Sek sözlüğü · madde
boş sıfat
Tanım
- Boş, serbest, özgür: “boş azad kişi barça eḍgü ḳulı” özgür, hür kişi iyiliğin kuludur; “üç ḳata oḳısar alḳu boş bolur” üç kez okursa hepsinden kurtulur; “tili boş kişi” dili gevşek (boşboğaz) kişi. Tanıklar: SekKBAH
- (Suçtan) kurtulmuş, bağışlanmış; “boşunu ötün-” bağışlanma dilemek: “tsuida yazuḳda boş bolayın” günahtan, suçtan kurtulayım; “yazuḳda boşunu ötünürbiz” suçumuzdan bağışlanmayı dileriz. Tanıklar: HuastU
- “boşuġ” izin, müsaade: “teŋri teŋrisi burkantın boşug yarlıḳap” Tanrılar Tanrısı Buda’dan izin alıp; “boşuġ birgü” izin vermeli. Tanıklar: MaitKB
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): boş — yalın hâliyle 126 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- boşuġ 6 (KB, ShoR) · boşug 1 (Mait)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →Sek Sekiz Yükmek
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.98 (Ia) | -lar yoḳadurlar yirig topraḳaġ iş işleyürler orunuġ | booş | |
| Jut.Sek.T-1.111–112 (Ib) | yme bo --- bitigig üç ḳata oḳısar alḳu | boş | bolur taḳı yme kim ḳayu tınlıġ |
| Jut.Sek.T-1.293–294 (Ia) | erkligler yme taplaġaylar yirig topraḳġ | boş | ḳodup barġaylar evde barḳda |
Aynı gövdeden maddeler
“boş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).