İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳıl- fiil

1.983 geçiş 161 biçim 20 eser KuTKBAbhMaitUShoRTTSek

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳıl- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḳıldı 278 (KuT, KB, DK, Abh) · kıldı 55 (EÇS, KB) · ḳılḍı 2 (KB) · qıldı 1 (ShoR)
  • ḳılur 278 (KuT, KB, AH, Abh) · kılur 10 (Mait, EÇS)
  • ḳılsa 194 (KB, KuT, AH, DLT) · kılsa 3 (EÇS, KB)
  • ḳıldılar 93 (KuT, DK, KB) · ḳılḍılar 1 (KuT)
  • ḳılıp 73 (KB, Abh, ShoR, U) · kılıp 9 (Mait, Man, EÇS) · qılıp 8 (ShoR)
  • ḳılmış 70 (Abh, KB, TT, KuT) · kılmış 33 (Mait, EÇS, BK) · qılmış 2 (ShoR)
  • ḳılurlar 64 (KuT, Mait, Sek, DLT) · kılurlar 3 (Mait, EÇS)
  • ḳılmaḳ 56 (KuT, Abh, KB, Mait) · kılmak 22 (EÇS, Mait) · kılmaḳ 5 (Mait) · ḳılmak 1 (KB)
  • ḳılu 35 (Abh, KB, KİP, KuT) · kılu 11 (Mait, BK) · qılu 1 (ShoR)
  • ḳılıŋlar 28 (KuT, ShoR) · kılıŋlar 3 (Mait, KuT)
  • ḳılayın 23 (KB, KuT, Mait, KP) · kılayın 1 (Mait)
  • ḳıldıŋ 23 (KB, KuT, DLT) · kıldıŋ 1 (KB)
  • ḳılġay 23 (KuT, KB, KP) · qılġay 1 (ShoR)
  • ḳılġan 22 (KuT, KB, AH) · kılġan 1 (KuT) · ḳılgan 1 (KuT)
  • ḳılġalı 21 (Abh, Sek, KB, Tövbe) · kılġalı 1 (Mait) · qılġalı 1 (ShoR)
  • ḳıltım 18 (U, KT, Tövbe, ŞU) · kıltım 6 (BK)
  • ḳılġuluḳ 17 (Abh, KuT) · qılġuluq 1 (ShoR)
  • ḳılmışın 12 (KB, Mait, KİP, KP) · kılmışın 1 (Mait) · qılmışın 1 (ShoR)
  • ḳılmasa 10 (KB, KuT) · kılmasa 1 (KB)
  • ḳılmaḳı 9 (Abh, KİP, KuT, KB) · kılmaḳı 3 (Mait) · kılmakı 1 (Mait)
  • ḳıltımız 7 (Tövbe, Huast, Sek) · kıltımız 5 (Mait)
  • ḳılsar 6 (Abh, Mait) · kılsar 6 (Mait) · qılsar 1 (ShoR)
  • ḳıltı 5 (U, Mait, KİP, ShoR) · kıltı 5 (Mait, BK)
  • ḳıldaçı 5 (KB, Abh, ShoR) · qıldaçı 1 (ShoR)
  • ḳılmadım 5 (KuT, KB, ŞU) · kılmadım 3 (EÇS, BK)
  • ḳıltaçı 4 (ShoR, U, Sek) · kıltaçı 1 (Mait)
  • kıltılar 3 (Mait) · ḳıltılar 1 (TT)
  • ḳılmadın 3 (KB) · kılmadın 1 (Mait)
  • ḳılmasar 2 (TT, ShoR) · kılmasar 1 (Mait)
  • kıltaçılar 2 (Mait) · qıltaçılar 1 (ShoR)
  • ḳılzun 2 (U, Abh) · kılzun 1 (Man)
  • kılmışka 1 (Mait) · ḳılmışḳa 1 (Abh)
  • kılzunlar 1 (Mait) · ḳılzunlar 1 (U)

Çekimli biçimler (161):

ḳıldı 278 ḳılur 278 ḳılsa 194 ḳıldılar 93 ḳılıp 73 ḳıldımız 71 ḳılmış 70 ḳılurlar 64 ḳılġıl 58 ḳılmaḳ 56 kıldı 55 ḳılıġlı 37 ḳılu 35 kılmış 33 ḳılmaz 33 ḳılıŋlar 28 ḳılıġlılar 27 ḳılmadı 24 ḳılayın 23 ḳıldım 23 ḳıldıŋ 23 ḳılġay 23 kılmak 22 ḳılġan 22 ḳılġalı 21 ḳılsalar 19 ḳıltım 18 ḳılmazlar 17 ḳılġuluḳ 17 ḳılmaġıl 16 ḳıldıŋız 14 ḳılmışın 12 ḳılġanlar 12 kılu 11 ḳılmasa 10 kılur 10 kılıp 9 ḳılmaḳı 9 qılıp 8 ḳılmaġay 7 ḳıltımız 7 ḳılsamiz 6 ḳılsar 6 ḳılsun 6 kıltım 6 kılsar 6 ḳılġuḳa 6 ḫıltım 5 kılmaḳ 5 ḳıltı 5 ḳıldaçı 5 ḳıltıŋız 5 kıltımız 5 kıltı 5 ḳılmadım 5 ḳılmadımız 5 ḳıltaçı 4 ḳılmadılar 4 ḳılmadıŋız 4 ḳılmaḳḳa 4 ḳılġanḳa 3 kılmadım 3 ḫılılmıs 3 kıltılar 3 kılurlar 3 ḳılmadın 3 kılmaḳı 3 kılıŋlar 3 ḳılmaġaylar 3 ḳılmışı 3 kılsa 3 ḳılmaḳnı 3 ḳılmaḳın 3 ḫılıp 2 ḳılmadıŋ 2 ḳılsam 2 ḳılmasar 2 ḳılmatımız 2 ḳılsaŋ 2 ḳıldaçılar 2 ḳılmaḳdın 2 qılmış 2 kıltaçılar 2 ḫıltaçı 2 ḳılmaḳta 2 ḳılmaḳıġ 2 ḳılzun 2 ḫılu 2 ḳılmaġuluḳ 2 ḫılġuluġ 2 ḳılḍı 2 ḳılıġlını 1 ḳılmaġlılar 1 ḫılmaġı 1 ḫılmıs 1 ḳılmaġınça 1 kılmakı 1 ḳılmaḳda 1 ḫıltı 1 kılmışka 1 kılmışın 1 ḳılmaḳtın 1 ḳılmaḳu 1 kılmasa 1 ḫılġuġa 1 kılmasar 1 kılzun 1 ḳılayin 1 ḳılmışta 1 kılzunlar 1 kılġalı 1 ḳılmışıġ 1 ḳılmışıŋ 1 ḳılmışḳa 1 kılġan 1 ḳılduḳuŋ 1 kıltaçı 1 kılır 1 kılmazun 1 qıldaçı 1 … ve 41 biçim daha

Abh Abhidharma (Shogaito)

137 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 5–9 … 偈yumdarsar iki tümen sekiz mıŋ girant-lar ol无念本uu tėm atlġ açari tsopın-ın ḳıldım 稽首薄伽衆徳山yinçürü töpün yükünürmn adı ködrülmiş-lik ḳamaġ edgülüg taġ-ḳa ::
Abh.Sho. 85–86 答şasdirakarė söz-ler uġrayu tükel-lig üçün öz-ke asıġ ḳılmaḳ adın-ḳa asıġ ḳıl -maḳ tėgli iki türlüg asıġ ḳılmaḳ-lıġ edgü-ler-ke.
Abh.Sho. 123–127 … orıdaçı bolsar-lar ödrü uyur(-lar) öz-in ök erdgeli sansar-tın kėŋürü aşıġ ḳılġalı tınlġ-lar-ḳa tėp問birök söz-leser bu yörügüg öz-in ök tuġz-un aġır ayançaŋ- …
Abh.Sho. 206 barça ınanmaḳ üz-e aġır aġır ayaġ ḳılıp töz baḫşı -lar-ıŋa anda-ta kėn şasdr yaradur-lar erti.
Abh.Sho. 212 alḳu şasdr yaradaçı baḫşı-lar aşnu-ça aġır ayaġ ḳılıp töz baḫşı-lar-ıŋa anda-ta kėn.
Abh.Sho. 429–430 tıdıġsız tuduġ -suz bolup alḳu tınlġ-lar-ta bar ḳılmaḳ erür uluġ yrlıḳan -çuçı köŋül-üg.
Abh.Sho. 464 serinmek-ig ustaçı ḳılur-lar.
Abh.Sho. 570 birle yene yörmiş bolur öz-ke asıġ ḳılmaḳ adın-ḳa asıġ ḳılmaḳ-ıġ ikigü-nüŋ ḳaraŋġu-sın tarġarmaḳ-lıġ yörügüg.
Abh.Sho. 765 若能无倒kim-ler usar könisinçe oŋaru-sınça ḳadıġlanu tavranu asıġ tusu ḳılġalı tınlġ-lar-ḳa yarası adı bolur baḫşı tėp.
Abh.Sho. 814 öz-ke asıġ ḳılmaḳ-lıġ edgü-sin umaz-lar tolu tükel ḳılġalı.
Abh.Sho. 1011–1014 … u ozduḳ-ta ḳudrultuḳ-ta köŋül köŋül-teki nom-ta ulatı-lar-ta tüşüt ögredig ḳılmış üçün aşnu-ḳı tez-e tanduru turur又如香花yene ḳaltı yıt-lıġ yıpar-lıġ ḫu-aġ şım …
Abh.Sho. 1035–1037 … ça -ḳadegi ḳayu bışrunmış yorıḳ(-ı ḳudı) küşüş-i neçük’ol adın-lar-ḳa asıġ ḳılmaḳ ermez mü.
Abh.Sho. 1067–1076 … miş iki türlüg buyan-lar-nıŋ tüş-in : yene iş -ledür-ler asıġ-lıġ meŋi-lig ḳılġalı alḳu tınlġ-lar-ıġ : ḳaltı üsdünki teg üküş telim buyan-lı bilge bilig-li < …
Abh.Sho. 1091–1093 … kisiŋe ulalduru tardar üçün kėnki-sin anın adamış ol basa tėp adın-ḳa asıġ ḳılmaḳ erser.
Abh.Sho. 1099–1100 … ş-niŋ uzanmaḳ-lıġ al-ı aldaġ-ı erür tavranmaḳ birle yaradılmış edgü-si-niŋ ḳılmış üçün erser.
Abh.Sho. 1185–1196 … r adın-lar-ḳa asıġ ḳılġalı amramaḳ ėrinçkemek -te taş öŋi adın-lar-ḳa asıġ ḳılur tėptėser bu oḳ inçip erür öz -ke asıġ ḳılmaḳ-nıŋ al-ı aldaġ-ı如世間人ḳaltı yėr …
Abh.Sho. 1224–1236 … ş-niŋ nomlamış nom-ı-nıŋ abipiray-ı erser küsemiş üçün erür tüzü asıġ tusu ḳılıp tınlġ-lar-ḳa sansar-lıġ tidig-teki alḳu-nı barça tardıp umuġ ınaġ bolġalı …
Abh.Sho. 1378–1384 … e) yme/tigü teg turur : anılayu oḳ uyur-lar ridi bögülenmek üz-e asıġ tusu ḳıl -ġalı tınlġ-lar-ḳa.
Abh.Sho. 1471–1477 … yörüg -ler-i aŋ’ilki tayanġuluḳ二turġuluḳ三söz-legülük vasdu四ḳılġu -luḳ五asıġ ḳılġu-luḳ (erür).
Abh.Sho. 1502 ḳaltı adın-ḳa asıġ ḳılġuluḳ tıldaġ-ḳa tükel-lig bolmaḳ erür ::
Abh.Sho. 1507–1510 二alḳu tınlġ-lar-ta teŋ tüz köŋül-lüg bolmaḳ三adın-ḳa asıġ (tusu) ḳılġuluḳ tıldaġ-ḳa tülek-lig bolmaḳ四adın-ḳa asıġ (tusu) ḳılġuluḳ al aldaġ-ḳa tükel- …
Abh.Sho. 1531–1535 … -lar-ıġ ündürti erser sansar-lıġ kök tidig-tin tėptėmiş erser adın-ḳa asıġ ḳılmaḳ-ḳa tükel-lig bolmaḳ erür çınkėrtü töz-lüg baḫşı-ḳa tėptėmiş-i erser.
Abh.Sho. 1548–1549 bir -in ödrü ḳılu tükedmiş ikinti-sin ödrü ḳılġalı uġramış.
Abh.Sho. 1551–1552 ḳılmaġu-luḳ mu ol tėp amtı vasubandu baḫşı-nıŋ yme andaġ oḳ ḳılġuluḳ iki türlüg iş-ler …
Abh.Sho. 1703–1704 … r eşidmek saḳınmaḳ üz-e büdgüllük erip ḳaltı adıġ ikigü-ni yörügüg adḳanġu ḳılur tėp.
Abh.Sho. 1971–1972 ne üçün ḳıldı bu sėzik-ig rėptėser azu-ça yme bar şasdr yaradıp kentü öz-ler-i söz-ledeç …
Abh.Sho. 2136–2137 yene ḳolulap nom-nuŋ töz-in çınınça kėrtü-sinçe ḳolulayu tüketdükte saŋgit ḳılıp ornadıp urdı-lar雜 蘊等pirakaranasikandak-ta ulatı-larıġ.
Abh.Sho. 2153–2156 … er adı ködrülmiş yıġıp alıp öŋdünki ḳayu nomlamış(-ın) tügüp şlok (taḳşut) ḳılıp olar-ḳa ḳadnayu nomlamış üçün adamış ol evdimek yıġmaḳ tėp.
Abh.Sho. 2224–2225 bar sudur-ta yrlıḳamış ḳayu neçe bar erser saŋgit ḳılmış yörüg-ler sav-lar vinay-taḳı ulatı sudur-taḳı ol bolur yėg adruḳ.
Abh.Sho. 2230–2231 … bidarim erür tŋri burḫan<-ḳa tapladılmış> tėp söz-leser yörügi ėyin saŋgit ḳılmış erür tėp.
Abh.Sho. 2236 bar sudur yme ök yörüg ėyin saŋgit ḳılmış ço’aġam-taḳı daşa’udar sudur-ta ulatı-lar erür.
Abh.Sho. 2244 birök mundaġ söz-leser uyur üçün ėyin ḳılġalı büdürü bilmek-ke.
Abh.Sho. 2338–2350 … sudur-ta orun々sayu saçuḳ-luġ -ın yrlıḳamış-ıġ alḳu maḫa şiravak-lar saŋgit ḳılıp or -nadıp urdı-lar ḳaltı udan şlok-ta ulatı-lar teg tėp yme ök öŋdünki teg …
Abh.Sho. 2541–2542 bu kėnki oḳış bu diravi-ḳa birsi ol先-ki oḳış大力奴baḫşı-nıŋ ḳılmış diravi-sıŋa yaraşı ol körüp uḳıdz-un-lar ::
Abh.Sho. 2638 ḳıldı ḳavır-a söz-lemekig tėp答.
Abh.Sho. 2971–2980 … z ertüki amtı aḳıġ-sız-ta ornadıp uḳıdıp adın yörügin kim adırtlıġ odġuraḳ ḳılsar bolur negü mün ḳadaġ.
Abh.Sho. 3388 tıdġalır üçün bular-nıŋ söz-lemiş-in anın bar ḳılmış ol bu sėzikig.
Abh.Sho. 3476 bu baḫşı ödgürmetin sudur abipiray-ın yaŋluḳ ḳılmış ol öŋi söz-lemekig.
Abh.Sho. 3684 anın bar ḳılmış ol bu savıġ tėp estiramati baḫşı söz-ler ::
Abh.Sho. 3766–3767 … mundaġ tėp söz-ler釋日 nom-ta bululġuluḳ bolmış öçmekig çadişkodi tört padak ḳılmış kergek.

Aynı gövdeden maddeler

“kıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).