İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

aġı isim

61 geçiş 11 biçim 12 eser KBKTKPMaitBKSekManU Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Değerli kumaş, ipek; hazine: “tabġaç bodun sabı süçig, aġısı yımşaḳ” Çin halkının sözü tatlı, ipeği yumuşak; “bir tümen aġı, altun kümüş” on bin (top) ipek, altın gümüş. Tanıklar: KT
  2. “aġı barım” mal mülk, hazine: “alḳu aġı barım” bütün malım mülküm; “aġlıḳtaḳı aġı barım” hazinedeki mal; “aġıbarımḳa tegip” hazineye ulaşıp. Tanıklar: KİPSekKP2Mait2U
  3. Armağan: “ıraḳ erser yablaḳ aġı bėrür” uzakta olursan kötü armağan verir. Tanıklar: KTBK

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aġı — yalın hâliyle 49 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • aġı 48 (KB, KP, Mait, KT) · agı 1 (Man)
  • agıg 1 (Man) · aġıġ 1 (U)

Çekimli biçimler (9):

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III M. 225-21.-2 … tarıġ as--lıġ-lar .. oot-ḳa çöklemis-ig yėteçi--ler .. yėriŋ as-lıġ-lar .. aġıġ as-lıġ-lar .. sül as-lıġ-lar .. yar as-lıġ-lar .. lisip as-lıġ-lar .. yiŋ …
T. III M. 225-2 … ıp ḳuna kesip ḳapıġ açıp sosın söküp . . . . . . . . . . . ḳıznaḳ-ḳa kirip aġı-barım-ḳa tegip baġın sesip busin alıp aŋın yükin yüte .. arḳa yükin kötürü ünzüzin …

Aynı gövdeden maddeler

“agı” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).