Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “boyun” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• aḍaḳ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: ayakta durmak tanrı’ya boyun eğip hizmette durmak bir işi üstlenip gözetmek tanrı’ya itaatle duran erkekler ve kadınlar erkekler kadınların işini üs…
• alıḳ isim Karahanlı…k’ ya da kusur’ anlamı düşünülebilir bedene gevşeklik verme boyun eğme kusurlarını da üstlerine almak olmaz…
• azar isim Karahanlıeziyet incitme kâfirlere ve ikiyüzlülere boyun eğme onların eziyetini bırak aldırma…
• ba‘zı sıfat Karahanlıarapça bazı kimi bazı işlerde size boyun eğeceğiz…
• baş isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: baş olan önder başkan ordu komutanı tay sengün on iki boyun başı edeplerin başı dili korumaktır ey ülkenin başı bu üç türlüdür…
• bukursıka Uygurırk bitig’de anlamı kesinleşmeyen söz boyunduruk iki öküzü bir ’ya koşmuş…
• buta isim Karahanlıkuran çevirisinde bacak sap gövde atların bacaklarını ve boyunlarını keserek kendi sapı üzerinde dimdik durdu…
• ênçgülüg sıfat Uygur…n kılar böylece hep huzurlu mutluyum huzurla mutlulukla yol boyunca gidecekler huzurlu mutlu yeri bulurlar…
• erksiz sıfat UygurKarahanlı2. anlam: …n istemeden gidiyorum kötüye kötülük edilirse ister istemez boyun eğer isteyerek ya da istemeyerek…
• ėyin edat OrhonUygur…tanlar gizli eğilimler anuśaya gibidir uyarak ardı sıra yol boyunca gidecekler uygun eşyalarına göre gönlün duyumsamasına göre büyük büyülere uygun…
• gezid isim Karahanlı… cizye gayrimüslimlerden alınan baş vergisi kendi elleriyle boyun eğerek cizye verinceye dek…
• ḫor sıfat Karahanlı…ak aşağılanmış orada yenildiler aşağılanmış olarak döndüler boyun eğerek kendi elleriyle cizye verinceye dek…
• irkin isim Orhon…azıtlarda irkin bir boy beyi unvanı ondan sonra yer bayırku boyunun uluğ irkin’i düşman oldu uluğ irkin az sayıda adamıyla kaçıp gitti…
• çarihuş Uygur…esinleşmeyen söz maitrisimit cehennem tasviri yıllar ayılar boyunca çarihuştaki üzüm gibi onları tepip ezerler bağlamda üzüm sıkma yeri cendere anl…
• çuluġan özel ad Orhonküli çor yazıtında bir düşman boyunun ya da kişinin adı sağır çuluğan düşman olunca küli çor saldırıp mızraklayıp…
• aġrıḳla- fiil Uygurağrı çekmek on ay boyunca ağrı çekmeden…
• alḳın- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …sonuna kadar gelecek zaman tükenene dek tükenmez on bin çağ boyunca anlatılsa tükenmez…
• eşit- fiil OrhonUygurKarahanlı…bunu işitince kral virūḍhaka buyruk verdi düşmanları işitip boyun eğdiler işittik ve karşı geldik kulak işitirse gönül bilir erlerin haberini işitt…
• çölük- fiil Karahanlı…mı kesinleşmeyen fiil dlt ölüm ağıtı nefesi söndü adamı atı boyun eğdi eşi de yalnız kimsesiz kaldı…