Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
6 Türkçe karşılık · 26 madde
hazine 8
- aġı isim OrhonUygurKarahanlıDeğerli kumaş, ipek; hazine
- aġılıḳ isim UygurKarahanlıHazine, hazine evi, ambar
- hezine isim KarahanlıHazine; harcama, infak; harcamak, infak etmek
- ḫazine isim KarahanlıHazine
- barımlık isim UygurHazine, mal deposu
- gėnc isim KarahanlıHazine
- erdini isim UygurKarahanlı2. anlam: en değerli şey, hazine; Budizmde üç mücevher
- aġırlıḳ isim UygurKarahanlı3. anlam: Değerli şey, hazine
hazinedar 1
- aġıçı isim UygurKarahanlıHazinedar, hazine görevlisi
hazine evi 1
- aġılıḳ isim UygurKarahanlıHazine, hazine evi, ambar
hazine görevlisi 1
- aġıçı isim UygurKarahanlıHazinedar, hazine görevlisi
hazine niteliğinde 1
- aġılıḳ isim UygurKarahanlı3. anlam: Değerli, hazine niteliğinde
cihan hükümdarının yedi hazinesi 1
- erdini isim UygurKarahanlı3. anlam: Cihan hükümdarının yedi hazinesi
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “hazine” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- altın isim UygurKarahanlı2. anlam: alttaki aşağıdaki yer altındaki gizli hazine üstteki ve alttaki…
- baġ isim OrhonUygurKarahanlı…atırırlar bağda prangada yatıp kaygı ve tasa bağını çözeyim hazineye ulaşıp bağını çözüp…
- bar isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: …p günümü geçirdim olanla yetin sözünün hepsini dök bütün bu hazine ne kadar varsa…
- barım isim OrhonUygurKarahanlımal servet varlık çoğunlukla hazine ve mal bütün malımı mülkümü bağlanmadan esirgemeden sadaka verdim mal mülk saçılır dökülür evini malını eksiksiz…
- bay sıfat OrhonUygurKarahanlı…ngin varlıklı yoksul halkı zengin kıldım zengin idim ağılım hazinem çoktu zengin de var yoksul da zengin varlıklı olmayı sözü doğru gönlü gözü tok …
- başçı isim UygurKarahanlı…şı önceden bütün önderlerin başıydı onları önderler yapalım hazinedarların başı…
- bitigçi isim Karahanlıkâtip yazıcı hazinedar kâtip ya da iş gören sözünü yazacak kâtip gerekir biri kâtip biri vezir kâtip şarap içerse bilgiden kaçar…
- busin Uygurparçalı bağlamda anlamı kesinleşmeyen söz hazineye ulaşıp bağını çözüp alıp…
- buŋsuz sıfat Orhon…ıkıntısız öyle bol verir evine gireceksin dertsiz olacaksın hazineyi eksiksiz getirdi…
- bıçış Karahanlıkesme bölüşme malı böl gücün yeterse hazineyi paylaştır…
- esirgençsiz sıfat Uygur…lle sadaka verir mal mülkü esirgemeden sadaka verdim öğreti hazinesini esirgemeden dağıttınız…
- evŋliun Uygur…esinleşmeyen söz tt çince kökenli bir terim olabilir öğreti hazinesini vaaz edip bıraktınız…
- haḳ isim Karahanlı2. anlam: … ödeyeyim vefaya vefa insanlığın borcudur hizmetkârın hakkı hazinenin hakkı büyüklerin hakkını gözet…
- ḫaşem isim Karahanlımaiyet hizmetkârlar kalabalık adam hazine maiyet ordu sahibi olup maiyetim ordum çok diye omuz kabartma…
- ilig isim OrhonUygurKarahanlı…nladım hükümdar ilin her yanında göz kulak tuttu hükümdarın hazinesi altın gümüşle doldu ögdülmiş’in hükümdara cevabı hükümdar bin yıl esen yaşasın…
- içre edat OrhonUygurKarahanlıiçinde içre içeride bu onlar için dünyada zillettir hazinedarın işi saray içindedir ağzına zehir sağdı bir şeyde bin delil bulur içeride aşsız dışar…
- çoḳ zarf Karahanlıçok bol hazine niye çok asker ve at gerek…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.