳıwal |
AH Atebetü’l-Hakâyık
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 441–444 | … rsızḳa mundın cėfa azraḳ ol hünėr birle dėvlėt birikmekliki bulunmaz ḳamuġ | ḳızda | ol ḳızraḳ ol |
| AH 477–480 | … p ketürdüm kemiştim çözük nėvadir süzük az bolur hėzl üküş çuz atlas bolur | ḳız | uçuzı böz ök |
AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarSü Süci Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Süci 6–7 | inim yėti urwm üç ḳızım üç erti ebledim baġladım | ḳızımın | ḳalınsız bėrtim. |
KP Kalyanamkara Papamkara
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KP XI-6 | oġul | ḳızḳa | sanmaz |
Aynı gövdeden maddeler
“kız” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).