Derlem sözlüğü · madde
teŋri
Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): teŋri — yalın hâliyle 369 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- teŋri 361 (Mait, Man, KB, ShoR) · tėŋri 8 (IB)
- teŋrike 26 (Huast, KuT, Man, KB) · tėŋrikė 2 (IB)
- teŋride 7 (KT, Tes, ŞU, Man) · tėŋridė 1 (IB)
- teŋrigerü 4 (Huast, DLT) · tėŋrigėrü 1 (IB)
- teŋriden 2 (Man) · tėŋridėn 1 (IB)
Çekimli biçimler (23):
Bağlamlar
Bütün geçişler (597) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
256 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.20–24 | tėp ol oġurka kataglananıp bu | teŋri | burkannıŋ üç asaŋı yüz m(a)aḳ(a)lp--ta kataglanmışın tujit teŋri yėri--nti … |
| Mai.Tek.014.04–10 | anta (öt)rü badrı bramn | teŋri | teŋrisi (bur)kannıŋ edgüsin öyü saḳınu ... tün ıglayu sıḳtayu ... - / / di … |
| Mai.Tek.027.22–26 | erüş (üküş) (bursoŋ) kuvrag aŋsız ögrü--(nçülüg) sevinçlig bolup | teŋri | (teŋ)risi burkan yarlıġın ögüp alkap töpülerinte tuta teginti--ler |
| Mai.Tek.057b.22–26 | … erk türk ... duḳları üçün bulunçları--(ŋ)a tapag udugka tüşüp küni ... -ta | teŋri | teŋrisi burkanıg (ölür)geli saḳıntı.. |
| Mai.Tek.089.49–61 | … rkannıŋ kı)lmışın ėşidip ... ötrü tıtsı ... kırk tümen ... - / / tümen ... | (teŋ)ri | katunları ... (yi)me ikapuntraḳ ... erdeçi.. şazi katun ıḳi ... -t sanı te … |
Man Manichaica I-III
80 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 173b1-2 | ekinti yme k(a)mag | t(e)ŋri | yernin eseŋüsin bėrti |
| T. II D. 173b1-27–29 | eŋ ilki on kat kök | t(e)ŋrig | antak bir türkün yapdılar y(a)ratdılar |
| T II D 176-112 | bu elig t(e)ŋriler kim k(e)ntü ol yuşo k(e)nig w(a)hm(a)n roş(a)n | t(e)ŋri | inçip bu bilige bilig kim k(e)ndü ol [k(e)]nigroş(a)n t(e)ŋri agd[uk y]aŋı … |
| T. II K. 2a-138 | … ürüŋ … … [kö]ŋül odug sak … … … … küçlüg … … … … … yėrden k(e)ntü y(a)ruk | t(e)ŋri | mani burhan erür |
| T II D 173 a1-306–307 | kişi oza bėş | t(e)ŋrilerde | ötrü bėş türlüg ıda ıgaçda tugdı |
Huast Huastuanift
53 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 178 IV.-1–3 | ḫormuzta-h t(e)ŋri-i bėş t(e)ŋri-i birle ḳam(a)ġ | t(e)ŋriler | süzinlüg(ü)n yekke söŋüşkeli k[e]lti-i-h inti-i |
| T. M. 303-11 | m(a)nastar ḥırz(a) . . . . yėtinç yme suida baru-u [yme yekke içkekke | t(e)ŋri | tėpen] tınl(ı)ġa[ġ tural(ı)ġaġ ölü]rüp yüküntümüz erser yme burḫan] tėpen … |
| T. II Y. 60 a.-13–14 | ezrua t(e)ŋri]ke kün] ai t(e)ŋrike .. küçlüg | t(e)ŋrike | .. burḫanlarḳa ınan[t(ı)m(ı)z] [tayant(ı)m(ı)z] n(i)yoşak botlumuz .. |
| T. II Y. 60 b.-28–30 | [onunç künke tört alḳış] ezrua t(e)ŋrike kün ai | [t(e)ŋrike | küçlüg t(e)ŋrike] burḫanlarḳa bir biligin [arıġ köŋülin alḳansıġ törü bar] … |
| T. II Y. 60 b.-41–46 | … tınl(ı)ġḳa tural(ı)ġ ḳa [bėrdimiz] erser .. tökdümüz saç[tı]m(ı)z erser .. | t(e)ŋri | y(a)ruḳın y(a)vlaḳ yėrgerü ıdt(ı)m(ı)z erser .. amtı t(e)ŋrim yazuḳda boşu … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
46 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.1 /1–7 | … yn saqınıp : yene tamuluġlarıġ : pritlarıġ yılqılarıġ saqınıp : yene qamġ | teŋrilerig | : alqu arjilarıġ : qut waḫşik naivazikilarıġ saqınıp yene yalŋuq ajuntaqı … |
| Sho.Rosia 2.2.4.V /6 | yükünürmn maitri at[lġ] | teŋri | burḫan qutıŋa : |
| Sho.Rosia 4.2.2/38–40 | … itü teginür mn qamıġ tınlġ oġlı bilen oġadmatın tüş bolalım mai[tri] teŋri | teŋrisi | burḫanqa : |
| Sho.Rosia 7.2 /214 | t(e)rk tavr(a)ḳ ay | t(e)ŋrig | ıdmasar mn :: |
| Sho.Rosia 7.2 /328 | kaşip] | t(e)ŋri | burḫan-nıŋ tiḍsı-sı ’ertim :: |
KB Kutadgu Bilig
40 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 1 | TEŊRİ | AZZE VE CELLE ÖGDİSİN AYUR / / bayat atı birle sözüg başladım / törütgen … | |
| KB 3332 | saŋa oḳ törütmedi | teŋri | tamuġ / saŋa aymadı bu ‘azabıġ ḳamuġ |
| KB 4865 | ḳodu birsü ilig mini | teŋrike | / du‘açı bolayın aŋar eḍgüke |
| KB 5855 | tilekim bu ol kör kerekim bu ol / aça birsü | teŋri | köni eḍgü yol |
| KB 6273 | İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı | teŋri | bu künde naru / maŋa birsü tevfiḳ ḳılayın törü |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
28 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 88 | teŋrim | tėp ötünti . . | |
| KİP 108–109 | birök ezrua | teŋri | körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġlarḳa ezrua … |
| KİP 115–116 | birök mḥişvar uluġ | teŋri | körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġlarḳa mḥişva … |
| KİP 141–144 | birök | teŋriler | yekler lular gantarlar gintirviler asurlar talım ḳara ḳuşlar maḥuruklar ki … |
| KİP 174 | teŋri | burḳan yime şlok taḳşutın inçe tėp kiginç yarlıḳadı |
BK Bilge Kagan Yazıtı
26 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK K 4 | t(e)ŋri | : yėr bulg(a)kın : üçün : y(a)ġı boltı : | |
| BK D 1–2 | ol] t(a)ş : b(a)rkin [……………….] | t(e)ŋri | t(e)g : t(e)ŋri : y(a)r(a)tm(ı)ş : türük, : bilge : ḳ(a)g(a)n : / s(a)b(ı) … |
| BK D 10 | … a)ŋ(ı)m : ėlt(e)r(i)ş : ḳ(a)g(a)n(ı)g : ög(ü)m : ėlb(i)lge : ḳ(a)tun(u)g : | t(e)ŋri | : töp(ü)sinte : tut(u)p : yüg(e)rü : köt(ü)rti (e)r(i)nç |
| BK D 21 | … : tėy(i)n : ḳ(a)ŋ(ı)m ḳ(a)g(a)n(ı)g ög(ü)m : ḳ(a)tun(u)g : köt(ü)r(ü)gme : | t(e)ŋri | : ėl b(e)r(i)g[me t](e)ŋri : türük bod(u)n : (a)tı küsi : yoḳ bolm(a)zun : … |
| BK D 33 | oġ(u) : [ ]t¹: y(a)g / [ ı | t(e)ŋri] | küç : bertük : üç(ü)n : (a)nta s(a)nçd(ı)m : y(a)ńd(ı)m : |
KT Kül Tigin Yazıtı
18 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT G 1 | t(e)ŋri | t(e)g : t(e)ŋride : bolm(ı)ş : türük : bilge : k(a)g(a)n : bu ödke : ol(u) … | |
| KT D 1 | bu bit(i)g : bit(i)gme : (a)tısı: yol(lu)g t[iġ(ı)n] üze kök : | t(e)ŋri | : (a)sra : y(a)ġ(ı)z : y(ė)r : ḳıl(ı)ntuḳda : (e)kin (a)ra : kişi oglı : kė … |
| KT D 15 | … tuḳı : y(e)ti : yolı : sül(e)m(i)ş : y(e)ġ(ı)rmi :süŋ(ü)ş : süŋ(ü)şm(i)ş : | t(e)ŋri | : y(a)rl(ı)ḳ(a)duḳ : üçün : ėll(i)ġ(ı)g : (e)ls(i)r(e)tm(i)ş : ḳ(a)ġ(a)nl( … |
| KT D 26 | t(e)ŋri : ėl ber(i)gme : | t(e)ŋri | : türük : bod(u)n : (a)tı küsi : yoḳ bolm(a)zun [tėy(i)n : öz(ü)m(i)n : ol … |
| KT K 1 | kül tėġ(ı)n [(a)ltı : ot(u)z] t(e)ŋri t(e)g : | t(e)ŋride | : bolm(ı)ş : türük. bilge ḳ(a)ġ(a)n : bödke: / ol(u)rt(u)m : |
IB Irk Bitig
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 2 | ala (a)tl(ı)g yol | t(ė)ŋri | m(ė)n, y(a)r(ı)n kiçė (ė)şür m(ė)n. |
| IB 15 | … kuş oglı uça aztı, kiyik oglı / yügürü aztı, kişi oglı yorıyu aztı. y(a)na | t(ė)ŋri | kutınta üçünç yılta / kop (ė)s(ė)n tük(ė)l körüşm(i)ş. kop ögir(ė)r s(ė)bi … |
| IB 38 | t(ė)ŋri | unam(a)duk. (a)bınçu k(a)tun bolzun tėr. | |
| IB 47 | (ė)r ümėl(ė)yü b(a)rmiş. | t(ė)ŋrikė | sookuşmiş. kut kolmiş. kut / bėrmiş. ‘(a)g(ı)l(ı)nta yılkıŋ bolzun, özüŋ u … |
| IB 54 | kul s(a)bı b(ė)giŋ(ė)rü ötünür, kuzgun s(a)bı | t(ė)ŋrig(ė)rü | y(a)l- / b(a)rur. |
T Tunyukuk Yazıtı
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T | … )ltı : ḳ(a)nl(a)ntı : / ḳ(a)nin ḳood(u)p : t(a)bġ(a)çḳa : y(a)na iç(i)kdi: | t(e)ŋri | : (a)nça t(ė)m(i)ş (e)r(i)nç : ḳ(a)n b(ė)rt(i)m : |
| T 3 | ḳ(a)n(ı)ŋ(i)n : ḳood(u)p : iç(ı)ḳd(i)ŋ : iç(ı)ḳdük üç(ü)n : | t(e)ŋri | : öl t(ė)- / m(i)ş (e)r(i)nç : türk bod(u)n : ölti (a)lḳ(ı)ntı: yoḳ boltı : … |
| T 7 | (a)nta kisre : | t(e)ŋri | : bil(ı)ġ b(ė)rtük üç(ü)n : öz(ü)m ök: ḳ(a)ġ(a)n ḳışd(ı)m : bilge tunyuḳuḳ … |
| T 32 | … ş üg(ü)z(ü)g / k(e)çe k(e)lt(i)m(i)z : k(e)lm(i)şi: (a)lp tidi: tuym(a)dı: | t(e)ŋri | um(a)y : / ıduḳ y(ė)r sub : b(a)sa b(ė)rti (e)r(i)nç : n(e)ke t(e)z(e)r bi … |
| T 32 | biz(i)nte : (ė)ki uçı: sıŋ(a)rça : / (a)rtuḳ; (a)rti: | t(e)ŋri | y(a)rl(ı)ḳ(a)duḳ üç(ü)n : üküş t(ė)y(i)n / ḳoorkm(a)d(ı)m(ı)z : süŋ(ü)şd(ü … |
KP Kalyanamkara Papamkara
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KP V-6 | ḳaŋı ḳan inçe tėp yarlıġ-ḳadı amraḳ ögüküm yėr | teŋri | törümişte berü bay yeme bar yoḳ çıġay yeme bar ḳayu-sıŋa emgekte ozġurġay … |
| KP VII-8 | teŋrim | aġlıḳ ḳuruġ bor(=l?)ḳal- ır aġı barım alḳın-sar uvatsar yazuḳḳa tüşe tegin … | |
| KP VII-8 | … or(=l?)ḳal- ır aġı barım alḳın-sar uvatsar yazuḳḳa tüşe teginmegey ėrtimiz | teŋrim | .. |
| KP IX-1 | teŋrim | ėlig törüg aġı barım tutar | |
| KP IX-2–3 | aġı barım al-ḳınsar ėl törü neçük tutar biz | teŋrim | .. |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 30/7a1–2 | 86 aydı: anıŋ üçün ınçıḳlanur men ḳaḍġum saḳınçımdın | teŋrike | bilür men taŋrıdın anı kim bilmez sizler |
| Ku. T. 30/53a2 | … ler mü anı kim törütti taŋrı nersedin ewrülür anıŋ kölikeleri oŋdın soldın | teŋrike | yüknügliler olar uçuzlar ol |
| Ku. T. 30/54a1–2 | 49 | teŋrike | yüknür nė kim kökler içinde turur ol kim yer içinde turur tepreniglidin fe … |
| Ku. T. 30/57a2–3 | 57 ayurlar | teŋrike | ḳızlar anıŋ arıġlıḳı olarḳa ol ne kim küser erse sizler |
| Ku. T. 30/60a1 | 62 ayurlar | teŋrike | anı kim taplamaslar özleriŋe sıfat ḳılur tilleri yalġannı kim anlarḳa ol e … |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 300 | Begim özin oġurladı / Taraġ bilip uġurladı / Uluġ | teŋri | aġırladı / Anın ḳut ḳıw tozı toġdı |
| DLT I, 472 | Ḳudruḳ ḳatıġ tügdümiz / | Teŋrig | üküş ögdümiz / Kemşip atıġ tegdimiz / Aldap yana ḳaçtmız |
| DLT III, 251 | Bolsa kimiŋ altun kümüş irle iter / Anda bolup | teŋrigerü | tapġın öter |
| DLT I, 86 | Tawar üçün | teŋri(ni) | eḍlemeḍip / Uya ḳadaş oġlını çınla boġar |
| DLT II, 303 | Teŋri | ajun törütti çıġtı ud(u)tezginür / Yulduzları çergeşip tün kün üze yörgenü … |
Tes Tes Yazıtı
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Tes Kuzey 1 | ... | [te]ŋri | : ḳıj(ı)ntuḳda : uyġ(u)r : ḳ(a)ġ(a)n : ol(u)rm(ı)ş : bök ul(u)ġ ḳ(a)ġ(a)n |
| Tes Doğu 1 | ...da | t(e)ŋr(i)de | : uyġ(u)r : ḳ(a)ġ(a)n : ol(u)rm(ı)ş |
| Tes Doğu 4 | ... | t(e)ŋr(i)de | : bolm(ı)ş : (ė)l : (ė)tm(i)ş ḳ(a)ġ(a)n(ı)m : ol(u)rtı : (ė)l : tutdı |
U Uigurica I-IV
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II Y 10-31–32 | … tŋri] körkin ḳurtulġu tınlġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlġ-lar-ḳa ezrua | teŋri | bu körkin körtkürü nomlayur |
| U II, T II Y 10-33 | ḳutġarur rirök ḫurmuzta | teŋri | körkin ḫurtulġu tınlġlar erser ḫuanşi im pusar .. [ol] tınlġ-lar-ḳa ……………… … |
| U II, T. III M. 207.-43–44 | teŋri--ler | ėligi-y-a anın bu darnı erser uluġ küçlüg küsünlüg erür |
O Ongin Yazıtı
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarŞU Şine Usu Yazıtı
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarAbh Abhidharma (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 154–156 | birök yaradmamış erser şasdr-ıġ neçük ol bililmez mü erti | teŋri | burḫan-nıŋ edgü-ler-i-niŋ yėg ayaġu -luḳ erdüki餘時讃偄adın ödte ögmiş erser t … |
Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 40.1 [U 3113]-23–30 | … ürtümüz erser : bursuŋ ḳuvraġıġ ėki yartım ḳıltım erser : ölürmek saḳınçın | t(e)ŋri | burḳan et’özinte ḳan ün--türtümüz erser : bo bėş türlüg an(a)ntaraas atl(ı … |
Aynı gövdeden maddeler
“teŋri” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).