İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳıl- fiil

1.983 geçiş 161 biçim 20 eser KuTKBAbhMaitUShoRTTSek

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳıl- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḳıldı 278 (KuT, KB, DK, Abh) · kıldı 55 (EÇS, KB) · ḳılḍı 2 (KB) · qıldı 1 (ShoR)
  • ḳılur 278 (KuT, KB, AH, Abh) · kılur 10 (Mait, EÇS)
  • ḳılsa 194 (KB, KuT, AH, DLT) · kılsa 3 (EÇS, KB)
  • ḳıldılar 93 (KuT, DK, KB) · ḳılḍılar 1 (KuT)
  • ḳılıp 73 (KB, Abh, ShoR, U) · kılıp 9 (Mait, Man, EÇS) · qılıp 8 (ShoR)
  • ḳılmış 70 (Abh, KB, TT, KuT) · kılmış 33 (Mait, EÇS, BK) · qılmış 2 (ShoR)
  • ḳılurlar 64 (KuT, Mait, Sek, DLT) · kılurlar 3 (Mait, EÇS)
  • ḳılmaḳ 56 (KuT, Abh, KB, Mait) · kılmak 22 (EÇS, Mait) · kılmaḳ 5 (Mait) · ḳılmak 1 (KB)
  • ḳılu 35 (Abh, KB, KİP, KuT) · kılu 11 (Mait, BK) · qılu 1 (ShoR)
  • ḳılıŋlar 28 (KuT, ShoR) · kılıŋlar 3 (Mait, KuT)
  • ḳılayın 23 (KB, KuT, Mait, KP) · kılayın 1 (Mait)
  • ḳıldıŋ 23 (KB, KuT, DLT) · kıldıŋ 1 (KB)
  • ḳılġay 23 (KuT, KB, KP) · qılġay 1 (ShoR)
  • ḳılġan 22 (KuT, KB, AH) · kılġan 1 (KuT) · ḳılgan 1 (KuT)
  • ḳılġalı 21 (Abh, Sek, KB, Tövbe) · kılġalı 1 (Mait) · qılġalı 1 (ShoR)
  • ḳıltım 18 (U, KT, Tövbe, ŞU) · kıltım 6 (BK)
  • ḳılġuluḳ 17 (Abh, KuT) · qılġuluq 1 (ShoR)
  • ḳılmışın 12 (KB, Mait, KİP, KP) · kılmışın 1 (Mait) · qılmışın 1 (ShoR)
  • ḳılmasa 10 (KB, KuT) · kılmasa 1 (KB)
  • ḳılmaḳı 9 (Abh, KİP, KuT, KB) · kılmaḳı 3 (Mait) · kılmakı 1 (Mait)
  • ḳıltımız 7 (Tövbe, Huast, Sek) · kıltımız 5 (Mait)
  • ḳılsar 6 (Abh, Mait) · kılsar 6 (Mait) · qılsar 1 (ShoR)
  • ḳıltı 5 (U, Mait, KİP, ShoR) · kıltı 5 (Mait, BK)
  • ḳıldaçı 5 (KB, Abh, ShoR) · qıldaçı 1 (ShoR)
  • ḳılmadım 5 (KuT, KB, ŞU) · kılmadım 3 (EÇS, BK)
  • ḳıltaçı 4 (ShoR, U, Sek) · kıltaçı 1 (Mait)
  • kıltılar 3 (Mait) · ḳıltılar 1 (TT)
  • ḳılmadın 3 (KB) · kılmadın 1 (Mait)
  • ḳılmasar 2 (TT, ShoR) · kılmasar 1 (Mait)
  • kıltaçılar 2 (Mait) · qıltaçılar 1 (ShoR)
  • ḳılzun 2 (U, Abh) · kılzun 1 (Man)
  • kılmışka 1 (Mait) · ḳılmışḳa 1 (Abh)
  • kılzunlar 1 (Mait) · ḳılzunlar 1 (U)

Çekimli biçimler (161):

ḳıldı 278 ḳılur 278 ḳılsa 194 ḳıldılar 93 ḳılıp 73 ḳıldımız 71 ḳılmış 70 ḳılurlar 64 ḳılġıl 58 ḳılmaḳ 56 kıldı 55 ḳılıġlı 37 ḳılu 35 kılmış 33 ḳılmaz 33 ḳılıŋlar 28 ḳılıġlılar 27 ḳılmadı 24 ḳılayın 23 ḳıldım 23 ḳıldıŋ 23 ḳılġay 23 kılmak 22 ḳılġan 22 ḳılġalı 21 ḳılsalar 19 ḳıltım 18 ḳılmazlar 17 ḳılġuluḳ 17 ḳılmaġıl 16 ḳıldıŋız 14 ḳılmışın 12 ḳılġanlar 12 kılu 11 ḳılmasa 10 kılur 10 kılıp 9 ḳılmaḳı 9 qılıp 8 ḳılmaġay 7 ḳıltımız 7 ḳılsamiz 6 ḳılsar 6 ḳılsun 6 kıltım 6 kılsar 6 ḳılġuḳa 6 ḫıltım 5 kılmaḳ 5 ḳıltı 5 ḳıldaçı 5 ḳıltıŋız 5 kıltımız 5 kıltı 5 ḳılmadım 5 ḳılmadımız 5 ḳıltaçı 4 ḳılmadılar 4 ḳılmadıŋız 4 ḳılmaḳḳa 4 ḳılġanḳa 3 kılmadım 3 ḫılılmıs 3 kıltılar 3 kılurlar 3 ḳılmadın 3 kılmaḳı 3 kılıŋlar 3 ḳılmaġaylar 3 ḳılmışı 3 kılsa 3 ḳılmaḳnı 3 ḳılmaḳın 3 ḫılıp 2 ḳılmadıŋ 2 ḳılsam 2 ḳılmasar 2 ḳılmatımız 2 ḳılsaŋ 2 ḳıldaçılar 2 ḳılmaḳdın 2 qılmış 2 kıltaçılar 2 ḫıltaçı 2 ḳılmaḳta 2 ḳılmaḳıġ 2 ḳılzun 2 ḫılu 2 ḳılmaġuluḳ 2 ḫılġuluġ 2 ḳılḍı 2 ḳılıġlını 1 ḳılmaġlılar 1 ḫılmaġı 1 ḫılmıs 1 ḳılmaġınça 1 kılmakı 1 ḳılmaḳda 1 ḫıltı 1 kılmışka 1 kılmışın 1 ḳılmaḳtın 1 ḳılmaḳu 1 kılmasa 1 ḫılġuġa 1 kılmasar 1 kılzun 1 ḳılayin 1 ḳılmışta 1 kılzunlar 1 kılġalı 1 ḳılmışıġ 1 ḳılmışıŋ 1 ḳılmışḳa 1 kılġan 1 ḳılduḳuŋ 1 kıltaçı 1 kılır 1 kılmazun 1 qıldaçı 1 … ve 41 biçim daha

KB Kutadgu Bilig

589 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 32 uluġ künde körkit olarnıŋ yüzin / elig tuttaçı ḳılġıl eḍgü sözin
KB 300 uḳuş bolsa aslı bolur bolsa er / bilig bolsa beglik ḳılur ḳılsa er
KB 444 kişi imini kör usallıḳ ḳılur / yaġı yetse öŋdün usallar ölür
KB 692 törümiş neŋ erse yoḳalġu turur / törütügli ḫaliḳ ne ḳolsa ḳılur
KB 848 özüm taplamaz neŋ biri yalġan ol / munıŋda basası bu küç ḳılġan ol
KB 947 tapuġ ḳılma ḳılsa sezaḳa tapın / seza beg bilir ol tapuġçı baḳın
KB 1092 cefa ḳıldı tip sen ilenme maŋa / meniŋde cefaçı bu dünya saŋa
KB 1150 çıġayḳa üledi kör altun kümüş / ḳadaşlarḳa ḳıldı ḳumaru üküş
KB 1250 bayatḳa şükür ḳıldı artuḳ üküş / bayat birmişiŋe oġulḳa uḳuş
KB 1511 ayur ay ınançsız ajun bi-vefa / nelük ḳıldıŋ emdi maŋa sen cefa
KB 1635 bu ay toldı tapġı telim erdi kör / kişilik ḳılayin anıŋ yanḳı kür
KB 1774 ḳutuldı ilig ḳıldı inçin sewinç / yetildi tiriglik bu buldı awınç
KB 2018 bu beglik baġı kör bu iki bolur / bu iki tükel bolsa beglik ḳılur
KB 2297 bu köŋli beḍük er usallıḳ ḳılur / usal er ya buzlur ya öḍsüz ölür
KB 2483 bu erdem bilig kör kerek barça tüz / uluġ ḫacib ötrü ḳızıl ḳılsa yüz
KB 2630 ḳamuġ türlüg erdem bu bilse tükel / bu erdem bile er meŋiz ḳılsa al
KB 2881 maŋa ayġıl emdi iḍişçi başı / negü teg kerek ḳılsa içgü işi
KB 3054 ḳayu eḍgü ḳaldı maŋa ḳılmadıŋ / negü arzu ḳaldı maŋa birmediŋ
KB 3166 biliglig uḳuşluġ bilir bilse iş / biliglig uḳuşluġ ḳılur ḳılsa iş
KB 3269 kişi tip ayurlar ḳayu ol kişi / kişike asıġ ḳılsa itse işi
KB 3404 törütti bayat bu ajunuġ bilip / yigü içgü ıḍtı halaldin ḳılıp
KB 3545 tiriglik mün ol kör ḳamuġ eḍgüke / yaya ḳılmaġıl sen anı ay böke
KB 3734 yime va‘de ḳılmış üküş eḍgülük / aġırlıḳ açıġlar yigü keḍgülük
KB 3852 negü ḳıldım erse berü kelmedi / kese sözledi söz köŋül birmedi
KB 3959 yana kirdi oḍġurmış elgin tutup / orun ḳıldı törde aġırlap öpüp
KB 4154 yaraşur uluġḳa kiçig ḫurmeti / uluġ ma kiçigke ḳılur oḳ körü
KB 4450 biligsizni artuḳ yaḳın tutmaġu / yaḳın tutsa şeksiz ḳılur ḳılmaġu
KB 4647 oḳımasa aş suw müni bir bolur / oḳısa körügli birig yüz ḳılur
KB 4837 uluġluḳ ölümke asıġ ḳılmadı / ölümdin ḳaçıġlı keçig bulmadı
KB 5001 aġırlar men emdi ilig yarlıġın / ziyaret ḳılur men bolur men yaḳın
KB 5064 ilig elgi barça boḍunḳa uzun / negü ḳolsa ḳılġay tügülse yüzin
KB 5227 isiz bolma atıŋ isiz ḳılmaġıl / isizlerni ḳısġıl bolu birmegil
KB 5477 negüke muḳaḍur sen munça ḳatıġ / negüke ḳılur sen tiriglik açıġ
KB 5630 öziŋe balta kördi ḳılḳın işin / tiriglik yigitlik yawa ḳılmışın
KB 5727 ilig ḳıldı ilke kör elgiŋ uzun / ḳılur sen ḳamuġ, eḍgü atıŋ tüzün
KB 5806 uzun ḳıldı elgiŋ yorıḳ ḳıldı söz / sewer sewmez erse saŋa açtı köz
KB 5937 küçüŋ yetmişin ḳıl ınanma maŋa / taḳı ḳalsa yarı ḳılayın saŋa
KB 6069 baḳa körgil emdi ay köŋli tirig / ölüm kötki ḳıldı yaġız yirlerig
KB 6276 saḳınçın ḳadaşı üçün ḳaḍġurup / sarıġ ḳıldı meŋzin özin sızġurup
KB 6371 egin bütse boġzın toḍursa aşın / ḳılur teŋri tapġı iter ol işin

Aynı gövdeden maddeler

“kıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).