İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳıl- fiil

1.983 geçiş 161 biçim 20 eser KuTKBAbhMaitUShoRTTSek

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳıl- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḳıldı 278 (KuT, KB, DK, Abh) · kıldı 55 (EÇS, KB) · ḳılḍı 2 (KB) · qıldı 1 (ShoR)
  • ḳılur 278 (KuT, KB, AH, Abh) · kılur 10 (Mait, EÇS)
  • ḳılsa 194 (KB, KuT, AH, DLT) · kılsa 3 (EÇS, KB)
  • ḳıldılar 93 (KuT, DK, KB) · ḳılḍılar 1 (KuT)
  • ḳılıp 73 (KB, Abh, ShoR, U) · kılıp 9 (Mait, Man, EÇS) · qılıp 8 (ShoR)
  • ḳılmış 70 (Abh, KB, TT, KuT) · kılmış 33 (Mait, EÇS, BK) · qılmış 2 (ShoR)
  • ḳılurlar 64 (KuT, Mait, Sek, DLT) · kılurlar 3 (Mait, EÇS)
  • ḳılmaḳ 56 (KuT, Abh, KB, Mait) · kılmak 22 (EÇS, Mait) · kılmaḳ 5 (Mait) · ḳılmak 1 (KB)
  • ḳılu 35 (Abh, KB, KİP, KuT) · kılu 11 (Mait, BK) · qılu 1 (ShoR)
  • ḳılıŋlar 28 (KuT, ShoR) · kılıŋlar 3 (Mait, KuT)
  • ḳılayın 23 (KB, KuT, Mait, KP) · kılayın 1 (Mait)
  • ḳıldıŋ 23 (KB, KuT, DLT) · kıldıŋ 1 (KB)
  • ḳılġay 23 (KuT, KB, KP) · qılġay 1 (ShoR)
  • ḳılġan 22 (KuT, KB, AH) · kılġan 1 (KuT) · ḳılgan 1 (KuT)
  • ḳılġalı 21 (Abh, Sek, KB, Tövbe) · kılġalı 1 (Mait) · qılġalı 1 (ShoR)
  • ḳıltım 18 (U, KT, Tövbe, ŞU) · kıltım 6 (BK)
  • ḳılġuluḳ 17 (Abh, KuT) · qılġuluq 1 (ShoR)
  • ḳılmışın 12 (KB, Mait, KİP, KP) · kılmışın 1 (Mait) · qılmışın 1 (ShoR)
  • ḳılmasa 10 (KB, KuT) · kılmasa 1 (KB)
  • ḳılmaḳı 9 (Abh, KİP, KuT, KB) · kılmaḳı 3 (Mait) · kılmakı 1 (Mait)
  • ḳıltımız 7 (Tövbe, Huast, Sek) · kıltımız 5 (Mait)
  • ḳılsar 6 (Abh, Mait) · kılsar 6 (Mait) · qılsar 1 (ShoR)
  • ḳıltı 5 (U, Mait, KİP, ShoR) · kıltı 5 (Mait, BK)
  • ḳıldaçı 5 (KB, Abh, ShoR) · qıldaçı 1 (ShoR)
  • ḳılmadım 5 (KuT, KB, ŞU) · kılmadım 3 (EÇS, BK)
  • ḳıltaçı 4 (ShoR, U, Sek) · kıltaçı 1 (Mait)
  • kıltılar 3 (Mait) · ḳıltılar 1 (TT)
  • ḳılmadın 3 (KB) · kılmadın 1 (Mait)
  • ḳılmasar 2 (TT, ShoR) · kılmasar 1 (Mait)
  • kıltaçılar 2 (Mait) · qıltaçılar 1 (ShoR)
  • ḳılzun 2 (U, Abh) · kılzun 1 (Man)
  • kılmışka 1 (Mait) · ḳılmışḳa 1 (Abh)
  • kılzunlar 1 (Mait) · ḳılzunlar 1 (U)

Çekimli biçimler (161):

ḳıldı 278 ḳılur 278 ḳılsa 194 ḳıldılar 93 ḳılıp 73 ḳıldımız 71 ḳılmış 70 ḳılurlar 64 ḳılġıl 58 ḳılmaḳ 56 kıldı 55 ḳılıġlı 37 ḳılu 35 kılmış 33 ḳılmaz 33 ḳılıŋlar 28 ḳılıġlılar 27 ḳılmadı 24 ḳılayın 23 ḳıldım 23 ḳıldıŋ 23 ḳılġay 23 kılmak 22 ḳılġan 22 ḳılġalı 21 ḳılsalar 19 ḳıltım 18 ḳılmazlar 17 ḳılġuluḳ 17 ḳılmaġıl 16 ḳıldıŋız 14 ḳılmışın 12 ḳılġanlar 12 kılu 11 ḳılmasa 10 kılur 10 kılıp 9 ḳılmaḳı 9 qılıp 8 ḳılmaġay 7 ḳıltımız 7 ḳılsamiz 6 ḳılsar 6 ḳılsun 6 kıltım 6 kılsar 6 ḳılġuḳa 6 ḫıltım 5 kılmaḳ 5 ḳıltı 5 ḳıldaçı 5 ḳıltıŋız 5 kıltımız 5 kıltı 5 ḳılmadım 5 ḳılmadımız 5 ḳıltaçı 4 ḳılmadılar 4 ḳılmadıŋız 4 ḳılmaḳḳa 4 ḳılġanḳa 3 kılmadım 3 ḫılılmıs 3 kıltılar 3 kılurlar 3 ḳılmadın 3 kılmaḳı 3 kılıŋlar 3 ḳılmaġaylar 3 ḳılmışı 3 kılsa 3 ḳılmaḳnı 3 ḳılmaḳın 3 ḫılıp 2 ḳılmadıŋ 2 ḳılsam 2 ḳılmasar 2 ḳılmatımız 2 ḳılsaŋ 2 ḳıldaçılar 2 ḳılmaḳdın 2 qılmış 2 kıltaçılar 2 ḫıltaçı 2 ḳılmaḳta 2 ḳılmaḳıġ 2 ḳılzun 2 ḫılu 2 ḳılmaġuluḳ 2 ḫılġuluġ 2 ḳılḍı 2 ḳılıġlını 1 ḳılmaġlılar 1 ḫılmaġı 1 ḫılmıs 1 ḳılmaġınça 1 kılmakı 1 ḳılmaḳda 1 ḫıltı 1 kılmışka 1 kılmışın 1 ḳılmaḳtın 1 ḳılmaḳu 1 kılmasa 1 ḫılġuġa 1 kılmasar 1 kılzun 1 ḳılayin 1 ḳılmışta 1 kılzunlar 1 kılġalı 1 ḳılmışıġ 1 ḳılmışıŋ 1 ḳılmışḳa 1 kılġan 1 ḳılduḳuŋ 1 kıltaçı 1 kılır 1 kılmazun 1 qıldaçı 1 … ve 41 biçim daha

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

98 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.05–09 … üçün inçe saḳınu etgintimiz.. ilki ajunta üküş türl(ü)g buyan edgü kılınç kılmış ogrınta silik ... / / / ... / / / - -ta tükel(l)ig alp bulġulug kişi et-öz …
Mai.Tek.003.06–10 ç(a)ḳr(a)v(a)rt ėlig kan ornıŋa olurġulug tigin öge atıŋa abişıḳ kılmış bėş ajun tınlıglarag urunçaḳ tegin--miş
Mai.Tek.003.56–61 … e tört küşen uluşta baḳşılar boltı--lar kim burkan şazınıŋa ulug asag tusu kıltılar budaraḳişit srvaraḳişti ajoḳraḳkişiti olarka yėme yinçürü yükünür--men
Mai.Tek.004.38–39 üçünç manoçap atlıg kü kelig erdemin asag tusu kılma--kı antag erti..
Mai.Tek.004.59 … kişilenti erti.. viru(t)aḳ ili(g) beg basa basa şaḳilarag utmaḳ adaḳ asra kılmaḳ sav(lar)ag sözle--mişiŋe altı katunlar yirinçü--lüg bolup tod tolı savın u …
Mai.Tek.005.33–37 muntada ulatı sansız tümen tınlıg--larka köligesi üze asag tusu kılu yarlıḳadı.. bėşinç klyaḳasaprş börtmeki üze asag tusu kılmaḳ antag erti..
Mai.Tek.010.16 men yėme alku aġı barım iliksiz tutuḳsuz kö--ŋülin buşı bėrdim.. amtı kılmış edgü kılınçımka sevinçlig ögrün--çlüg ereyin bu sav(ag) (sözleyür) erken . …
Mai.Tek.018.20–24 … burkan nomınta evdin barktın önti tėp.. taḳı yėme alku yėr suv--larda sadu kılmaḳ ün ėştilti
Mai.Tek.027.27–29 maytrısimit nom bitigde tėgin öge atıŋa abişıḳ kılmaḳ atlıg törtünç ülüş tükedi .:. .:. .:.
Mai.Tek.039.04–12 … tegimlig bodis(a)v(a)t tebrençsiz et-özin tütrüm teriŋ dyan saḳınç yügerü kılur anı körüp kop yıŋaḳ--(taḳı) (kut) vahşikler ... (ėligin) kavşurup bodi--(s …
Mai.Tek.052.48–52 tört yıŋaḳtınkı bursoŋ (kuvr)aglarka süŋ tayaḳ kılsar (ı)ġlig yatġu evler itip buşı bėrser.. buyanlıg itip buşı bėrser.. ig--lig …
Mai.Tek.057b.08–10 ayıg kılınç ... -larıŋa ... yant / / / ... edgü kılınç kılġalı ünt / / r / -ler erdi..
Mai.Tek.058.05–08 … körserler şaḳi toyınlar özlüg--üg ölürürler ermiş tėp saḳı--nzun tėp inçe kılur erdi..
Mai.Tek.058.41–44 antag yavız kılınçlar kıltı.. taḳı ne ayıtmış kergek.. adan adan ol üdteki tınlıglar--nıŋ körksüz kılı …
Mai.Tek.063.06–11 … lar ol ü(dün) tamu -(lug) (e)tözin tükel bilge maytrı burkanka yaḳın tegip kılmış ayıg kılınçların kizlemedin bat--madın açarlar yadarlar..
Mai.Tek.065.18–22 … g erserler telim üküş yaz--uḳlarıŋa korkunçsuz aymançsız erser--ler kşanti kılu içkermedük erserler olar ol oġurda açıg emgekke tegmiş erserler..
Mai.Tek.070.51–52 biziŋ ilkideki kılmış kılınçımıznı yıġılmış kuvragka yarlıḳazun erdi..
Mai.Tek.071.26–32 … üllüg tevsiz kürsüz kılınçlıg erserler kılmış tsuyların ökünü tijit kşanti kılu ögren--(miş erser)ler.. olar öŋreki ögre--(tig) ... - / / inçe saḳınç saḳı …
Mai.Tek.072.54 … içig (tamu) ... / / 7 = 3b / iki otuzunç ülüş yėti p(a)t(a)r tapıg udug kılmadın kirtgünçlüg upasılarnaŋ bėrmiş buşıların tapınur erdiler..
Mai.Tek.074.10–14 kim yėme yaşut batut kılınçlıg tsuy ayıg kılınç kılıp ökünç köŋül öritmegüçiler olar inçe tėp saḳınurlar bizni tükel bilge maytr …
Mai.Tek.074.33–35 … öŋre kız kısġa üdte şaḳimun burkan şazanınta ayıg yavlaḳ körksüz kılınçlar kıltımız
Mai.Tek.078.01–03 … rmi p(a)t(a)r körüngüçiler.. olar mėni tapa kelip kılmış yazuḳların kşanti kıltı--lar
Mai.Tek.078.29 … ig özlerinte öŋi kıltımız sansız tümen keyiklerig / / arka balıḳ başlıg kıltımız..
Mai.Tek.079.03–05 … t(ėp) yarlıḳayur bėş türlüg tıltaġın tınl(ıglarnıŋ) kılmış tsuy irinçüleri kılmış (kuvratmış bol)ur..
Mai.Tek.079.11–15 bilip uḳup kılmış o(tsuz) emsiz ürüntegsiz kılmış erser a(yıg) kılınçların tegriklemiş erser ... (ayıg) yavlaḳ utlılıg erser …
Mai.Tek.079.27–31 … / i ötrü toyınlar.. ... -ü ötünürler o(tsuz emsi)z ürüntegsiz ayıg (kılınç kı)lmaḳ neteg bolur (erki t)ükel bilge maytrı (burkan i)nçe tėp yarlıḳayur
Mai.Tek.079.32–40 … nlıg ayıg yavlaḳ tsuy (iri)nçü kılıp basa basa ökünç (köŋü)l öritip kşanti kılsar öz ... -in yėrser müneser edgü kutlu--(g yalaŋuḳla)rnıŋ edgüsin ögser ... …
Mai.Tek.081.11–12 ne ayıg kılınç kılsar tınlıg--lar sekiz ulug örtlüg tamularda tuġarlar..
Mai.Tek.081.23–28 adruḳ ad(ruḳ) kü kelig erde(m) kılıp ... pançanvan kü- ... tag töpüsinte turup al(kudın) iştilü altunlug kövrüg …
Mai.Tek.082.59 neŋ sŋıt tam(uda) tugġulug ayıg kılınç kılmazun yine ök purunı arhant kü kelig erdemin kamag çmbudvip uluştaḳı tınlıg--(la …
Mai.Tek.083.59 edgü kılsar ayıg tüş bulır ayıg kılsar edgü tüş bulır tėp tėgliler tevlig kürlüg yazuḳug örtgüçi erser--ler tınlı …
Mai.Tek.088.25–37 … .. - / r öt eriginte ... ... ölümlüg ... - / / ler kamış alaçuḳ ... / sıra kılıŋlar (üdte) erigde sımtag ... -maḳ ajunlug ... ... kılur ... nomlamış ... üç mı …
Mai.Tek.089.49–61 … rduda ... - / / / maytrı burkan ... - / ... teŋri katunı maytrı (burkannıŋ kı)lmışın ėşidip ... ötrü tıtsı ... kırk tümen ... - / / tümen ... (teŋ)ri katunları …
Mai.Tek.095.07–11 … .. -g erd / / / aġar ayag küsüşi ... ... kop türlüg ... bökteg edgü kılınç kılzunlar ...
Mai.Tek.109.10–15 kö / - ... ... kutları buyanları isi(lip) ... (kı)lınç kılur ... sökgü ... -glig yazuḳka ... -nçka ekelerin ... - / - ... öglerin kaŋla …
6a-3 inçip yme şakimun [burḫan şazi-] nınta buyan [edgü ḳılınç ḳı]lmış . . .
Mai.T-11.7a.18–26 … erin aça saḳınur .. aġuḳmış tınlaġlaraġ talım ḳara ḳuş yügi üze em örünteg ḳılu saḳınur .. akḳy emgeklig tınlaġ-laraġ emgeklerinte ozuġuru ḳutġaru ayıġlar …
Mai.T-11.12a.24 adruḳ adruḳ aġar ayaġ ḳılur-lar ..
Mai.T-11.13a.19–23 … bramann(ı)ŋ ewiŋe tegür-üp üstün tŋri altın yalnḳuḳ edruḳ edruḳ aġar ayaġ ḳılurlar ..
Mai.T-11.15b.10–14 … tėser örüg amıl nirwann(ı)ŋ atı bolur .. taḳı yme brḫma atlaġ edgü ḳılınç ḳılm(a)ḳḳa ı<y>at bolur (.) yene yme ezrua tŋri bu ujakḳa özi tanuḳ boltı ..

Aynı gövdeden maddeler

“kıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).