Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
4 Türkçe karşılık · 26 madde
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “hile” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- açsıḳ isim OrhonUygur2. anlam: açgözlülük açgözlü onların bir kısmı açgözlü huylu hileci gönüllü idiler…
- basımçı isim Karahanlıbaskıncı yağmacı kimi hırsız hilekâr yol kesen kimi baskıncı katil gevşek davranırsa baskıncı yıkım getirir…
- buyruḳ isim OrhonUygurKarahanlı…aiśravaṇa’nın üç büyük güçlü güvenilir komutanı ülke içinde hileci düzenbaz bir komutan var…
- ėsizlik isim Karahanlı…tülük fenalık kötülük edip sonra tövbe edenler kötülüklerle hile kuranlar bilmeden kötülük edenler kötülüğe hazırlanma kötülüğünü dindirsin…
- futsi özel ad Uygur…bilgenin adı ya da unvanı çince kökenli song futsi bilgenin hilesi de işe yaramayacak…
- ḫav Uyguranlamı kesinleşmeyen söz u ıı ticarette hile sayılırken ölçü araçları arasında terazisini ını hilesini…
- helaklik isim Karahanlıhelak yıkım firavun’un hilesi yıkımdan başka bir şey değildi kâfirlere yıkım olsun tanrı onları helak etti…
- çare isim Karahanlıçare yol kurtuluş yolu çoğu kez ile her şeyin bir hilesi düzeni çaresi vardır yalnız ölümün çaresi yoktur hükümdar dedi artık benim için çare yok ey…
- çeviş isim Uygur…yada dolaşıyor onun yolu yordamı nasıldır öyle usta çareyle hile düzen öğretirler…
- çıbun isim Karahanlı… emerler sinek büyük file düşman oldu bir sineğe karşı bile hile yürütemedi…
- çıġ isim UygurKarahanlı…altı ayak beş parmak yüksekliğinde biner ayak boylu satışta hile sayılırken terazisini ölçeğini ayağını parmağını kilesini bozdum ölçü ile hile ile…
- alda- fiil UygurKarahanlıaldatmak kandırmak aldatıp yeniden kaçtık hileci kişiler aldatıp durur düşman kötü kişi aldatır…
- ay- fiil OrhonUygurKarahanlı… bilgisize rüyanı anlatma dille söylenmemeli şimdi söyledim hile yener hangi söylediğin yüzünden dileseydik bunun benzerini söylerdik…
- edik- fiil UygurKarahanlı…düzelmez söylediğin söz iyi sonuç verdi song futsi bilgenin hilesi de başarılı olmayacak…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.