Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
10 Türkçe karşılık · 28 madde
dal 3
dallı 1
- budıḳlıġ sıfat UygurDallı
dalmak 2
dalgınlık 1
- ġaflet isim KarahanlıGaflet, dalgınlık, habersizlik
dallanmak 1
- butıḳlan- fiil KarahanlıDallanmak, dal dal yayılmak
dal dal yayılmak 1
- butıḳlan- fiil KarahanlıDallanmak, dal dal yayılmak
ince dal 1
- çıbıḳ isim Uygurİnce dal, sürgün
laf dalaşı 1
- cėdėl isim KarahanlıTartışma, çekişme, laf dalaşı
yukarıdan dalmak 1
- çoḳ- fiil UygurKarahanlıyukarıdan dalmak, üstüne çökmek
derin düşünceye dalma 1
- dyan isim Uygurmeditasyon, derin düşünceye dalma; zihnin toplanmış hâli; çoğu kez
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “dal” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- adḳançsız sıfat Uygurhiçbir şeye tutunmayan bağlanmasız tutunmasız bağsız dalış meditasyon…
- anapana Uygurkırık bağlamda geçen tek tanık budist soluk sayma dalışı ānāpāna olabilir…
- apramani isim Uygur…t türlü apramani’ denen ölçüsüz düşünceleri düşünür ölçüsüz dalış…
- artuç isim UygurKarahanlıardıç ardıç ağacının dalı yüz türlü sallanır ardıç dalı…
- badġuluḳ sıfat Uygurbatılacak içine batılan sansara için bütün canlıların dalıp batacağı yer bütün kötü tutkular dalınıp batılacak yerdir…
- büri Uygurparçalı bağlamda anlamı kesinleşmeyen söz çevresindeki dalları…
- dalı Karahanlı…yanın ı birbirine karşıttır ikisi yaklaşmaz yolları ayrıdır dal kol’ ya da yol’ anlamı beklenir…
- ės isim UygurKarahanlı…ş hayvan cesedi dlt akbaba leşi görünce yüksek gökten aşağı dalar malı görünce akbaba gibi leşe dalar…
- eski sıfat UygurKarahanlıeski ay eğilmiş eski hurma dalı gibi döndü eski adın değişip yeni oldun…
- ezuk isim Uyguru ıı’de aśoka ağacı aśoka ağacının dalına dikkatle bakıp…
- hadis isim Karahanlısöz konuşma sohbet yemekten sonra söze dalmak için oturmayın…
- çankirmit isim Uygurmaitrisimit’te sanskritçe caṅkrama gezinme düşünceye dalarak ileri geri yürüme şāriputra arhat ile düzlükte gezinerek yürüyorlardı…
- as- fiil Karahanlıasmak idam için hepinizi asacağım hurma dallarına asacağım onu öldürmediler asmadılar öldürülürler ya da asılırlar…
- awın- fiil Karahanlı2. anlam: …nma gönlümü verip bu dünyaya aldandım dünyayı yöneten oyuna dalarsa geçici mutluluğa kapılıp…
- boşġun- fiil Uyguröğrenmek on sekiz bilim dalını şastraları öğrenmiş bütün şastraları öğrenmiş yazıyı öğrenip bitirdiğini hangi yazıyı öğrenmeyi düşünüyorsun eşsiz öğ…
- egil- fiil Karahanlı…ek bükülmek ok gibi dik boy aşağı eğildi eğilmiş eski hurma dalı gibi eğilmez gönlü cömert kişi eğer bu tanıktaki eger fiil biçimidir…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.