Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḳıl — yalın hâliyle 231 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ḳıl 192 (KB, AH, DK, TT) · kıl 39 (EÇS, Mait, DK)
- ḳılḳı 170 (KB, AH) · ḳılkı 4 (KB)
- ḳılġa 30 (KB, KuT, TT) · kılġa 1 (KB)
- ḳılı 2 (U, Abh) · qılı 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (14):
Bağlamlar
Bütün geçişler (477) →KB Kutadgu Bilig
443 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 30 | sewüg sawçı birle ḳopurġıl mini / elig tuttaçı | ḳıl | könilik küni |
| KB 1325 | kirişke körü sen çıḳış | ḳıl | neŋiŋ / sözüŋ sözlemegil meger öz teŋiŋ |
| KB 2623 | amul bolsa ötrü atanur tüzün / silig bolsa | ḳılḳı | sewitür özün |
| KB 4323 | ḳara ḳılkı barça bolur ḳap ḳara / ḳara | ḳılma | özni küḍezü tura |
| KB 5522 | kötürme bayutma isiz öktemig / aġu | ḳılġa | şeksiz saŋa ot emig |
AH Atebetü’l-Hakâyık
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 157–160 | küḍezgil tiliŋni kel az | ḳıl | sözüŋ küḍezilse bu til küḍezlür özüŋ rėsul erni otḳa yüzin atġuçı til ol t … |
| AH 293–296 | … sında busuġlı ėcėl ėmėl timişim dost uzun sanmaḳ ol uzun sanma saḳınç üküş | ḳıl | ‘amėl |
| AH 325–328 | … şfiḳ bolup mihriban saŋa sanduḳuŋ teg musulmanḳa san cefa ḳıldaçıŋḳa yanut | ḳıl | vėfa arımaz neçe yusa ḳan birle ḳan |
| AH 461–464 | … urup ḳaza ḳaytarılmaz ḳatıġ ya ḳurup saŋa rėnc aŋa gėnc birigli uġan cėza‘ | ḳılma | ya rėnc iḍisi tarup |
| AH 473–476 | anın uş çıḳardım bu türki kitib kerek ḳıl tap ey dost kerek | ḳıl | itib bitidim bu taŋsuḳ turaf sözlerin ḳalı barsa özüm sözüm ḳalsu tip |
TT TT I-X
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 2. -29 | buyan edgü ḳılınç | ḳıl | . |
| T II Y 36.3.-51–52 | … ködügi bütmeyük teg . yėr-ke tŋri-ke sewinç tut [.] edgü ḳılınçlıġ iş öküş | ḳıl | . |
| T II Y 36.14-89–92 | saŋa törü-lüg törü tegdi [.] sėni ḳamaġ-un taplatı beg | ḳılġa | /i [.] yaġız yėrde tiki önti . tunçu-daḳı ḳ //////// ḳutrultı . tŋri-li yėr … |
| T II Y 36. 6.-129–131 | … rnaġ -lıġ orun anıŋ-ta [.] yėr-ke tŋri-ke sewinç tut . burḫan-lar-ḳa tapıġ | ḳıl | . |
| T II Y 36.11-171–172 | irtekün twraḳ buyan | ḳıl | . aşnuḳan irgürü etüz -üŋin küzed . |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 33/72a2 | … mini anıŋ içre yarġanlar suwnı tilemek üçün anıŋ fazlındın bolġay kim şükr | ḳılġa | sizler |
| Ku. T. 35/87b2 | … kim tandılar: eşitmeŋ bu ḳurʾannı laġv ḳılıŋ anıŋ içinde bolġay kim ġalebe | ḳılġa | sizler |
| Ku. T. 37/16a3 | … taptılar nelük indrülmez bir süre ḳaçan indrülse bir sure üstüvar berk yad | ḳılıŋa | anıŋ içinde toḳuşmaḳ körge sen anlarnı köŋülleri içre ig baḳarlar saŋa ögi … |
| Ku. T. 38/6a1 | … olarḳa ziyan ḳılġuçı nerse meger taŋrınıŋ yarlıġı birle taŋrı üze tevekkül | ḳılıŋ-a | müʾminler |
| Ku. T. 38/83a3 | 7 hezine | ḳılsun-a | kėŋlik iḍisi kėŋlikindin kimnüŋ tarusa anıŋ üze anıŋ ruzisi hezine ḳılsun … |
U Uigurica I-IV
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II B1-7-31 | ḳayu teginmek tıltaġınta az | ḳıl | … / [inç] bolur |
| U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 8–10 | birök igil tlmçi ḳarı törüçi ḳarı | ḳılı | bilgeler körkün ḳutrulġu tınlġlar . . . . [erser] ḫuanşı ım pusar ol tınlġ … |
| U II, T. III M. 225.-59-3 | parivaraçaki-ler-niŋ | ḳıl | -. . . . [mıs] arvıs-lar-ın keser-mn |
| U II, T. II Y 42.-19–27 | … trs körüm örtdüm erser bu on krmabut sıdım erser on türlüg aġ[ı]r ayıġ . . | [ḳı]l | . . ınç] tükel . . [ḳı]ltım erser anı barça alġunı nı ökünür-mn bilinür-mn … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.024.11–13 | yaraġay erdiŋ erdnin erser ayag | kıl | - ... amtı teŋrim (bu) böz ... / / arka (tı)nlıglar ... |
| Mai.Tek.064.16–21 | … ... -gel(i) ... ajunınta ... sarsıg savlıg ... kentü kılmış yazuḳl(ar) ... | kılum | ögrenme- |
| Mai.Tek.111.16–28 | … köŋ(ül) ... artamış toyın şm(nanç) upası upasançlar eren ... yavlaḳ kılınç | kıl | - / / ? tsuy irinçüke ökünç (köŋülin) öritmediler |
Sek Sekiz Yükmek
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.205 (Ia) | üleyür alḳınçuḳategi burḫanlar uruġı üzülmez | ḳılça | egsümez |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 43 | … kek ḳamuġ kişi-niŋ yalŋuḳ üze alım bil / Eḍgülüküg uġança elgiŋ bile telim | ḳıl |
Abh Abhidharma (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 2427–2430 | … germiş teginmiş üçün üç aġılıḳ nomuġ ḳaltı adı ködrülmiş yrlıḳamış ol ḳatı | ḳılı | ev-tin ünmiş-e tudmaḳıŋ meniŋ üç aġılıḳ nom-umın erdiŋü alp bulġuluḳ erür … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.1.4.R /4–6 | … mez erser : ötrü küntemek üç qata ög [darniġ] // üçer qata sözleser montaġ | qılı | yéti kün tolsar //[ne] tileki küsüşi erser barçanı bulır : |
Aynı gövdeden maddeler
“kıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).