İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

idi*

48 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
4.937
geçiş
1.829,6
milyonda
48
biçim
19
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Kül Tigin Yazıtı52.545,8
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Tunyukuk Yazıtı43.281,4
Irk Bitig43.084,0
Sekiz Yükmek4867,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)9415,6
Abhidharma (Shogaito)375,5
Manichaica I-III1485,7
Uigurica I-IV2316,9
TT I-X51.962,3
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Uygurca tövbe duası (Zieme)13.311,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig9122,3
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı30924,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4.8481.980,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KT D 0,55
BK D 0,29
T —
IB D 0,24
Sek D 0,45
Mait D 0,61
Abh D 0,49
Man D 0,00
U D 0,33
TT D 0,32
ShoR D 0,49
Tövbe —
KuT D 0,00
KB D 0,55
DLT D 0,33
AH D 0,00
DK D 0,70
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: idi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
var4857.64610,302,1216,94698,6
yok1566099,854,1311,78638,8
hazreti2375.9459,481,459,74179,4
ammâ43015.2299,450,959,99154,8
kimesne924369,133,858,93338,3
değil834418,983,688,40285,4
hâlâ1133.7218,741,055,5148,9
sene1456.2408,730,674,4627,3
dahi23013.1868,700,252,446,8
sâhibi841.6908,701,766,4789,1
biri982.8198,691,255,7357,3
nümâyân643718,633,567,32208,6
ü19111.2958,590,211,863,9
gûyâ751.7898,511,525,6461,6
hudâ832.5828,501,134,9641,0
zîrâ923.5898,470,814,1124,7
gâyet923.8518,420,713,7119,2
ilmi608288,412,316,1899,1
âdem843.7178,310,633,2314,0
ile27723.7698,30-0,33-4,2615,9
şimdi525628,282,666,07107,8
hân975.4018,260,301,823,9
sultân854.1938,250,472,568,3
ba‘dehu662.1638,251,064,2328,9
her1015.9678,250,211,362,1
u20717.4348,24-0,30-3,359,9
şehri985.6788,240,241,502,6
paşa1319.4788,22-0,08-0,680,4
oğlu517598,202,205,5977,9
vezîri539848,201,885,3062,5
kadar824.2588,190,402,175,7
hattâ561.3638,191,494,8244,5
hakîr642.3018,180,933,7922,0
yine1077.3728,15-0,01-0,090,0
ki642.4268,150,853,5618,8
olmuş581.8248,131,124,1128,0
yedi804.8538,060,171,001,1
bin13812.2678,04-0,38-3,5410,6
gün653.3008,010,432,075,3
cümle20521.1978,01-0,60-7,3541,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (4.937) →
EÇS III 23b … an Cezîre-i Kıbrıs'a varılır deryâ içre bir incecik yol var idi, cemî‘i kârbân halkı şehr-i Askalân ve Arz-ı Hâsân ve şehr- …
EÇS VIII 300b … z var idi kim her biri Fransa diyârının birer rükn-i a‘zamı idi. Karada böyle kılıç yedik, deryâda Türk'den intikâm alalım …
EÇS IV 307b … lup cümle ehl-i Nihâvend ol semekleri sayd edüp kifâf-ı kût idinirlermiş. Hâlâ ol semek sûreti suya düşüp suya müte‘allık mutalsam o …
EÇS VI 153b … âbları ve çanhâne kulleleriyle pîrâste olmuş kal‘a-i küffâr idi. Hudâ dest-i İslâm'a müyesser ede,
EÇS IX Y124b … olmadı, zîrâ Köserelik'de küffâr gemileri katı vefret üzre idiler. Kıbrıs cezîresin görenler hikâyet eder, "Gâyet ma‘mûr u âb …
EÇS I 80a … retinden idi. Revân seferi'nde Sultân Murâd Hân'ın imrâhoru idi. Niçe menâsıb-ı âlîler zabt edüp Varvar Alî Paşa'yı münhezi …
EÇS V 150a Nerede idin?
EÇS II 268b–269a … nlı kalyonun ve kızları ve atların bu şehrde görmemek gerek idik. Şimden gerü bu cezîre elden gitdi. Zîrâ kitâbımızda eyle y …
EÇS IV 299b … i zü'l-ficâm ve bir murassa‘ tîğ-ı {hoş}-endâm virsem gerek idi. Bi-emri Hudâ böyle oldu. Lûtf eyle menim malım şâhlığa kab …
EÇS VI 121b–122a … da mezkûr kal‘alar cümle Âl-i Osmân'ın kabza-i tasarrufunda idiler. Ba‘dehu sene 1004 târîhinde küffâr yine bu mezkûr kal‘alar …