Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
2 Türkçe karşılık · 22 madde
başkası 2
başkasının canına kıymak 1
- adnaġu isim UygurKarahanlı2. anlam: başkasının canına kıymak
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “başkası” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aḫlam isim Karahanlıarapça tamlamada rüyalar karmakarışık rüyalar bir başkası da karışık rüyalardır bu rüyanın yorumu yoktur…
- amraḳ sıfat Uygur2. anlam: …d olarak sevgili sevilen kişi birini sevdiğinden ayırdıysam başkasının sevgilisine göz dikmek…
- aya ünlem UygurKarahanlıhitap ünlemi ey ey tanrım sana bir başkası eş olmaz ey bilen bunu oku doğru söyledin ey iyi talihli ey hırs sahibi ey eşim…
- aymaḳlıġ sıfat Uygurgönül söyleyen başkasının gönlünden geçeni bildiren buda’nın mucizelerinden biri için doğaüstü güç ve gönül okuma diye iki tekerlek mucize…
- azġaşu isim Karahanlıarapça karmakarışık yorumsuz rüyalar bir başkası karışık rüyalardır bu rüyanın yorumu olmaz…
- cebre’il özel ad Karahanlı…nlar hemen sönüvermişlerdi onları yakalayacak bir çığlıktan başkasını beklemiyorlar…
- ev isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: hane aile nice hanenin kişinin emanetini yediysek başkasının karısıyla günah işlediysem…
- evinlig Uygurevli ev sahibi kadın başkasının evli kadınıyla günah işlediysem…
- ḫalf isim Karahanlı…n şey onlardan sonra kötü bir nesil geldi tanrı onun yerine başkasını karşılığını verir…
- ile Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb başkasının çıkarına bakma durma…
- irt isim Uygur… zorla çalıştırma insanları işe angaryaya vergiye gönderdik başkasının yerine angarya işi yaptırdık yoksullardan vergiyi artırıp isterlerse…
- amra- fiil Uygur2. anlam: budist arzu etmek tutkuyla bağlanmak hırs ve arzu başkasının sevgilisine göz dikip arzulayan…
- arsıḳ- fiil Karahanlıtamah etmek göz dikmek arsızlaşmak başkasının malı yanında olsa göz dikmez altına göz diker niye tamah edersin ey ölümlü…
- asḳançula- fiil Uygurkıskanmak çekememek başkasının iyiliğini gönülden kıskandım başka kişinin iyiliğini kıskandıysam…
- açur- fiil Karahanlıaç bırakmak acıktırmak kendini aç bırakıp başkasını doyurma…
- bėr- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: yardımcı fiil -u -ü ile bir işi başkası için yapmak lütfetmek yolu söyleyiverdi bağışlayıverin öğretivereyim tümüyle veremedik vermeyi sürdür…
- birik- fiil UygurKarahanlıbirleşmek bir araya gelmek ey tek tanrı sana bir başkası eş olmaz iki şey bir kişide birleşirse iki gönül birleşti bu birkaç şey bir araya gelirse…
- boġuzlan- fiil OrhonUygurKarahanlıboğazlanmak kesilmek ölmek tanrı’dan başkası adına boğazlanan kılavuz yolu şaşırıp öldürüldü boğazlanıp saplanıp ölmeyecek…
- igiḍ- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …niden düzenledi yeniden besledi kut vermez beslemez kendimi başkasının malıyla beslediysem…
- işlet- fiil UygurKarahanlı3. anlam: iş gördürmek yaptırmak mait başkasının yerine angarya işi yaptırdık tt başkalarına yararlı işi yaptırdınız abh tatlı yemekleri hazırlatıp…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.