İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳıl- fiil

1.983 geçiş 161 biçim 20 eser KuTKBAbhMaitUShoRTTSek

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳıl- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḳıldı 278 (KuT, KB, DK, Abh) · kıldı 55 (EÇS, KB) · ḳılḍı 2 (KB) · qıldı 1 (ShoR)
  • ḳılur 278 (KuT, KB, AH, Abh) · kılur 10 (Mait, EÇS)
  • ḳılsa 194 (KB, KuT, AH, DLT) · kılsa 3 (EÇS, KB)
  • ḳıldılar 93 (KuT, DK, KB) · ḳılḍılar 1 (KuT)
  • ḳılıp 73 (KB, Abh, ShoR, U) · kılıp 9 (Mait, Man, EÇS) · qılıp 8 (ShoR)
  • ḳılmış 70 (Abh, KB, TT, KuT) · kılmış 33 (Mait, EÇS, BK) · qılmış 2 (ShoR)
  • ḳılurlar 64 (KuT, Mait, Sek, DLT) · kılurlar 3 (Mait, EÇS)
  • ḳılmaḳ 56 (KuT, Abh, KB, Mait) · kılmak 22 (EÇS, Mait) · kılmaḳ 5 (Mait) · ḳılmak 1 (KB)
  • ḳılu 35 (Abh, KB, KİP, KuT) · kılu 11 (Mait, BK) · qılu 1 (ShoR)
  • ḳılıŋlar 28 (KuT, ShoR) · kılıŋlar 3 (Mait, KuT)
  • ḳılayın 23 (KB, KuT, Mait, KP) · kılayın 1 (Mait)
  • ḳıldıŋ 23 (KB, KuT, DLT) · kıldıŋ 1 (KB)
  • ḳılġay 23 (KuT, KB, KP) · qılġay 1 (ShoR)
  • ḳılġan 22 (KuT, KB, AH) · kılġan 1 (KuT) · ḳılgan 1 (KuT)
  • ḳılġalı 21 (Abh, Sek, KB, Tövbe) · kılġalı 1 (Mait) · qılġalı 1 (ShoR)
  • ḳıltım 18 (U, KT, Tövbe, ŞU) · kıltım 6 (BK)
  • ḳılġuluḳ 17 (Abh, KuT) · qılġuluq 1 (ShoR)
  • ḳılmışın 12 (KB, Mait, KİP, KP) · kılmışın 1 (Mait) · qılmışın 1 (ShoR)
  • ḳılmasa 10 (KB, KuT) · kılmasa 1 (KB)
  • ḳılmaḳı 9 (Abh, KİP, KuT, KB) · kılmaḳı 3 (Mait) · kılmakı 1 (Mait)
  • ḳıltımız 7 (Tövbe, Huast, Sek) · kıltımız 5 (Mait)
  • ḳılsar 6 (Abh, Mait) · kılsar 6 (Mait) · qılsar 1 (ShoR)
  • ḳıltı 5 (U, Mait, KİP, ShoR) · kıltı 5 (Mait, BK)
  • ḳıldaçı 5 (KB, Abh, ShoR) · qıldaçı 1 (ShoR)
  • ḳılmadım 5 (KuT, KB, ŞU) · kılmadım 3 (EÇS, BK)
  • ḳıltaçı 4 (ShoR, U, Sek) · kıltaçı 1 (Mait)
  • kıltılar 3 (Mait) · ḳıltılar 1 (TT)
  • ḳılmadın 3 (KB) · kılmadın 1 (Mait)
  • ḳılmasar 2 (TT, ShoR) · kılmasar 1 (Mait)
  • kıltaçılar 2 (Mait) · qıltaçılar 1 (ShoR)
  • ḳılzun 2 (U, Abh) · kılzun 1 (Man)
  • kılmışka 1 (Mait) · ḳılmışḳa 1 (Abh)
  • kılzunlar 1 (Mait) · ḳılzunlar 1 (U)

Çekimli biçimler (161):

ḳıldı 278 ḳılur 278 ḳılsa 194 ḳıldılar 93 ḳılıp 73 ḳıldımız 71 ḳılmış 70 ḳılurlar 64 ḳılġıl 58 ḳılmaḳ 56 kıldı 55 ḳılıġlı 37 ḳılu 35 kılmış 33 ḳılmaz 33 ḳılıŋlar 28 ḳılıġlılar 27 ḳılmadı 24 ḳılayın 23 ḳıldım 23 ḳıldıŋ 23 ḳılġay 23 kılmak 22 ḳılġan 22 ḳılġalı 21 ḳılsalar 19 ḳıltım 18 ḳılmazlar 17 ḳılġuluḳ 17 ḳılmaġıl 16 ḳıldıŋız 14 ḳılmışın 12 ḳılġanlar 12 kılu 11 ḳılmasa 10 kılur 10 kılıp 9 ḳılmaḳı 9 qılıp 8 ḳılmaġay 7 ḳıltımız 7 ḳılsamiz 6 ḳılsar 6 ḳılsun 6 kıltım 6 kılsar 6 ḳılġuḳa 6 ḫıltım 5 kılmaḳ 5 ḳıltı 5 ḳıldaçı 5 ḳıltıŋız 5 kıltımız 5 kıltı 5 ḳılmadım 5 ḳılmadımız 5 ḳıltaçı 4 ḳılmadılar 4 ḳılmadıŋız 4 ḳılmaḳḳa 4 ḳılġanḳa 3 kılmadım 3 ḫılılmıs 3 kıltılar 3 kılurlar 3 ḳılmadın 3 kılmaḳı 3 kılıŋlar 3 ḳılmaġaylar 3 ḳılmışı 3 kılsa 3 ḳılmaḳnı 3 ḳılmaḳın 3 ḫılıp 2 ḳılmadıŋ 2 ḳılsam 2 ḳılmasar 2 ḳılmatımız 2 ḳılsaŋ 2 ḳıldaçılar 2 ḳılmaḳdın 2 qılmış 2 kıltaçılar 2 ḫıltaçı 2 ḳılmaḳta 2 ḳılmaḳıġ 2 ḳılzun 2 ḫılu 2 ḳılmaġuluḳ 2 ḫılġuluġ 2 ḳılḍı 2 ḳılıġlını 1 ḳılmaġlılar 1 ḫılmaġı 1 ḫılmıs 1 ḳılmaġınça 1 kılmakı 1 ḳılmaḳda 1 ḫıltı 1 kılmışka 1 kılmışın 1 ḳılmaḳtın 1 ḳılmaḳu 1 kılmasa 1 ḫılġuġa 1 kılmasar 1 kılzun 1 ḳılayin 1 ḳılmışta 1 kılzunlar 1 kılġalı 1 ḳılmışıġ 1 ḳılmışıŋ 1 ḳılmışḳa 1 kılġan 1 ḳılduḳuŋ 1 kıltaçı 1 kılır 1 kılmazun 1 qıldaçı 1 … ve 41 biçim daha

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

930 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/1b3 … ir yawuzluḳ şad bolurlar anıŋ birle eger serse sizler sakınsa sizler ziyan ḳılmaz sizke olarnıŋ alları nerse. ol taŋrı ol kim ḳılurlar ḳapsayu bilgen
4 … utlardın meger ol kim erklendi eligleriŋiz taŋrınıŋ bitigi siziŋ üze helal ḳıldı sizke ol kim anda aḍın ol kim tilese siz mallarıŋız birle parsalar zina ḳı …
Ku. T. 26/28a3 57 anlar kim bittiler ḳıldılar eḍgülükler munu kigrür-miz olarnı uştmahlarḳa kim aḳar astınıda anın arıḳl …
Ku. T. 26/61b1 … a aşnu minnet ḳıldı taŋrı siziŋ üze belgülüg tileŋler ol taŋrı erür nė kim ḳılur sizler bilgen
Ku. T. 26/80b3 … törütmişini kim kim tutsa yekni dost taŋrıda aḍın çın-oḳ ziyan ḳıldı ziyan ḳılmaḳ belgülüg
Ku. T. 27/47a3 160 Zulm birle anlardın kim cuhud boldılar haram ḳıldımız olar üze arıġlar helal ḳılındı olarḳa yüz ewürmekleri birle taŋrı yolındın …
Ku. T. 27/24b3 9 vaʿde ḳıldı taŋrı anlarḳa kim bittiler ḳıldılar eḍgülüklerni olarḳa yarlıḳamaḳ hem yanut uluġ
Ku. T. 28/1b1 SURETÜ’L a’RAF / 88 aydılar: bir ögür anlar kim boynaġuluḳ ḳıldılar boḍnındın: çıḳarġay- miz oḳ seni ey Şuʿayb hem yime anlarnı kim bittiler s …
Ku. T. 28/31a1 … çan tuttı erse olarnı yer titremeki aydı: iḍim eger tilese sen helak / yoḳ ḳılur sen olarnı aşnu mėni yoḳatur mu sen anıŋ birle kim ḳıldı uḳuşsuzlar bizdin …
Ku. T. 28/59a3 190 ḳaçan bėrdi erse ol ikike eḍgü ʿayal ḳıldılar aŋar ülüş ortaḳ anıŋ içinde bėrdi ikegü uluġ taŋrı andın ortaḳ ḳatarlar
Ku. T. 28/84a3 37 aḍırmaḳ üçün taŋrı arıġsıznı arıġdın ḳılmaḳ üçün arıġsıznı amarısını amarı üze üze üze ḳılsa anı ḳamuġ ḳılsa anı tamuġ …
Ku. T. 29/18b2 … unlar içinde huneyn kün bu ne-erse ançada ḫoş keldi sizke üküşlüküŋüz asıġ ḳılmadı sizdin nerse tarudı siziŋ üze yer ol kim kėŋüdi erdi yana evüldüŋüz arḳa b …
Ku. T. 29/51a1 … arı amarınıŋ dostları fermanlayurlar eḍgülükni yıġarlar yawuz işdin aḍaḳın ḳılurlar namaznı bėrürler zekatnı boyun sunurlar taŋrı hem yalavaçıḳa bu ögür olarn …
Ku. T. 30/22a1–2 29 ḳaçan kim tüp tüz ḳılsa-miz anı ürse men anıŋ içinde men yaratmış candın tüşüŋler aŋar yüknügliler
Ku. T. 30/45a2 34 tegdi olarḳa ėsizlikleri anı kim ḳıldılar tüşti olarḳa ne kim anıŋ birle ėlükler erdiler
Ku. T. 30/73b3 … erni isigdin köŋlekler kim küḍezür sizlerni yaġılıḳıŋız[dın] andaġuḳ tükel ḳılur irinçini sizlerniŋ üze bolġay kim sizler boyun bėrgey sizler
Ku. T. 31/3a1 … ıŋız bir taŋrı ol yana kim kim umanur erse ya ḳorḳar erse iḍisiŋe tuşmaḳnı ḳılsun tuşmaḳnı eḍgü iş ortaḳ ḳatmasun iḍi ḳulluḳı içinde biregüni
Ku. T. 31/26b1–2 67 yad ḳılmadı mu ademi kim biz törüttimiz anı anda burun ermez erdi nerse
Ku. T. 31/55a3 69 atġıl ol kim seniŋ saġ elgiŋde turur siŋürsün anı kim ḳıldılar bütünlükin anı kim ḳıldılar cadunıŋ ėtigi / alı ḳurtulmaz cadu ḳayu yerde …
Ku. T. 31/88b1–2 116 ançada aydımız: feriştelerke: secde ḳılıŋ ademḳa secde ḳıldılar meger melʿun unamadı
Ku. T. 32/25b3 … ey ögür bilmedim sizke taŋrıdın mėnde aḍın yaḳġıl maŋa ey haman balçıḳ üze ḳılġıl maŋa ap meniŋ üçün köşk bolġay kim köz kemişgey men musa taŋrısıŋa men sėz …
Ku. T. 33/9a1–3 43 ol taŋrı niʿmet ḳılur siziŋ üze hem ferişteleri çıḳarur üçün sizni ḳaraŋḳuluḳlardın nur tapa erü …
Ku. T. 33/39a3 19 aydılar: ey iḍimiz yıratġıl seferlerimiz arasını. küç ḳıldılar özleriŋe ḳıldımız olarnı keleçüler tardımız olarnı tegme tarmaḳ bütünlükin …
Ku. T. 33/69b3 … şüşlük barça anıŋ tapa aġar yaḫşı söz yime eḍgü iş kötrür anı anlar kim al ḳılurlar yawuzlar birle olarḳa ḳın ḳatıġ olarnıŋ alları bu ögür ol helak bolur
Ku. T. 34/24b1–2 … diler ḳaçan ayılsa olarḳa: taŋrı yoḳ tapınmaḳḳa meger bir taŋrı boynaġuluḳ ḳılur erdiler
Ku. T. 34/55a1 … aġlıḳıŋnı tilemek birle anıŋ saġlıḳlarıŋa. bütünlükin üküş ortaḳlardın küç ḳılurlar amarıları amarı üze meger anlar kim bittiler ḳıldılar eḍgülükler nėme az t …
Ku. T. 34/77b2 … : tapmaz-miz olarḳa meger yaġutġalar bizni taŋrıḳa yawuḳluḳ. ol taŋrı hükm ḳılur olar ara anıŋ içinde kim olar anıŋ içinde tartışıġlı ol ol taŋrı köndürmez …
Ku. T. 35/12a1–3 … tlıḳ üze keldi saŋa meniŋ belgülerim yalġan tuttuŋız anıŋ birle boynaġuluḳ ḳıldıŋız bolduŋ sen kafirlerdin
Ku. T. 35/55b1–3 … l bütünlükin taŋrınıŋ vaʿdesi rast turur yarlıḳatu ḳolġıl yazuḳuŋnı tesbih ḳılġıl iḍiŋe hamd aytu kėçelik hem ertelerde
Ku. T. 35/76b2 10 ḳıldı anlar içinde taġlar üstünindin berekat ḳıldı anıŋ içre endaze ḳıldı anıŋ içinde ruzilerini tört kün içinde beraber tileglilerke
Ku. T. 36/18a3 … ı taŋrı üze yalġannı eger tilese taŋrı mühr urur seniŋ köŋlüŋ üze belgüsüz ḳılur taŋrı batılnı çın ḳılur çınlıḳ / rastlıḳnı sözlerini ol bilgen köŋül--lerd …
Ku. T. 36/40b1–3 12 ol kim törütti cüftlerni ḳamuġını ḳıldı sizke kemidin hem yılḳılardın anı kim atlanur sizler
Ku. T. 36/81a2 27 yime kėŋlik kim erdiler anıŋ içinde temaşa ḳılıġlılar
Ku. T. 36/105a2 30 amma anlar kim taptılar hem ḳıldılar eḍgü işler kigrür olarnı iḍileri rahmeti içiŋe [ol] ol ḳurtulmaḳ belgülüg
Ku. T. 37/20a2 28 ol anlar uḍtılar aŋar kim na-ḫoşnud ḳılġay taŋrı unamadılar anıŋ rızasını yoḳ ḳıldı işlerini
Ku. T. 37/40a3 20 vaʿde ḳıldı sizke taŋrı ġanimetler üküş alur sizler anı terkletti siziŋ üçün bu yıġdı …
Ku. T. 37/75b2–3 26 ol kim ḳıldı taŋrı birle aḍın ilah atıŋlar köni ḳatıġ ḳın içiŋe
Ku. T. 38/31b2 … rur taŋrı kim yoḳ anda aḍın taŋrı meger ol erklig arıġ esenlik bėrgen imin ḳılġan rast tanuḳ misl yoḳ ʿaybsuz uluġ arıġ taŋrı andın kim ortaḳ ḳatarlar
Ku. T. 38/58a2 … ḳıldılar andlarını ḳalḳan yüz ewürdiler taŋrınıŋ yolındın olar nėme yawuz ḳılur erürler
Ku. T. 38/84a3 8 neçe uluşdın boynaġuluḳ ḳıldı iḍi fermanındın anıŋ yalavaçı fermanındın hisab ḳıldımız aŋar ḳatıġ hisab …

Aynı gövdeden maddeler

“kıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).