Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
3 Türkçe karşılık · 17 madde
geniş 1
- alḳıġ sıfat UygurEngin, geniş; geniş, uçsuz bucaksız
genişlik 1
- ėn isim KarahanlıEn, genişlik
genişliğinde 1
- énlig sıfat UygurEnli, … genişliğinde
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “geniş” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- anuşayakoş özel ad Uygur…kośa’nın eğilimler anuśaya bölümü eğilimler bölümünde sonra geniş geniş çözümleyeceğiz eylem bölümünden sonra eğilimler bölümünü anlatmıştır…
- ançan zarf UygurKarahanlıazar azar adım adım sırayla azar azar genişleyerek adım adım tanıklık eder gerçekleştirir yavaş yavaş bırakmalı…
- artuḳ sıfat OrhonUygurKarahanlı…çok aşırı çok sözde fazla yarar görmedim fazla sıkıntı daha geniş…
- batar isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: bat- fiilinin şimdiki geniş zaman biçimi batar doğmuş güneşi işte batıyor gece ışık batarken batar dolaşır üç kötü yola düşer…
- bere isim Uygur…nluk ölçüsü fersah sanskritçe yojana karşılığı yarım fersah geniş yarım fersah derin yetmiş fersahlık tapana adlı büyük cehennem yedi yüz bin fersa…
- bil isim UygurKarahanlıbel beli ince sonra sırtı geniş olursa bedenin belin sessiz dursun…
- bilgi isim UygurKarahanlı…tapta söylemezse bilgisi yıllarca yatsa da parlamaz bilgisi geniş bilge pek güzel söylemiş ey bilgisi derin olan onu hemen bırakmalı bilgide bana d…
- boşġutluġ sıfat Uygur…renci rahipleri bodisatvaları öğrenci kutluları öldürdüysek geniş öğrenimli olmayarak…
- bügü sıfat OrhonUygurKarahanlı…b’de çoğunlukla hitap ey bilge işini sözünü iyi tut bilgisi geniş bilge güzel söylemiş bilgelere bilgi el vermedi bilge güçsüzleşti…
- ėl isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …k işi iç ülkede halkın yükünü hafiflet ilin büyüyecek yerin genişleyecek bu efrasiyab illeri yağmalayıp ele geçirdi dlt mınglak ilini fethettik…
- hakim isim Karahanlı2. anlam: …hakîm hikmet sahibi aziz hakîm tanrı katından tanrı rahmeti geniş hikmet sahibidir…
- intrayakoş özel ad Uygur…śa’da daha sonra anlatmıştır indriya-kośa’da sonra kendimiz genişçe anlatacağız tıpkı indriya-kośa açıklamasında anlatıldığı gibi…
- aç- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: açıklamak yorumlamak anlatmak anlamları geniş geniş açıklayan öğretiyi açıp yayarak anlatırsa bana açıklasın…
- beḍü- fiil UygurKarahanlı… yürekli ve akıllı ünü büyüse büyüyüp gelişip çoğalır büyür genişlemiş büyümüş…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.