Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
4 Türkçe karşılık · 18 madde
hem 1
- hem bağlaç KarahanlıVe, hem, da
hemen 3
hem hem 1
- ap bağlaç UygurKarahanlıDa, dahi; hem … hem; olumsuzla ne … ne
hemen şimdi 1
- amtı zarf OrhonUygur2. anlam: şimdi bile, hemen şimdi
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “hem” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- anantaras isim Uygurbudist ānantarya öldükten hemen sonra cehenneme götüren beş ağır günah anantaras denen beş türlü ağır günah işlediysek…
- aş isim OrhonUygurKarahanlıyemek aş yiyecek yiyecek içecek yiyecek bilgili için bilgi hem giysi hem yemektir yemeğim arpa aşı yemeğini tattıran…
- basa edat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …rdır ardından gelen bilgidir sonraki bundan sonraki ali idi hemen ardından…
- basutçı isim UygurKarahanlı2. anlam: abhidharma çevirisinde koşul yardımcı neden hemen önceki aracısız koşul üç koşul öğe tek bir koşuldan doğan koşulunun eksik olması…
- bilgi isim UygurKarahanlı…si geniş bilge pek güzel söylemiş ey bilgisi derin olan onu hemen bırakmalı bilgide bana denk oldu malı olmayana bilgi tükenmez maldır bilgili bilg…
- cebre’il özel ad Karahanlı…nç çığlık sayha yalnızca bir kez cebrail’in sesi oldu onlar hemen sönüvermişlerdi onları yakalayacak bir çığlıktan başkasını beklemiyorlar…
- heme Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kur’an çevirisi mümin hemmet niyetlendi’ karşılığında onlardan sonraki topluluklar da her ümmet kendi peygamberini yakalama…
- ayan- fiil Uygursaygı duymak saygıyla bağlanmak derin öğretiyi işitince hemen inanç ve saygı duyarlar saygı duymasının amacı bakımından…
- başla- fiil OrhonUygurKarahanlı…ne yardım edip işe başlarsa kadehler dolaşmaya başlarsa işe hemen başlamış…
- bitin- fiil Karahanlı…a yazıldı yazıldığı için söz unutulmadan kalır tanıklıkları hemen yazılır…
- eḍerle- fiil Karahanlıeyerlemek atını tutup hemen eyerledi evinden kalkıp kardeşine doğru gitti…
- ewür- fiil UygurKarahanlıçevirmek döndürmek hep yüz çevirmek aytoldı hemen yüzünü çevirdi dönek dünya benden yüz çevirdi büyüklük bu beylik sana yüz çevirir onları bağışla y…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.