Tanım
- Temizlenmek, arınmak: “bu er ölmeginçe arımaz kiri” bu adamın kiri ölünceye dek arınmaz; “arıġsız arır yumaḳın” kirli yıkanmakla temizlenir; “alḳu ayıġ yavız ajunları artuġraġ arıyu kėtip” bütün kötü varoluşları iyice arınıp gidip. Tanıklar: UKBAH
- Açılmak, dağılmak (sis, toz): “tuman toz arıdı, açıldı taŋuḳ” sis toz dağıldı, (göğün) yüzü açıldı. Tanıklar: KB
- “arımaġı bolur” arınması olur: “örtüklerniŋ arımaġı bolur” örtülerin arınması olur. Tanıklar: U
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): arı- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- arıdı 15 (Abh, KB, Sek, KuT) · arıḍı 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (11):
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →AH Atebetü’l-Hakâyık
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 109–112 | … zke haḳ söz tatıġsız erür aŋar pėnd nasihat asıġsız erür ne türlüg arıġsız | arır | yumaḳın cahil yup arımaz arıġsız erür |
| AH 109–112 | … ür aŋar pėnd nasihat asıġsız erür ne türlüg arıġsız arır yumaḳın cahil yup | arımaz | arıġsız erür |
| AH 325–328 | … p mihriban saŋa sanduḳuŋ teg musulmanḳa san cefa ḳıldaçıŋḳa yanut ḳıl vėfa | arımaz | neçe yusa ḳan birle ḳan |
Aynı gövdeden maddeler
“arı” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).