et’öz isim

Tanım

1. Beden, vücut (et ‘et’ + öz ‘öz, can’): “muna ertimlig et-özümüz ertip barsar” işte geçici bedenimiz geçip gidince; “bolmaz et-özke ölmek meger taŋrı yarlıġı birle” Tanrı’nın izni olmadan kimse ölmez; “kişi et’özin bulurlar” insan bedeni bulurlar (insan olarak doğarlar); “etüzüŋ tegre ada bar” bedeninin çevresinde tehlike var; “köz kulġaḳ burun til etüz köŋül” göz, kulak, burun, dil, beden, gönül. Tanıklar: SekMait2TTKuT
2. (Budist metinlerde) “et’öz til köŋül” beden, dil, gönül üçlüsü (eylemin üç kapısı): “et’özin ḳılu yançtım erser tilin sözleyü yançtım erser” bedenimle yaparak, dilimle söyleyerek günah işlediysem; “ev barḳ … et’özindeki til-deki köŋül-deki ḳılınçlar” bedendeki, dildeki, gönüldeki eylemler. Tanıklar: U
3. Görünüş, beden olarak görünme (Budaların, bodisatvaların beliriş bedeni): “ḳuanşi im pusar alḳudın sıŋar etüz körkin körtgürüp” Avalokiteśvara her yönde beden görünüşü göstererek; “et’özin körgitü yarlıḳaġay” bedenini gösterecek; “nirvanlıġ et’özlügke tegi” nirvana bedenlisine dek; “yalŋuz et’öz”, “nom et’öz” öğreti bedeni. Tanıklar: AbhShoR

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

et-öz, etöz, et’öz, etüz (TT, KİP) yazımları ve lemmatizer’ın ayırdığı etözin, etözüm vb. biçimler bu maddede toplandı. KB’de ayrı yazılan “et öz” et ve öz maddelerindedir.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): et’öz — yalın hâliyle 69 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

• et’öz 46 (Sek, ShoR, Abh, Mait) · etöz 23 (KuT, Mait, Man, ShoR)
• etözin 36 (Mait, Man, Sukh, ShoR) · et’özin 26 (Mait, ShoR, Sek, U)
• et’özi 18 (Sek, U, Abh, ShoR) · etözi 6 (Mait, Man, KuT, ShoR) · ėt’özi 1 (U)
• etözleri 11 (Mait, KuT) · et’özleri 6 (Abh, ShoR, Sek)
• et’özte 10 (Abh, ShoR) · etözte 2 (Man, ShoR)
• et’özüg 10 (ShoR, Abh, U, Mait) · etözüg 1 (Mait)
• etözke 9 (KuT, Man, Mait, ShoR) · et’özke 7 (ShoR, Sek)
• etözlerin 8 (Mait) · et’özlerin 4 (ShoR, Abh)
• etözinte 7 (Mait, Man) · et’özinte 5 (Mait, U, Tövbe)
• etüz 7 (KİP, TT, Mait) · et’üz 2 (TT)
• etözler 4 (Mait, KuT) · et’özler 4 (ShoR, Sek)
• et’özdeki 4 (ShoR) · etözdeki 2 (Mait)
• etözüm 3 (Mait, KuT) · et’özüm 3 (U, Mait, Sek)
• etözümin 3 (Mait) · et’özümin 1 (U)
• et’özde 1 (U) · etözde 1 (Man)
• etözümteki 1 (Mait) · et’özümteki 1 (Abh)
• etözlerinte 1 (ShoR) · et’özlerinte 1 (ShoR)

Çekimli biçimler (70):