İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

uru*

1.629
geçiş
603,7
milyonda
140
biçim
18
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Irk Bitig32.313,0
Sekiz Yükmek4867,9
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)231.062,1
Abhidharma (Shogaito)9226,5
Manichaica I-III31.457,0
Uigurica I-IV1158,4
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)25.763,7
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)7687,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası21551,3
Kutadgu Bilig821.114,6
DLT’deki Türkçe parçalar72.413,0
Atebetü’l-Hakâyık41.450,3
Dede Korkut Kitabı822.527,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.377562,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,00
IB D 0,29
Sek D 0,45
KP D 0,00
Mait D 0,87
Abh D 0,52
Man D 0,49
U D 0,00
AO —
Sukh —
ShoR D 0,43
KuT D 0,77
KB D 0,84
DLT D 0,63
AH D 0,45
DK D 0,67
EÇS D 0,86

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: urup) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âteşe572069,995,847,42366,6
kılıç595369,804,517,34262,5
kurşum495399,534,236,63199,1
berk351539,335,575,79210,0
el384549,224,125,81148,2
turralar30389,207,355,44281,0
eyle602.2538,982,466,34107,9
sâtûrı26648,986,395,04191,3
top401.1398,892,865,4590,9
muhammedî254368,633,574,5879,2
şehîd299078,552,734,5761,1
nûr201548,524,754,3195,7
kendüyi201698,514,614,2991,9
yaylım202178,474,254,2481,8
suya181668,364,494,0579,5
küffâra181928,344,284,0274,2
noğay161498,204,473,8270,3
oğlı161538,204,443,8269,5
pervâz14328,116,503,70105,7
alup342.4598,091,523,7927,5
kerre362.8088,051,413,7425,6
tablına13168,027,393,58123,3
at271.8917,971,563,4423,0
ok142007,973,863,4849,7
ceng198687,962,183,4028,1
aydur165227,932,673,3732,5
yere177057,902,323,3027,8
gibi444.6057,850,983,2816,7
ḳazan132367,843,513,2940,2
dem121047,834,583,3254,5
toplar155427,822,523,2027,9
tarralar11147,787,353,30102,8
darblar11167,787,153,2997,5
balyemez134167,702,693,0526,9
mâlı181.2737,671,552,7915,1
eḍgü146877,632,082,8519,1
nehb123617,632,782,9626,1
birkaç146987,622,052,8418,8
ferhâdî10537,615,293,0855,7
halâs159277,591,742,7215,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.629) →
EÇS II 235b … çabolu ve Köprülü ve tekrâr Eflağı ve Boğdan'ı harâca kesüp Urusçuk karşusunda Eflâk hudûdunda Tuna kenarında kal‘a-i Çöl ya‘nî …
EÇS III 112b Ziyâretgâh-ı Uruscuk: (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) .
EÇS IX Y106b … lardır. Ve cümle evleri havlısız daracık evlerdir. Ve cümle Urum avretleri evlerinde şarâb ve rakı satarlar.
DK XI 41 … n degül-midür ayıtdı yoḳ ol anaŋun babasıdur senüŋ dedeŋdür uruz mere ya benüm babam ölü-midür
EÇS V 161a … deyüp İbrâhîm Paşa'nın alay çavuşları tabılbâzlara turralar urup kal‘a-i Maslovin'den iki sâ‘at ancak gitdik. Kırıntı nâm ma …
EÇS IX Y117b … ır. Cümle yigirmi dörd mahalle add olunur ve dörd mahallesi Urum'dur. Ammâ beş yüz harâcdır. Mâ‘adâsı kal‘anın ta‘mîr ü termîmin …
EÇS I 113b–114a … 114a Dede ricâlü'l-gayb asker içinde kalup küffâra kılıç urup ba‘de'l-feth tabur {cengin} keşf-i râz etdüğiyçün yedi sene …
EÇS VIII 368a … istân ve hıyâbân dağların meşeyistânların kırup cümle âteşe urup kayalara sar[p] sirkeler [dö]küp şâhrâhlar etmiş kim atlar …
EÇS IX Y281b–Y282a … henüz altun ve levha ve lâciverd silu'su nîlgûn-vâr şa‘şa‘a urur bir ibret-nümûn nakş-ı bûkalemûn tavandır. Ammâ muvâce[he]- …
EÇS II 316b–317a … r zâhir ü bâhir olsa hemân ol kûhda yığılmış hizemlere âteş urup ahâlî-i kal‘ayı âgâh ederler.