İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tuz

285
geçiş
105,6
milyonda
3
biçim
17
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra21.123,6
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Abhidharma (Shogaito)11276,9
Uigurica I-IV4633,7
TT I-X2784,9
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)12.881,8
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)24.739,3
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)131.276,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası10262,5
Kutadgu Bilig951.291,4
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13655,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,00
KİP D 0,00
Sek D 0,33
Mait D 0,33
Abh D 0,47
U D 0,45
TT D 0,33
AO —
Sukh —
ShoR D 0,66
KuT D 0,58
KB D 0,86
DLT D 0,00
AH D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,83

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tuz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
köŋli2014710,577,334,44166,5
teŋ133710,378,703,60136,1
köni204589,785,694,39119,6
arasız679,409,992,4579,2
törü91599,386,072,9658,5
salamura5129,118,952,2354,5
etmek145529,104,913,6268,6
basudçı5309,027,622,2243,8
ḳılınçı6979,016,192,4240,1
ma‘deni61188,935,912,4137,7
köŋül104348,834,773,0547,1
tili5808,816,212,2133,5
ḳılḳı61708,765,382,3933,3
ekmek61888,705,242,3832,1
lezîz73198,574,702,5432,3
tut62408,554,892,3729,2
aḳı4678,546,141,9726,4
bolmaḳ4968,435,621,9623,5
tartarak328,4210,791,7342,5
tuymaqıġ338,4210,211,7342,5
emîni95858,414,192,8435,4
tamar3108,388,471,7330,3
tilese52128,364,802,1623,8
korlar41148,365,381,9522,1
natrûn3208,337,471,7225,6
yitür3218,337,401,7225,3
kaya107438,323,992,9636,8
emînine3248,317,211,7224,4
tüp3308,296,891,7223,0
sözi41418,275,071,9420,5
frengistân’a3358,266,661,7122,0
egsük3388,256,551,7121,5
boḍun41798,144,731,9218,6
mahzenleri3688,125,711,7018,0
ölür3718,115,641,7017,7
yėme42098,054,501,9117,4
yaḳşı3878,055,351,6916,5
yükü42158,034,461,9117,2
dükkânlarında3978,015,191,6815,9
kayaları31027,995,121,6815,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (285) →
KB 2483 bu erdem bilig kör kerek barça tüz / uluġ ḫacib ötrü ḳızıl ḳılsa yüz
EÇS VI 162a … âkimi var ve bir emîn dahi kefere tarafındandır. Bu diyârda tuz gâyet makbûl olduğundan tâ Bosna ve Öziçe ve Belgrad'a varı …
KB 2923 … körki körklüg kerek ḳılḳı uz / negü tutsa andın tamar barça tüz
Abh 1507–1510 二alḳu tınlġ-lar-ta teŋ tüz köŋül-lüg bolmaḳ三adın-ḳa asıġ (tusu) ḳılġuluḳ tıldaġ-ḳa tül …
KB 4691 ne eḍgü bilig bėrdi bilgi ögüz / eşitgil munı sen aya köŋli tüz
EÇS V 186a … eder" deyüp ol ân merhûm Seydî'nin kellesin kafâsıyla sâfî tuz içine bir kutuya koyup ılgar ile Âsitâne'ye gönderüp cesed- …
EÇS IX Y382a … menn [ü] selvâ oldur kim incîr ve üzüm ve hurmâ ve sirke ve tuz ve tere nâzil olurdu. P 156b Selvâ odur kim hâlâ Kudüs-i …
ShoR 7.2 /234 正直平等道 köni könimen bolmaḳıġ [teŋ tüz bolmaḳ///yol/// ::
EÇS VI 9a tuz
KB 2991 boşuġ ḳul bile tutsa bolmaz bu tüz / boşuġ boş teŋi tut ḳuluġ ḳulça üz