Tanım
- Boy, beden, gövde: “ḳaġıl teg köni boḍ egildi” ok gibi dimdik boy eğildi; “boḍum erdi oḳ teg” boyum ok gibiydi; “ayı boḍ uzun bolsa” boy pek uzun olursa; “ḳız bodı anıŋ tal” kızın boyu söğüt (gibi); “bod sın” boy bos, beden; “üç er bodınça édiz” üç adam boyu yüksekliğinde; “bodumın tutuşu ınanur men” kendimi (bütün varlığımla) tutarak inanırım. Tanıklar: ShoR2KB4DLT
- (Kuran çevirisinde) kendi, can (nefs): “kim küdezse öz boḍını yawuz ḳındın” kendini kötü azaptan koruyan. Tanıklar: KuT
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): boḍ — yalın hâliyle 16 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- boḍ 11 (KB) · bod 5 (T, ShoR, KB)
- boḍı 7 (KB, AH) · bodı 3 (ShoR, DLT)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (23) →KB Kutadgu Bilig
23 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 371 | boḍum | erdi oḳ teg köŋül erdi ya / köŋül ḳılġu oḳ teg boḍum boldı ya | |
| KB 371 | boḍum erdi oḳ teg köŋül erdi ya / köŋül ḳılġu oḳ teg | boḍum | boldı ya |
| KB 1055 | tadu artadı kör küçi eksüdi / ḳaġıl teg köni | boḍ | egildi ḳoḍı |
| KB 1099 | boḍum | erdi oḳ teg egildi boḍum / tiriglik tükedi yetildi ölüm | |
| KB 1099 | boḍum erdi oḳ teg egildi | boḍum | / tiriglik tükedi yetildi ölüm |
| KB 1102 | kimiŋ egri bolsa köni tal | boḍı | / köni ḳılġu köŋlin yetildi öḍi |
| KB 1614 | ḳapuġda ḳalan | boḍ | tirildi tolu / ḳanı bir işimke yaraġlı talu |
| KB 1618 | bu | boḍ | sın yorıġlı ḳara baş ḳalın / kişi tip ınanġu kişi yoḳ bilin |
| KB 1622 | ḳalın | boḍ | ḳara baş yorıġlı telim / telimde tilese tusuġlısı yoḳ |
| KB 1849 | yüzi körki ḳılḳı ḳılınçı ne ol / yaşı ḳurı | bod | sın awınçı ne ol |
| KB 2083 | yüzi körki körklüg kerek beg yülüg / | boḍı | ortu bolsa ne çawluġ külüg |
| KB 2086 | ayı | boḍ | uzun bolsa ögmez bilig / ayı ma çöküt bolsa bolmaz silig |
| KB 2087 | ḳalı mundaġ erse | boḍ | ortu kerek / boḍı ortu bolsa bolur eḍgürek |
| KB 2087 | ḳalı mundaġ erse boḍ ortu kerek / | boḍı | ortu bolsa bolur eḍgürek |
| KB 2089 | boḍı | ḳısġa yunçıġ ḳılınçı buşı / buşı ḳayda bolsa tütüşke başı | |
| KB 2090 | boḍ | ortu kerek hem teŋinçe yaraġ / işiŋ ortu tut ay biliglig kişi | |
| KB 2488 | yüzi körki | boḍ | til uḳuş ög bilig / ḳılınçı bularḳa tükel teŋ kerek |
| KB 2663 | yüzi körki körklüg kerek hem | boḍı | / yülüg bolsa boḍ sın kişide keḍi |
| KB 2663 | yüzi körki körklüg kerek hem boḍı / yülüg bolsa | boḍ | sın kişide keḍi |
| KB 2914 | yalıŋ yüzlüg oġlan tolun teg yüzi / | boḍı | tal ḳara saç beḍiz teg özi |
| KB 3718 | törütti ḳalın | boḍ | bu sansız tirig / tirilgü birür ḳoḍmaz açın birig |
| KB 6532 | ḳadıŋ teg | boḍum | erdi oḳ teg köni tüz / ya teg egri boldı egildim töŋittim |
| KB 6596 | bu | boḍ | sın yorıġlı kişi erse barça / firiştemü erdi olar ne bileyi |
Aynı gövdeden maddeler
“bod” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).