Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “boğa” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• asġ Karahanlıtek tanıklı biçim boğazını arıtırsa bu yararlı bir ırmak olur…
• aşçı isim UygurKarahanlıaşçı aşçı temiz olursa temiz yemek verir boğazın tadını aşçı ve sakacı tutar bu canlılar önceden aşçı idiler…
• borçı isim Karahanlışarap düşkünü ayyaş ey boğazının kulu ayyaş şarap içme beyi ayyaş olursa ülke nasıl ayakta kalır ayyaş kişiyi arkadaş edinme boş ayyaş ya da eli sık…
• bulun isim Karahanlı…tsak esir tutsak olup başını eğdi hevese tutsak tutsak olma boğazına tutsak olma nefsin tutsağı olursa tutsak düşmüşse onu fidyeyle kurtar…
• egin isim UygurKarahanlı…z sırt sırtı örten giysi ve karnı doyuran aş sırtım örtüldü boğazım da doydu sırt bir giysi giyse iki yıl dayanır bu beylikle omuz kabartma omuzlar…
• erŋek isim UygurKarahanlı…rını ısırırlar onların bütün parmak uçlarına vurun bu tadın boğazda üç parmak kadar yer tutar parmakları çalınır…
• ġotiki özel ad Uygur…dist kişi adları godhika adlı arhat rahip kendi usturasıyla boğazını kesip śūra ghoṣaka mātṛceṭa aśvaghoṣa gibi bodisatva öğretmenler…
• ḫatar isim Karahanlı…ehlike bakılırsa her işinde tehlike vardır beye her tehlike boğazdan gelir gönlün beğenmediği işe yaklaşırsa tehlike vardır…
• helal sıfat Karahanlı…nelerin helal kılındığını sana soruyorlar bu helal bu haram boğazını koru helalden az ye helal dünyalık kazan kendini doyur helal ye yarınki ahiret…
• igsiz sıfat UygurKarahanlı…ız kusursuz olur yüz yıla dek uzun ömürlü kutlu hastalıksız boğazını koru hep hastalıksız yaşa beni hep hastalıksız esen tut hastalıksız tehlikesiz…
• çınla zarf Karahanlı…t mal için tanrı’yı gözetmeyip akrabasının oğlunu gerçekten boğar…
• alar- fiil Uygurgözlerini dikip öfkeyle bakmak boğazından çıkan soluğuyla öfkeyle bakmasıyla sayısız canlıyı öldürdü…
• batur- fiil UygurKarahanlı…atırmak suda boğmak onları denizde boğduk dileseydik onları boğardık kapıda doğmuş güneşi batırırsa…
• boġ- fiil UygurKarahanlıboğmak onun yiğidini kırıp boğdu boğazından yakalayıp büsbütün boğdu kardeşinin oğlunu gerçekten boğar uygunsuzu elinde tutup boğdu yok etti birbirl…
• bulna- fiil OrhonKarahanlı…nimet almak oğlunu karısını tutsak etti nice zengini gördüm boğaz onu tutsak etti nefis tutsak ederse gönlümü tutsak edip yine kaçar beni göz tutsa…
• bıç- fiil OrhonUygurKarahanlıkesmek biçmek kendi usturasıyla boğazını kesip şeytanın başını kesti yas için saçını kulağını kesti kılıç vurup düşmanın boynunu kesse mıŋlak erleri…
• iç- fiil UygurKarahanlıiçmek ey şarapçı boğazının kulu şarap içme şarap içerse yoksulluk yolu açılır ye iç gözün aydın olsun terŋük suyunu içelim su içip yaş ot yiyip ölüm…