İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

yaş

133 geçiş 22 biçim 17 eser KBMaitBKKuTSekKTIBKÇ Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): yaş — yalın hâliyle 107 kez

Çekimli biçimler (21):

KB Kutadgu Bilig

56 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 80 ḳalıḳ ḳaşı tügdi közi yaş saçar / çiçek yazdı yüz kör küler ḳatġurar
KB 940 ajun erki bulduŋ uzun bolsu yaş / erej eḍgü birle esen bolsu baş
KB 1849 yüzi körki ḳılḳı ḳılınçı ne ol / yaşı ḳurı bod sın awınçı ne ol
KB 4625 yaşıŋ erse altmış öḍüŋ erse ḳış / isig işke tutġıl soġıḳ ḳılma iş
KB 6053 şatunuŋ başına tegi yoḳladım / yaşımnı tükettim tiriglik yidim

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

19 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.02 öz yaş kentü ürlüksü(z) meŋüsüz erür..
Mai.Tek.007.38–39 yaşınıŋ anası klyani birle upa- -sanç boltı--lar
Mai.Tek.012.36–42 … güyü inçe tėp ançama yarsınçıg otun karımaḳ sen kim tugmışta berü altm(ış) yaşka tegi küç küsün et kan üstelü ökliyü turdı..
Mai.Tek.084.47–52 ol antag uzun künün tünün bir altı mıŋ yıl yaş yaşap emgek emgenürler.. üç adrı şişlerig tevip kozlug oylarda südrüyürler …
3b-12–13 üç tümen yaşta kanakumuni burḫan b(e)lgürmiş erdi . .

BK Bilge Kagan Yazıtı

18 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 1 kül tėg(i)n: yeti ot(u)z : y(a)şıŋa : ḳ(a)rluḳ : bod(u)n : (e)rür
BK D 24 ḳoop : m(a)ŋa : körti : y(ė)ti y(ė)g(i)rmi : y(a)ş(ı)ma : t(a)ngut : t(a)pa : sül(e)d(i)m :
BK D 26 (a)ltı ot(u)z : y(a)ş(ı)ma : çıḳ : bod(u)n : kıırḳ(ı)z : birle : y(a)ġı boltı :
BK D 29 ot(u)z : (a)rtuḳı: bir : y(a)ş(ı)ma : ḳ(a)rluḳ : bod(u)n : buŋs(u)z [(e)r]ür :
BK G 2 ot(u)z (a)rtuḳı : s(e)ḳ(ı)z : / y(a)ş(ı)ma : kıış(ı)n : kııt(a)ń t(a)pa : sül(e)d(i)m

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 29/65a1 … ulmaz men anı kim kötürse men sizni anıŋ üze. Ewrülürler közleri yaşaŋurur yaşdın ḳaḍġurup bulmaduḳlarıŋa anı kim hezine ḳılurlar
Ku. T. 30/36a3 14 ol iḍi ol kim ferman tutuġlı ḳıldı teŋizni yėse sizler andın yaş et çıḳarsa sizler andın ėtig keḍer sizler anı körgey sizler kemini keligli …
Ku. T. 31/10a3 25 Irġaġıl seniŋ tapa ḫurma tüpini tüşsün üçün seniŋ üze yaş ḫurma
Ku. T. 33/75a1 … aḍaḳın ḳılurlar namaznı hem hezine ḳılurlar andın kim ruzi ḳıldımız olarḳa yaşru hem aşkara umarlar satıġçılıḳ kim hergiz kasıd bolmaz
Ku. T. 36/70a3 80 azu saḳnurlar mu biz eşitmez-miz yaşru sözlerini razlarını andaġ biziŋ yalavaçımız olar üskinde turur bitiyürler

Sek Sekiz Yükmek

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.14 (Ia) tüşer neŋ bulmaz yaş turḳaru ekini bütmez yalıŋ boġuzı todmaz
Jut.Sek.T-1.49 (IIc) tutarlar et’özi adasız tudasız bolur özi yaşı uzun bolur ödsüz
Jut.Sek.T-1.288 (Ia) bolur özleri yaşları uzun bolur et’öz ḳodsar alḳuġun burḫanlar
Jut.Sek.T-1.323 (Ia) biş ajun tınlġ titir tınsız erser ḳamaġ ı ıġaç yaş ot ------
Jut.Sek.T-1.436–437 (IIc) küü küzedü tutarlar et’öz adasız bolur özi yaş [ ] ḳalın bolur

KT Kül Tigin Yazıtı

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT D 29–30 ḳ(a)ŋ(ı)m ḳ(a)ġ(a)n : uçduḳda / : in(i)m : kül tėg(i)n : yit[i: y(a)şda : ḳ(a)ltı : ]
KT D 31 … ḳuut(ı)ŋa : in(i)m : kül tėġ(ı)n : (e)r (a)t bultı : (a)ltı y(e)ġ(ı)rmi : y(a)şıŋa : (e)çim ḳ(a)ġ(a)n : ėlin : törüsin : (a)nça ḳ(a)zġ(a)ntı :
KT D 32 ol süg : (a)nta yoḳ ḳışd(ı)m(ı)z : bir ot(u)z : y(a)şına : / ç(a)ça s(e)ŋünke : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z :
KT K 11 közde : y(a)ş k(e)ls(e)r : tida : kön(ü)lte : sıġ(ı)t : k(e)ls(e)r : y(a)nt(u)ru : s(a)ḳ …
KT K 13 kül tėg(i)n : ö[zi] ḳırk : (a)rtuḳ[ı y]eti : y(a)şı[ŋa] : boltı : t(a)ş [b(a)rk : itgüçig] bunça : b(e)d(i)zçig : tuyġ(u)n : (e)lt …

IB Irk Bitig

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 17 … oŋuup turu k(a)lmiş. t(ė)ŋri küçiŋė / t(a)g üzė yol sub körüp(ė)n, yiş üzė y(a)ş ot körüp(ė)n yorıyu b(a)- / rıp(a)n sub içip(ė)n yaş yip(ė)n ölümda ozmiş …
IB 17 … körüp(ė)n, yiş üzė y(a)ş ot körüp(ė)n yorıyu b(a)- / rıp(a)n sub içip(ė)n yaş yip(ė)n ölümda ozmiş tėr.
IB 53 … zė y(a)gdı. k(a)ra bulıt yorıdı, k(a)- / m(a)g üzė y(a)gdı. t(a)rıg bişdi, y(a)ş ot ündi, yılkıka kişikė / (ė)dgü boltı tėr.

KÇ Küli Çor Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KÇ 17 [Kü]li Çor yėti yaşıŋa yegir ölürti, toḳuz yaşıŋa azıġlıġ toġuz ölürti. ḳarluḳ yaġı(t)tuḳda, Tezd …
KÇ 17 [Kü]li Çor yėti yaşıŋa yegir ölürti, toḳuz yaşıŋa azıġlıġ toġuz ölürti. ḳarluḳ yaġı(t)tuḳda, Tezde sügüşdükde Küli Çor anta …

Tes Tes Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Tes Batı 5 ...s ḳ(a)n(ı)m : y(a)şı t(e)gip : uçdı : oġlı: y(a)bġum : ḳ(a)ġ(a)n boltı...
Tes Doğu 3 ...n : üç(ü)n : ot(u)z : t(a)t(a)r t(u)tdı : (a)nç(ı)p : y(a)şı t(e)gdi

Man Manichaica I-III

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 172a-534–538 k(a)ltı yazkı körtle yaş ı ıgaç [tü]kel türlüg y(ı)dlıg y(ı)parlıg … … … … kim [y]aşda … … … … … … …
T II D 172a-534–538 … ltı yazkı körtle yaş ı ıgaç [tü]kel türlüg y(ı)dlıg y(ı)parlıg … … … … kim [y]aşda … … … … … … kün [a]navamıg tėtrü körüŋ

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. II Y. 52,1- III 21-12 tev . . [kür] . . . yvlaḳ saḳınç köŋülinte yaşuru kit- . . . . . . turur erdi
U II, T. II Y 42.-74–78 … ḳı-a toġmış kün tŋri emti sün öneti tiŋürki-e toġmış özümz emti sün yılımz yaşımız yėtdi

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.3.-53–55 … ġai sn . birök bu ḳoramaḳ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr suw tmırı ḳurısar yaş yawışġu ḳurıyur [.]
T II Y 36. 4.-217–219 yaşuru-ḳı işi üze ḳapıġ-ıŋ üŋürser //// ur . adın kişi tişi üze etüzüŋ tegre körser …

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT II, 172 Kizlep tutar sewüg-lüg adrış küni belgürer / Başlıġ közüg yapsama yaşı anıŋ sawruḳar
DLT II, 228 Közüm yaşı sawrulup ḳoḍı aḳar / Bilnip ajun emgekin tükel uḳar

ŞU Şine Usu Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU K 4 tür[ük ḳaġan] çaḳ elig yıl olurmış türük ėliŋe altı otuz yaşıma ıduḳ . o/u .. g (...) bėrti anta bu[yruḳ]

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 169–172 ḳatıġ kizle razıŋ kişi bilmesün sözüŋdin özüŋke ökünç kelmesün ḳamuġ yaşru işiŋ bolup aşkara bu körgen eşitgen saŋa külmesün

Abh Abhidharma (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 2501 ol balıḳ eşidü tüketdükte köz-inde tolu yaş-ı kölerdi.

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 3.3.1.R /8 birök uzun öz yaş uluġ küç kösün tileser ötrü bolur :

Aynı gövdeden maddeler

“yaş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).